Παραμονές της έναρξης της νέας σχολικής χρονιάς, συχνά εστιάζουμε στη δημιουργία μιας λίστας με εκπαιδευτικά βιβλία, βοηθήματα για τα μαθήματα και τίτλους που μπορούν να ενισχύσουν τις γνώσεις και τις μαθησιακές δεξιότητες των παιδιών. Ξεχνάμε, όμως, συχνά ένα εξίσου σημαντικό κεφάλαιο: εκείνο της συναισθηματικής τους θωράκισης.
Το «Αν είσαι εδώ…» είναι πολύτιμο για ένα παιδί ή έναν έφηβο που αναγνωρίζει κάτι από τον εαυτό του στη Ζακ και μπορεί να λειτουργήσει σαν ένας μικρός καθρέφτης: κάποιος ακόμη αισθάνεται έτσι, κάποιος ακόμη βλέπει τον κόσμο κάπως σαν εμένα. Αλλά ακόμη κι αν δεν συμβαίνει αυτό, του προσφέρει κάτι εξίσου σημαντικό: την ευκαιρία να κοιτάξει για λίγο τον κόσμο μέσα από τα μάτια κάποιου άλλου. Να ανακαλύψει ότι πίσω από όσα μας διαφοροποιούν υπάρχουν ανάγκες εντυπωσιακά κοινές: να αγαπηθούμε, να γίνουμε αποδεκτοί, να ακουστούμε, να έχουμε χώρο να υπάρξουμε όπως είμαστε.
Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα είναι και η χειρόγραφη μορφή του βιβλίου. Έχει κάτι από προσωπικό ημερολόγιο, από εκείνα τα σημειωματάρια όπου γράφουμε χωρίς να σκεφτόμαστε αν κάποιος θα τα διαβάσει ποτέ. Ανομοιόμορφα γράμματα, λέξεις που μεγαλώνουν ή μικραίνουν, υπογραμμίσεις, βελάκια, παρενθέσεις, μικρά σκίτσα και χρωματιστές μουντζούρες δημιουργούν την αίσθηση ότι ξεφυλλίζουμε τις ίδιες τις σκέψεις της Ζακ την ώρα που γεννιούνται.
Θεωρώ εξαιρετική και την επιλογή των παλ χρωματισμών. Ροζ, γαλάζια, πράσινα και κίτρινα εμφανίζονται απαλά πάνω στο λευκό, χωρίς έντονες αντιθέσεις, δημιουργώντας έναν οπτικό κόσμο τρυφερό και καθησυχαστικό. Ακόμη και όταν οι λέξεις μιλούν για φόβο, μοναξιά, ανασφάλεια ή δύσκολες σκέψεις, η εικόνα δεν γίνεται σκοτεινή ή απειλητική. Σαν να δημιουργεί γύρω από όλα αυτά έναν ασφαλή χώρο μέσα στον οποίο μπορούν να ειπωθούν. Η αισθητική γίνεται έτσι μέρος του ίδιου του τρόπου με τον οποίο το βιβλίο επικοινωνεί. Καταργεί την απόσταση ανάμεσα στη δημιουργό και στον νεαρό αναγνώστη. Δεν έχουμε έναν ενήλικα που στέκεται απέναντι από ένα παιδί για να του εξηγήσει πώς να αισθανθεί. Έχουμε κάποιον που κάθεται δίπλα του, ανοίγει το δικό του σημειωματάριο και του λέει: «Κοίτα, κάπως έτσι είναι και μέσα στο δικό μου κεφάλι».