Αν είστε γονιός, το πιθανότερο είναι να έχετε ακούσει τον όρο «Μοντεσσόρι» σε συζητήσεις, παιχνίδια ή σχολεία. Ποια ήταν όμως πραγματικά η γυναίκα που άλλαξε τον τρόπο που βλέπουμε την ανατροφή των παιδιών; Η Μαρία Μοντεσσόρι ήταν μια πρωτοπόρος παιδαγωγός:
- Το Σπίτι των Παιδιών (Casa dei Bambini): Το 1907 άνοιξε το πρώτο της σχολείο στη φτωχογειτονιά Σαν Λορέντζο της Ρώμης, φιλοξενώντας 50 παιδιά εργατών. Εκεί εφάρμοσε για πρώτη φορά τη μέθοδό της σε παιδιά τυπικής ανάπτυξης, καταγράφοντας αποτελέσματα (συγκέντρωση, αυτοπειθαρχία, έμφυτη αγάπη για μάθηση) που προκάλεσαν παγκόσμιο ενδιαφέρον.
- Η μετατόπιση του ρόλου του δασκάλου: Κατήργησε την έδρα και την αυθεντία. Ο δάσκαλος στη μέθοδό της μετατράπηκε σε παρατηρητή και καθοδηγητή, ο οποίος οφείλει να διαμορφώνει το κατάλληλο περιβάλλον και στη συνέχεια να αποσύρεται, επιτρέποντας στο παιδί να δράσει αυτόνομα.
- Αυτοδιόρθωση και ελευθερία: Σχεδίασε ειδικό υλικό που περιείχε ενσωματωμένο τον «έλεγχο του λάθους». Το παιδί κατανοεί μόνο του το σφάλμα του χωρίς την επικριτική παρέμβαση του ενήλικα, χτίζοντας την αυτοπεποίθηση και την ανεξαρτησία του μέσα από τη βιωματική εμπειρία και τη χρήση των χεριών.
Μη μεγαλώνεις παιδιά που υπακούν. Μεγάλωσε παιδιά που… – Τι έλεγε η Μαρία Μοντεσσόρι;
8 αποφθέγματα της Μαρίας Μοντεσσόρι.
1.«Και έτσι ανακαλύψαμε ότι η εκπαίδευση δεν είναι κάτι, το οποίο κάνει ο δάσκαλος, αλλά είναι μια φυσική διαδικασία, η οποία αναπτύσσεται αυθόρμητα στον άνθρωπο. Δεν αποκτάται με την ακρόαση λέξεων, αλλά με βάση τις εμπειρίες στις οποίες το παιδί δρα στο περιβάλλον του. Το καθήκον του δασκάλου δεν είναι να μιλήσει, αλλά να προετοιμάσει και να οργανώσει μια σειρά κινήτρων για δραστηριότητες σ’ ένα ειδικό περιβάλλον για το παιδί».
2.«Δεν είναι πειθαρχημένο το παιδί που είναι αναγκασμένο να μένει μουγκό και ακίνητο. Είναι μηδενισμένο».
3.«Τα παιδιά μας δίνουν ένα όμορφο μάθημα: για να διαμορφώσουμε και να διατηρήσουμε τη νοημοσύνη μας, πρέπει να χρησιμοποιούμε τα χέρια μας. »
4.«Το παιδί που πρέπει να προσαρμοστεί στο περιβάλλον μπορεί να το κάνει μόνο αντιγράφοντας τους άλλους. Αν τα παιδιά δεν αντιγράφουν, κάθε άνθρωπος θα ξεκινούσε μια νέα πολιτιστική πορεία και δεν θα υπήρχε συνέχεια. Η εξέλιξη του ανθρώπου είναι συνεχής επειδή τα μικρά παιδιά αντιγράφουν τα μεγαλύτερα. Η συνέχεια του ανθρώπου δεν είναι αποτέλεσμα κληρονομικότητας, αλλά μίμησης».
5.«Αποκαλώ ένα παιδί τριών ετών άνθρωπο επειδή βλέπω τα προσόντα του και όχι το μέγεθός του. Έχει αποκτήσει μεγάλο βαθμό ανεξαρτησίας και μπορεί να κάνει πολλά πράγματα μόνο του – μπορεί να φάει, να μιλήσει και να περπατήσει χωρίς βοήθεια.».
6.«Οι ενήλικες πρέπει να προστατεύουν τα παιδιά. Εμείς οι ενήλικες πρέπει να βλέπουμε την πραγματική ανθρωπιά στα παιδιά, την ανθρωπιά που θα πάρει τη θέση μας μια μέρα, αν θέλουμε να έχουμε κοινωνική πρόοδο. Κοινωνική πρόοδος σημαίνει ότι η επόμενη γενιά είναι καλύτερη από την προηγούμενη».
7.«Τα παιδιά έχουν απορροφητικό μυαλό. Απορροφούν τη γνώση από το περιβάλλον χωρίς κόπο. […] Αυτή είναι η στιγμή στη ζωή του ανθρώπου που μπορούμε να κάνουμε κάτι για τη βελτίωση της ανθρωπότητας και την προώθηση της αδελφοσύνης».
8.«Η μίμηση είναι το εργαλείο που δίνει η φύση στα παιδιά για να τα βοηθήσει να προσαρμοστούν στον συγκεκριμένο τόπο όπου γεννήθηκαν και που τους επιτρέπει να προσαρμοστούν στα έθιμα του συγκεκριμένου περιβάλλοντός τους».
Μοντεσσόρι και όχι μόνο: Οι 5 πιο δημοφιλείς μέθοδοι ανατροφής και τα μεγάλα τους λάθη