Πολύ πριν το horror αποκτήσει τους κανόνες που γνωρίζουμε σήμερα, το γερμανικό σινεμά είχε ήδη αρχίσει να τους γράφει.
Σκιές που μοιάζουν απειλητικές, παραμορφωμένα σκηνικά, δολοφόνοι που τρομάζουν περισσότερο επειδή μοιάζουν ανθρώπινοι, βαμπίρ, εμμονές και σώματα που μετατρέπονται σε πηγή τρόμου. Από τον εξπρεσιονισμό της δεκαετίας του 1920 μέχρι το σύγχρονο ψυχολογικό τρόμο, η Γερμανία έχει μια σκοτεινή κινηματογραφική παράδοση που επηρέασε πολύ περισσότερα από τις ταινίες τρόμου.
Και όχι, το Nosferatu δεν βρίσκεται καν σε αυτή τη δεκάδα. Υπάρχουν όμως δέκα άλλες στάσεις που δείχνουν πόσο διαφορετικές μορφές μπορεί να πάρει ο γερμανικός τρόμος.
1. The Cabinet of Dr. Caligari (1920)
Αν τα σκηνικά μοιάζουν σαν να τα σχεδίασε κάποιος μέσα σε εφιάλτη, αυτό ακριβώς είναι το νόημα. Στο The Cabinet of Dr. Caligari, οι δρόμοι στραβώνουν, οι τοίχοι γέρνουν και οι σκιές μοιάζουν ζωγραφισμένες πάνω στον κόσμο. Στην καρδιά της ιστορίας βρίσκεται ο μυστηριώδης Dr. Caligari και ένας υπνοβάτης που ονομάζεται Cesare. Περισσότερο από έναν αιώνα μετά, η ταινία του Robert Wiene παραμένει ένα από τα θεμέλια του κινηματογραφικού τρόμου και του γερμανικού εξπρεσιονισμού.
2. M (1931)
Ένας δολοφόνος παιδιών τρομοκρατεί το Βερολίνο και η αστυνομία αδυνατεί να τον βρει. Οι συνεχείς έρευνες όμως ενοχλούν τόσο πολύ τον υπόκοσμο ώστε οι ίδιοι οι εγκληματίες αποφασίζουν να τον κυνηγήσουν. Ο Fritz Lang δεν χρειάζεται να δείξει τις δολοφονίες για να δημιουργήσει τρόμο. Ένα σφύριγμα, μια σκιά και η ερμηνεία του Peter Lorre αρκούν. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι η ταινία δεν αφήνει τον θεατή να κρατήσει ασφαλή απόσταση από το τέρας.
3. Vampyr (1932)
Ο Carl Theodor Dreyer δημιουργεί μια ταινία που μοιάζει λιγότερο με κανονική αφήγηση και περισσότερο με όνειρο που θυμάσαι μισό όταν ξυπνήσεις. Ένας νεαρός ταξιδιώτης φτάνει σε ένα απομονωμένο πανδοχείο και βρίσκεται αντιμέτωπος με μια παράξενη ιστορία βαμπιρισμού. Ομίχλη, σκιές που κινούνται μόνες τους και εικόνες που μοιάζουν αποσυνδεδεμένες από την πραγματικότητα κάνουν το Vampyr να παραμένει παράξενο ακόμη και με τα σημερινά δεδομένα.
4. Jonathan (1970)
Εδώ οι βρικόλακες δεν κρύβονται σε κάστρα περιμένοντας το επόμενο θύμα. Κυβερνούν. Στην ταινία του Hans W. Geissendörfer, μια κοινωνία βαμπίρ έχει επιβάλει την εξουσία της και ένας νεαρός άνδρας στέλνεται για να βοηθήσει στην ανατροπή της. Το αποτέλεσμα συνδυάζει horror, πολιτική αλληγορία και εικόνες που χρωστούν πολλά τόσο στον γερμανικό εξπρεσιονισμό όσο και στο ευρωπαϊκό σινεμά της εποχής.
5. The Fan (Der Fan, 1982)
Η Simone είναι μια έφηβη παθιασμένη με έναν pop star. Δεν μιλάμε όμως για αφίσες στον τοίχο και γράμματα θαυμασμού. Η εμμονή της σταδιακά καταπίνει ολόκληρη τη ζωή της και όταν τελικά συναντά το είδωλό της, η ιστορία πηγαίνει σε ένα μέρος που δύσκολα προβλέπεται. Το Der Fan ξεκινά σχεδόν σαν ψυχρό δράμα νεανικής εμμονής και καταλήγει σε κάτι πολύ πιο ακραίο. Καλύτερα να το δεις γνωρίζοντας όσο το δυνατόν λιγότερα.
6. Nekromantik (1988)
Εδώ χρειάζεται προειδοποίηση: το Nekromantik δεν έγινε cult επειδή είναι εύκολη θέαση. Ο Jörg Buttgereit γύρισε μια σκόπιμα προκλητική underground ταινία γύρω από τη νεκροφιλία, την αποσύνθεση και την εμμονή με τον θάνατο, η οποία αντιμετώπισε απαγορεύσεις και λογοκρισία σε διάφορες αγορές. Πίσω από την πρόκληση υπάρχει και μια σατιρική ματιά στην κοινωνική κανονικότητα, αλλά πρόκειται ξεκάθαρα για μία από τις επιλογές της λίστας που δεν είναι για όλους.
7. Antibodies (Antikörper, 2005)
Ένας κατά συρροή δολοφόνος συλλαμβάνεται και ένας αστυνομικός από μια μικρή γερμανική κοινότητα πιστεύει ότι ίσως έχει επιτέλους την απάντηση σε μια ανεξιχνίαστη δολοφονία κοριτσιού. Οι ανακρίσεις όμως μετατρέπονται σε ψυχολογικό παιχνίδι και η βεβαιότητα αρχίζει να διαλύεται. Το Antikörper πατά στο έδαφος του serial-killer thriller, αλλά ενδιαφέρεται περισσότερο για το πώς το κακό μπορεί να μολύνει εκείνον που προσπαθεί να το καταλάβει.
8. We Are the Night (Wir sind die Nacht, 2010)
Τρεις γυναίκες βαμπίρ ζουν στο Βερολίνο απολαμβάνοντας αθανασία, πολυτέλεια, νυχτερινά κλαμπ και απόλυτη ελευθερία. Όταν η Louise μετατρέπει τη νεαρή Lena σε μία από αυτές, το όνειρο της αιώνιας ζωής αρχίζει γρήγορα να αποκτά κόστος. Το We Are the Night παίρνει τον μύθο του βαμπίρ και τον μεταφέρει σε ένα μοντέρνο, νεονικό Βερολίνο, συνδυάζοντας horror, romance και crime.
9. Der Samurai (2014)
Σε ένα μικρό γερμανικό χωριό, ένας νεαρός αστυνομικός συναντά έναν μυστηριώδη άνδρα με λευκό φόρεμα και σπαθί σαμουράι. Από εκεί και πέρα η νύχτα μετατρέπεται σε μια αλλόκοτη καταδίωξη όπου η πραγματικότητα, η καταπιεσμένη επιθυμία και ο φόβος αρχίζουν να μπερδεύονται. Το Der Samurai είναι από εκείνες τις ταινίες που αντιστέκονται στις εύκολες εξηγήσεις. Περισσότερο queer παραμύθι και ψυχολογικός εφιάλτης παρά συμβατικό slasher.
10. Sleep (Schlaf, 2020)
Μια γυναίκα βασανίζεται από επαναλαμβανόμενους εφιάλτες για ένα ξενοδοχείο σε ένα ορεινό χωριό. Όταν ανακαλύπτει ότι το μέρος υπάρχει πραγματικά, η κόρη της αρχίζει να ψάχνει τι συνδέει τα όνειρα της μητέρας της με την περιοχή. Το Sleep χρησιμοποιεί το folk horror και το οικογενειακό τραύμα για να σκάψει σε ένα παρελθόν που δεν έχει εξαφανιστεί όσο κι αν κάποιοι θα προτιμούσαν να ξεχαστεί.
Ένας αιώνας και ο ίδιος εφιάλτης αλλάζει συνεχώς μορφή
Από το παραμορφωμένο Βερολίνο του Caligari μέχρι τους εφιάλτες του Sleep, αυτό που ενώνει αυτές τις ταινίες δεν είναι ένα συγκεκριμένο τέρας ή ένας συγκεκριμένος τύπος τρόμου. Είναι η διάθεση να χρησιμοποιήσουν το horror για κάτι περισσότερο από ένα ξάφνιασμα.
Άλλοτε ο φόβος βρίσκεται σε έναν δολοφόνο. Άλλοτε σε μια εμμονή, στο σώμα, στη σεξουαλικότητα ή σε ένα παρελθόν που αρνείται να μείνει θαμμένο. Και κάπως έτσι, έναν αιώνα μετά το The Cabinet of Dr. Caligari, το horror εξακολουθεί να χρωστά στη Γερμανία πολύ περισσότερα απ’ όσα φαίνονται με την πρώτη ματιά.
Αν σου αρέσει το Watch & Chill, πρόσθεσέ μας στις αγαπημένες σου πηγές στο Google.
🚫 Το περιεχόμενο του Watch & Chill προστατεύεται από τη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, αντιγραφή ή τροποποίηση, με ή χωρίς παράθεση συνδέσμου, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια.