«
Προβλήματα του ελληνικού βιβλίου
Βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζει το ελληνικό βιβλίο είναι, σχολιάζει, η ασυνέχεια και η έλλειψη πληροφορίας για τον χώρο – «είμαστε η μοναδική χώρα που δεν ξέρουμε τι πωλήσεις έχουμε στο βιβλίο» –, η εσωστρέφεια, οι δυσκολίες συνεργασίας. Το ΕΛΙΒΙΠ, έχοντας ήδη έναν θεσπισμένο κανονισμό λειτουργίας και οργανόγραμμα θέσεων για τη μεθοδική στελέχωσή του, βασική μέριμνα έχει την εξασφάλιση της βιωσιμότητας της πληροφορίας μέσα από την ψηφιοποίηση και την ανάπτυξη των ψηφιακών του υποδομών και των εργαλείων υποστήριξης του ελληνικού βιβλίου καθώς και τη σύναψη συνεργασιών με όλους τους συγγενικούς φορείς. Βασικότατη θεωρεί ο πρόεδρός του την επανεκκίνηση του προγράμματος χρηματοδότησης μεταφράσεων GreekLit, καθώς «σήμερα όλες οι γλώσσες είναι κυριαρχούμενες από την αγγλική και χρειάζονται τη βοήθεια χρηματοδοτικών εργαλείων για τη μετάφρασή τους σε άλλες γλώσσες». Πλέον, με δύο περιόδους αιτήσεων κατ’ έτος και έναν ιστότοπο όπου με διαφάνεια παρουσιάζονται τα αποτελέσματα του προγράμματος, το GreekLit αποτελεί βασικό εργαλείο του ΕΛΙΒΙΠ, «το οποίο θα υποστηριχθεί επιπλέον με το Πρόγραμμα Φιλοξενίας GreekLit στη Βίτσα, ένα πρόγραμμα φιλοξενίας μεταφραστών, που ξεκινά τον Ιούνιο, στη λογική ότι οι μεταφραστές, αποκτώντας έτσι πιο βιωματική σχέση με μια γλώσσα, λειτουργούν συνήθως ως πρεσβευτές και λογοτεχνικοί πράκτορες». Αυτή η δραστηριότητα, του μεταφραστή ως ατζέντη, θα απασχολήσει και ειδική στρογγυλή τράπεζα στην 22η ΔΕΒΘ. Η σταθεροποίηση, η στερέωση και η διεύρυνση του GreekLit είναι κομβικής σημασίας, σχολιάζει και προσθέτει: «Μέσα από το GreekLit ονειρεύομαι ένα μικρό φεστιβάλ ελληνικής λογοτεχνίας που μπορεί να γίνει στις πρεσβείες μας στο Λονδίνο και στο Βερολίνο, καλώντας μεταφραστές, εκδότες και επαγγελματίες του βιβλίου».
Η Γενιά Ζ και τα αισιόδοξα μηνύματα
Η απάντηση σε όποιες δυσκολίες είναι, εξηγεί, «η συστηματική δουλειά και η προβολή της αναγκαιότητας ότι το βιβλίο πρέπει να στηριχθεί, όπως και η ελληνική γλώσσα και η ανάγνωση ως δράση του ελεύθερου χρόνου όχι ως προϊόν καταναγκασμού ή σχολική δραστηριότητα. Είναι ζήτημα δημοκρατίας και πλουραλισμού, ειδικά στις μέρες μας που διαπιστώνονται ανισότητες». Τα ευρήματα διεθνών ερευνών καταδεικνύουν ότι οι σημερινοί δεκαπεντάχρονοι παρουσιάζουν αδυναμία κατανόησης κειμένων, και αυτή είναι «μια νέα μορφή αναλφαβητισμού». Σπεύδει όμως να συμπληρώσει ότι «από την άλλη πλευρά, έχουμε πάρα πολύ αισιόδοξα μηνύματα ότι η Γενιά Ζ διαβάζει πολύ. Είμαι υπέρ της ανάγνωσης των ειδών που διαβάζει αυτή η γενιά, του romantasy, των κόμικς κ.λπ. γιατί είναι μια πύλη προς τη φιλαναγνωσία. Εχει μεγάλη διαφορά το scrolling από την ανάγνωση ενός βιβλίου με αρχή, μέση και τέλος· το ένα είναι αποσπασματικό, το άλλο προσφέρει την αίσθηση ενός συνόλου». Κείμενα που ενδιαφέρουν αυτή τη γενιά «προβάλλονται στην 22η ΔΕΒΘ, μέσα από τις δράσεις φιλαναγνωσίας μας, αλλά θα ενισχυθούν περισσότερο μέσα από την 1η Διεθνή Εκθεση Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου (ΔΕΠΕΒ) που δημιουργούμε στην Πάτρα με τη χρηματοδότηση της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, με προγραμματική σύμβαση τριετίας».
Φαίνεται πως τα πράγματα στον χώρο του βιβλίου μπαίνουν σε μια σειρά, οργανώνονται και αποκτούν προοπτική. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα θα συμμετέχει σε 13 διεθνείς εκθέσεις βιβλίου, τις οποίες μοιράζονται και για τις οποίες θα συνεργάζονται το ΕΛΙΒΙΠ και η Διεύθυνση Γραμμάτων του ΥΠΠΟ. Το ΕΛΙΒΙΠ θα διοργανώνει την παρουσία μας στη Φρανκφούρτη και στις εκθέσεις στα Βαλκάνια, με σκοπό να λειτουργήσει «ως μοχλός soft power στην περιοχή». Ισως, 22 χρόνια μετά την έναρξή της, η ΔΕΒΘ και το ελληνικό βιβλίο να αρχίζουν να κατευθύνονται συνειδητά και μεθοδικά προς τη λογική που ήταν η αφορμή της σύστασής της: τη λογική μιας συνεργασίας των χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων και μιας συμμαχίας τους στον χώρο του βιβλίου, όχι άμοιρης της γεωπολιτικής σημασίας τους στη διεθνή ατζέντα.