Στην εποχή της σχεδόν απόλυτης κυριαρχίας της οθόνης, της διάσπασης προσοχής και της ολοένα αυξανόμενης αδυναμίας συγκέντρωσης σε κάτι που έχει αρχή, μέση, τέλος και διάρκεια- όπως μια ταινία ή ένα βιβλίο, τα οποία καλούνται πλέον να ανταγωνιστούν τα γρήγορα και ευκολοχώνευτα reel- στην εποχή της online ενηλικίωσης της νέας γενιάς και σε μια περίοδο όπου πολλές χώρες εξετάζουν και νομοθετούν περιορισμούς για τους ανήλικους χρήστες, πόσα και πόσα άρθρα δεν έχουμε διαβάσει για τους κινδύνους και τις επιπτώσεις στην ψυχική υγεία, στις γνωσιακές λειτουργίες, στην συναισθηματική νοημοσύνη και στην κοινωνική ζωή;
A scene from Disney and Pixar’s TOY STORY 5, releasing in theaters June 19, 2026. Photo courtesy of Disney/Pixar. © 2026 Disney/Pixar. All Rights Reserved.
«Η εποχή του παιχνιδιού πέρασε. Οι οθόνες κατέλαβαν τον κόσμο», λέει στην ταινία το ένα παιχνίδι στο άλλο σηματοδοτώντας την έναρξη ενός αγώνα επαναπροσδιορισμού της θέσης τους στον κόσμο των παιδιών. Απολύτως ταιριαστή αυτή η θεματική της κυριαρχίας της οθόνης έναντι του χειροποίητου παιχνιδιού στην πέμπτη ταινία ενός franchise που μας δίδαξε, με τον πιο εύφανταστο τρόπο, με χιούμορ και δράση, ότι τα παιχνίδια έχουν διάρκεια ζωής άρρηκτα συνδεδεμένη με το «παιδί» τους, τον εκάστοτε δηλαδή ιδιοκτήτη τους. Αυτό που κάποια στιγμή μεγαλώνει και ενηλικιώνεται και πρέπει να αποφασίσει εκείνο για το μέλλον των παιχνιδιών του. Θα στοιβαχτούν σε μια αποθήκη, θα πεταχτούν, θα αποκτήσουν μια νέα ζωή ως διακοσμητικά στο ράφι ενός φοιτητικού δωματίου ή θα χαριστούν σε άλλα παιδιά-με το τελευταίο να είναι και το καλύτερο σενάριο;
Το franchise του Toy story δεν ξέμεινε ποτέ από ιδέες. Δημιουργήθηκε για να μας θυμίζει ότι το παιχνίδι είναι πάνω από όλα μια ανθρώπινη υπόθεση, ότι παίζεται μεταξύ ανθρώπων και με παιχνίδια, ότι η φιλία είναι ένα από τα σημαντικότερα πράγματα στη ζωή, όπως και η αλληλεγγύη, το νοιάξιμο και η νεόκοπη -σαν λέξη- ενσυναίσθηση.
Το «Toy story 5» μπορεί να μην έχει την εντυπωσιακή σπιρτάδα των τριών πρώτων ταινιών – εκείνων που ακόμη και ολόκληρος Ταραντίνο είχε κατατάξει μαζί με την γουέστερν τριλογία του Σέρτζιο Λεόνε, ανάμεσα στις πιο σπάνιες και τέλειες κινηματογραφικές τριλογίες όλων των εποχών- αλλά σίγουρα τιμά το επικό franchise και έχει στην καρδιά του ένα θέμα πραγματικά επίκαιρο και μια τις δυσκολότερες σπαζοκεφαλιές της γονεΐκότητας.
Σε μια πιο εφηβική εκδοχή, είδαμε όψεις αυτής της προβληματικής θεματικής στην πολύ δημοφιλή σειρά του Netflix «Adolescence», εκεί όπου ο ψηφιακός κόσμος ήταν και το μεγάλο διακύβευμα.
Ίσως το μεγάλο προτέρημα αυτής της πέμπτης ταινίας, που παρά τις παράλληλες πλοκές κυλά σαν νεράκι, με χιούμορ και δράση, και με τον κατάλληλο ρυθμό ώστε να αφήνει τους διαλόγους να αναπνέουν, είναι ότι δεν σηκώνει το δάχτυλο, δεν είναι διδακτική- το συνηθέστερο ολίσθημα των παιδικών, οικογενειακών ταινιών. Απλά επισημαίνει και συμμετέχει με τον τρόπο της στα μεγάλα ζητήματα της εποχής, όπως είναι η χρήση της τεχνολογίας – εννοείται σε ένα πολύ πρώτο επίπεδο, άλλωστε για παιδική ταινία μιλάμε. Και, θα έλεγα, παίρνει και το ρίσκο να φέρει σε αμηχανία τους γονείς, ή τελοσπάντων όσους είναι σε θέση να ακούσουν προσεκτικά τι θέλει να πει η ταινία.
Γιατί το «Toy Story» μιλάει και για τις ευθύνες που έχουν οι γονείς. Εδώ που τα λέμε τα τάμπλετ δεν φυτρώνουν ξαφνικά μέσα στα σπίτια, κάποιος τα αγοράζει. Και συχνά οι ενήλικες αργούν να καταλάβουν ότι όσο το παιδί βουτάει ολοένα και πιο βαθιά στην γοητευτική δίνη του θαυμαστού ψηφιακού κόσμου τόσο απομονώνεται, κοιμάται και ξυπνά με το μυαλό κολλημένο σε ένα τάμπλετ. Η εξυπνάδα της ταινίας βέβαια είναι ότι δεν υιοθετεί μια απορριπτική στάση απέναντι στην τεχνολογία- και πώς θα μπορούσε άλλωστε; Αντίθετα είναι συμφιλιωτική, επισημαίνοντας ότι το μεγάλο στοίχημα είναι ο τρόπος χρήσης της. «Η τεχνολογία είναι εδώ για πάντα» ακούγεται στην ταινία, και αλήθεια, ποιός θα μπορούσε να διαφωνήσει με αυτό;
Το «Toy story 5» μας υπενθυμίζει ότι η τεχνολογία δεν μπορεί να υποκαταστήσει την πραγματική ανθρώπινη επαφή. Κι αυτό ισχύει, όπως θα έλεγε κι ο Μπαζ Λαΐτγίαρ, «στο άπειρο κι ακόμα παραπέρα!».
* Στις αίθουσες από την Feelgood Entertainment.