Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή
Από την παράσταση «Σφήκες». @Elina Giounanli
«Όταν οι ιστορίες βρίσκουν φωνή» – Voices in Motion
«Όταν οι ιστορίες βρίσκουν φωνή» – Voices in Motion
Αικατερίνη Παπαγεωργίου. @Elina Giounanli
Διανύετε μια πολύ πυκνή, δημιουργική περίοδο. Θα σκηνοθετήσετε και το Δεσποινίς Διευθυντής στο Εθνικό Θέατρο την επόμενη σεζόν. Τι σας ενδιαφέρει σε αυτό το έργο σήμερα;
Είναι μια πολύ αγαπημένη ελληνική κωμωδία και νομίζω ότι ο τρόπος με τον οποίο σκεφτόμαστε πολλά πράγματα στην Ελλάδα έχει επηρεαστεί βαθιά από τον ελληνικό κινηματογράφο. Είναι ταινίες που οι περισσότεροι, ως παιδιά ή ως νέοι, έχουν δει και ξέρουν. Άρα αυτό το υλικό είναι κομμάτι της ταυτότητάς μας — μπορεί να μην είναι αυτό που μας διατρέχει άμεσα σήμερα, αλλά είναι σίγουρα ένα πολύ οικείο κομμάτι του πρόσφατου παρελθόντος μας.
Η συγκεκριμένη ταινία, όμως, έχει και μια πολύ ιδιαίτερη αντίφαση ήδη από τον τίτλο της: «Δεσποινίς» και «Διευθυντής». Αυτή η αντίφαση νομίζω ότι απασχολεί ακόμα πάρα πολύ τις γυναίκες σήμερα. Δεν είναι ένα ζήτημα λυμένο. Μπορεί να έχει γίνει πρόοδος, αλλά το πώς μια γυναίκα βρίσκεται σε θέση ευθύνης και εξουσίας, και πώς εκεί διαχειρίζεται ή αναγκάζεται να διαχειριστεί το κομμάτι του φύλου της, παραμένει απολύτως σύγχρονο.
Και δεν αφορά μόνο το φύλο. Αφορά γενικότερα το πώς μια πτυχή της ταυτότητάς σου μπορεί να λειτουργήσει ή να εμποδιστεί προκειμένου να εξυπηρετηθεί μια άλλη πτυχή της ζωής σου, εξίσου σημαντική. Πώς το βλέπουν αυτό οι άλλοι, πώς το αποδέχονται ή το αποδοκιμάζουν, πώς σου επιτρέπουν ή σου στερούν το δικαίωμα να φέρεις την ταυτότητά σου — είτε ως γυναίκα είτε ως διευθύντρια — μέσα σε έναν συγκεκριμένο χώρο.
Τον Οκτώβριο σκηνοθετώ τον Θαυμαστό Καινούργιο Κόσμο του Άλντους Χάξλεϊ στο Θέατρο Δίπυλον, ένα πολύ πολιτικό έργο, που ασχολείται με όλα αυτά τα ζητήματα που συζητάμε: την ελευθερία, το πλαίσιο, τον κοινωνικό έλεγχο.
Στις δουλειές που κάνω, η μία τροφοδοτεί την άλλη. Γιατί και το Όλη η Ελλάδα ένας πολιτισμός, και τα δύο προγράμματα που ολοκληρώνονται το καλοκαίρι με τα παιδιά και τους κρατούμενους, αλλά και ο Θαυμαστός Καινούργιος Κόσμος, αν κάτι φέρνουν στην επιφάνεια, είναι το ζήτημα της ελευθερίας μέσα σε ένα πλαίσιο απόλυτου κοινωνικού ελέγχου. Όλα υπάγονται κάτω από μια κοινή θεματική ομπρέλα.
Παράλληλα έχετε την ευθύνη της καλλιτεχνικής διεύθυνσης στο Θέατρο Μπέλλος. Ποια είναι η θέση σας για τον αναβρασμό που επικρατεί στο ελεύθερο θέατρο με διεκδικήσεις για συλλογικές συμβάσεις εργασίες και καλύτερους όρους δουλειάς;
H διαμόρφωση ενός πλαισίου για τους εργαζόμενους στο θέατρο είναι απολύτως απαραίτητη. Από την άλλη, επειδή εμείς είμαστε ένα μικρό θέατρο που προσπαθεί να λειτουργεί με τις καλύτερες δυνατές συνθήκες —και το έχουμε κάνει κομμάτι-κομμάτι, τόσο στο επίπεδο της μισθοδοσίας όσο και της ασφάλισης και της αμοιβής των προβών— μου φαίνεται αδιανόητο ότι τέτοια ζητήματα στην Ελλάδα δεν είναι ήδη τακτοποιημένα.
Το επάγγελμά μας αντιμετωπίζεται συχνά λίγο σαν χόμπι. Κι όμως, μέσα στη γενικότερη αύξηση του κόστους ζωής, είναι πολύ σημαντικό να μπορεί κανείς να ζήσει από τη δουλειά του. Γι’ αυτό και νομίζω ότι σε όλες αυτές τις συζητήσεις ξεχνάμε συχνά την ίδια την επικαιρότητα: το τι χρειάζεται κανείς για να ζήσει σήμερα δεν είναι ίδιο με αυτό που χρειαζόταν πριν από τρία ή πέντε χρόνια.
Και φυσικά ο κορονοϊός έφερε πάρα πολύ κόσμο στο θέατρο. Πολλοί από εμάς είμαστε ευγνώμονες γι’ αυτό. Κι εγώ είμαι ένας άνθρωπος που ξεκίνησε να δουλεύει μετά τον κορονοϊό, οπότε γνώρισα το θέατρο σε μια πολύ ενεργητική και δραστήρια φάση. Πολλοί νέοι σκηνοθέτες σταθήκαμε, νομίζω, τυχεροί μέσα σε αυτή τη συγκυρία.
Απλώς τώρα αυτή η συνθήκη, με την ακρίβεια και όλα όσα αλλάζουν, μας αφήνει λίγο μετέωρους. Πώς θα συνεχίσουμε; Θα μπορέσουμε να συνεχίσουμε; Αλλάζουν οι όροι; Δεν αλλάζουν; Και μέσα σε όλα αυτά, το ότι δεν υπάρχει ένα θεσμικό πλαίσιο που να μας κατοχυρώνει είναι πραγματικά δύσκολο.
Παρ’ όλα αυτά εσείς συνεχίζετε, δεν σταματάτε. Τι κρατάτε από αυτά τα τρία χρόνια εργασίας στο θεατρικό εργαστήρι στις ανδρικές φυλακές Κορυδαλλού;
Ότι αυτοί οι άνθρωποι κάνουν θέατρο για το δικαίωμά τους στη ζωή και στη δεύτερη ευκαιρία. Και, όσο κι αν είναι ερασιτέχνες, η πρόθεση με την οποία βρίσκονται πάνω στη σκηνή, στα δικά μου μάτια, είναι πολλές φορές πιο ισχυρή κι από εκείνη επαγγελματιών. Παίζουν για τη ζωή τους. Παίζουν για τη δεύτερη ευκαιρία. Και θέλω να πιστεύω ότι ο θεατής το εισπράττει αυτό. Γι’ αυτό λέω ότι αξίζει να έρθει κανείς σε μια παράσταση εντός φυλακών από κρατούμενους — όχι μόνο για να δει τη δουλειά τους, αλλά για να ζήσει την εμπειρία: το τι σημαίνει να παίζεις θέατρο για τη ζωή σου.
INFO «Όταν οι ιστορίες βρίσκουν φωνή» – Προβολή ταινίας μικρού μήκους & ανοιχτή συζήτηση με τους συμμετέχοντες του προγράμματος Voices in Motion. Θερινός Κινηματογράφος ΛΑΪΣ – Ταινιοθήκη της Ελλάδος. Τετάρτη 24 Ιουνίου. Ώρα προσέλευσης: 20:30