Έγραψε μερικές από τις διασημότερες ιστορίες για τη φτώχεια, την παιδική εγκατάλειψη και την κοινωνική αδικία. Υπήρχε όμως κάτι που οι περισσότεροι αναγνώστες του δεν γνώριζαν: ο Κάρολος Ντίκενς δεν τα είχε απλώς φανταστεί. Είχε υπάρξει κι εκείνος ένα παιδί που φοβήθηκε ότι το μέλλον του είχε τελειώσει πριν καν αρχίσει.
Η ιστορία ξεκινά πολύ πριν από τον Όλιβερ Τουίστ, τον Ντέιβιντ Κόπερφιλντ και τη Χριστουγεννιάτικη Ιστορία.
Ο Ντίκενς γεννήθηκε το 1812 και πέρασε ένα μέρος των παιδικών του χρόνων σχετικά ξέγνοιαστα. Όμως τα οικονομικά προβλήματα της οικογένειάς του άλλαξαν απότομα τη ζωή του. Το 1824 ο πατέρας του, Τζον Ντίκενς, φυλακίστηκε στη διαβόητη φυλακή οφειλετών Marshalsea του Λονδίνου, επειδή δεν μπορούσε να εξοφλήσει τα χρέη του.
Και τότε ο Κάρολος ήταν μόλις 12 ετών.
Το «μυστικό» του Ντίκενς για να αντέχεις στα δύσκολα: «Το πιο σημαντικό πράγμα στη ζωή είναι να σταματήσεις να λες…»
Από το σχολείο… στο εργοστάσιο
Η εκπαίδευσή του διακόπηκε και ο μικρός Ντίκενς βρέθηκε να εργάζεται στο Warren’s Blacking Factory.
Η δουλειά του ήταν μονότονη: κολλούσε ετικέτες σε δοχεία με βερνίκι για παπούτσια.
Σύμφωνα με το Charles Dickens Museum, εργαζόταν περίπου δέκα ώρες την ημέρα, ενώ ο ίδιος αργότερα περιέγραψε το εργοστάσιο ως ένα παλιό, ετοιμόρροπο κτίριο γεμάτο αρουραίους. Το παιδί που αγαπούσε τα βιβλία και ήθελε να μορφωθεί ξαφνικά φοβόταν ότι αυτή θα ήταν πλέον ολόκληρη η ζωή του. Και αυτό ήταν κάτι που δεν ξέχασε ποτέ.
Το μυστικό που έκρυψε για χρόνια
Υπάρχει όμως μία λεπτομέρεια που κάνει την ιστορία ακόμη πιο εντυπωσιακή.
Ο Ντίκενς δεν μιλούσε δημόσια για εκείνη την περίοδο της ζωής του.
Για χρόνια κράτησε ουσιαστικά κρυφή την εμπειρία του εργοστασίου. Την εκμυστηρεύτηκε στον στενό του φίλο και μετέπειτα βιογράφο του, Τζον Φόρστερ, και η ιστορία έγινε ευρύτερα γνωστή μετά τον θάνατό του.
Γιατί; Τα δικά του λόγια αποκαλύπτουν πόσο βαθιά τον είχε σημαδέψει η εμπειρία.
Ένιωθε εγκαταλελειμμένος, ταπεινωμένος και φοβόταν ότι οι ελπίδες του να μορφωθεί και να ξεχωρίσει είχαν καταστραφεί.
Μόνο που, χρόνια αργότερα, αυτό ακριβώς το παιδί θα γινόταν ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς στην ιστορία της αγγλικής λογοτεχνίας.
Και τότε η ζωή του άρχισε να εμφανίζεται στα βιβλία του. Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο συναρπαστικό κομμάτι. Οι εμπειρίες εκείνων των χρόνων δεν εξαφανίστηκαν όταν ο Ντίκενς ξέφυγε από τη φτώχεια. Μεταμορφώθηκαν σε λογοτεχνία.
Η παιδική εργασία, η φτώχεια, τα χρέη, οι φυλακές, τα παιδιά που βρίσκονται στο περιθώριο και μια κοινωνία που συχνά αντιμετωπίζει τους φτωχότερους με σκληρότητα εμφανίζονται ξανά και ξανά στο έργο του. Στον Όλιβερ Τουίστ έγραψε για ένα παιδί αντιμέτωπο με έναν κόσμο φτώχειας και εκμετάλλευσης.
Στη Μικρή Ντόριτ η φυλακή Marshalsea η ίδια φυλακή όπου είχε βρεθεί ο πατέρας του αποκτά κεντρική θέση και στον Ντέιβιντ Κόπερφιλντ έβαλε στοιχεία τόσο κοντά στις προσωπικές του εμπειρίες, ώστε το μυθιστόρημα θεωρείται το πιο έντονα αυτοβιογραφικό από τα έργα του.
Ο άνθρωπος που ως παιδί φοβήθηκε ότι δεν θα μπορέσει ποτέ να γίνει αυτό που ονειρευόταν, τελικά χρησιμοποίησε ακριβώς εκείνη την εμπειρία για να γράψει ιστορίες που επέζησαν σχεδόν δύο αιώνες.
Ίσως γι’ αυτό τα παιδιά του Ντίκενς δεν μοιάζουν ποτέ απλώς με λογοτεχνικούς χαρακτήρες. Πίσω από κάποια από αυτά υπήρχε ακόμη εκείνο το δωδεκάχρονο αγόρι που κολλούσε ετικέτες σε μπουκάλια και αναρωτιόταν αν θα κατάφερνε ποτέ να επιστρέψει στα βιβλία.
Έντγκαρ Άλαν Πόε: «Στην Ελένη» – Όταν ένας άνθρωπος γίνεται ο τόπος που επιστρέφεις