Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή
Θωμάς Σιταράς, Και μη χειρότερα. Το φάρμακό σας διά πάσαν νόσον… (εκδ. Bell, 2026)
Το ευεργετικό χιούμορ έχει μια παρηγορητική διάσταση, αλλά με τη μορφή της ειρωνείας και της σάτιρας γίνεται ισχυρό όπλο κοινωνικής και πολιτικής κριτικής: Η εφημερίδα «Αθήναι», σχολιάζει σε δημοσίευμα του 1912, τα «εν Φαλήρω στρατιωτικά γυμνάσια χωροφυλακής» κατά τα οποία επιχειρήθηκε εντυπωσιακή «πλαστή πολιορκία κατά του ξενοδοχείου του Ξηροταγάρου». Η άσκηση επέτυχε και «Ο κ. υπουργός των στρατιωτικών εξέφρασε την υψηλήν αυτού ευαρέσκειαν». Ωστόσο, «οι λωποδύται μετά τον θρίαμβον της χωροφυλακής μετέβησαν την επαύριον εις το αυτό μέρος και εξετέλεσαν γυμνάσια επί του χρηματοκιβωτίου του Ξηροταγάρου αφ’ ου αφήρεσαν 600 δραχμάς εις δεκάρας. Η πράξις είναι αληθώς βαρυτάτη, αλλά συμψηφίζεται με την ελαφρότητα των χωροφυλάκων» σχολιάζει η εφημερίδα κάνοντας ασφαλώς, σε μια αντιβενιζελική στροφή, και μια αιχμή για τον ίδιο τον πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο ο οποίος ήταν και υπουργός των Στρατιωτικών.
Αναγνωρίσιμη ταυτότητα
Η τεκμηρίωση και ο σχολιασμός είναι ο στοιχειωδώς απαραίτητος. Έχουμε γράψει με άλλη αφορμή ότι θα αποκτούσε ενδιαφέρον βάθος η οργάνωση αυτών των θεματικών αποδελτιώσεων, αν συνοδευόταν από σχολιασμό του εκδοτικού περιβάλλοντος και των κοινωνικών συνθηκών της εποχής από την οποία αντλείται κάθε δημοσίευμα. Ωστόσο, είναι φανερό ότι ο Σιταράς δεν θέλει να κάνει Ιστορία ή φιλοσοφία. Μέσα σε ιαχές ιλαρότητας και ευθυμίας, η γλαφυρή, νοσταλγική βιβλιοπαραγωγή του έχει μια αναγνωρίσιμη ταυτότητα κι όπως φαίνεται αποκλειστικό σκοπό να φέρει στο φως έναν πλούτο πολυφωνικών ντοκουμέντων που αναδεικνύουν το χιούμορ ως μέσο αφύπνισης, προβληματισμού και αμφισβήτησης της καθεστηκυίας τάξης και το γέλιο ως αντίδοτο στη σύγχρονη καθημερινότητα.