Ο Γιόχαν Κάσπαρ Σμιτ, ευρύτερα γνωστός με το ψευδώνυμο Μαξ Στίρνερ, παραμένει μέχρι και σήμερα ένας από τους πιο ριζοσπαστικούς, ασυμβίβαστους και συχνά παρεξηγημένους στοχαστές στην ιστορία της φιλοσοφίας.
Μέσα από το έργο του, και κυρίως με το μνημειώδες «Ο Μοναδικός και η ιδιοκτησία του», ο Στίρνερ επιχείρησε να γκρεμίσει κάθε είδους αυθεντία και ιεραρχία, στρέφοντας τα βέλη του ενάντια στο κράτος, τη θρησκεία, την κοινωνική σύμβαση, αλλά και τα ίδια τα ιδεολογικά ρεύματα που τείνουν να υποδουλώσουν την ανθρώπινη σκέψη.
Για τον Στίρνερ, η μόνη αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα είναι το «Εγώ». Δεν πρόκειται για έναν επιφανειακό εγωισμό, αλλά για την απόλυτη απελευθέρωση του ατόμου από τα «φαντάσματα» των ιδεών και των θεσμών.
Οραματίζεται έναν άνθρωπο που δεν άγεται και φέρεται από τα έτοιμα, επιβεβλημένα συναισθήματα μιας στείρας εκπαίδευσης, αλλά έναν δημιουργό του εαυτού του, ο οποίος αντλεί δύναμη από το δικό του προσωπικό, «δημιουργικό τίποτα». Η σκέψη του δεν αναζητά οπαδούς ούτε προσφέρει συλλογικές ουτοπίες απαιτεί, αντίθετα, την πλήρη αυτοκυριαρχία και την απόρριψη κάθε έξωθεν επιβολής.
20 φράσεις που επαναπροσδιορίζουν την έννοια της εργασίας
10 αποφθέγματα του Μαξ Στίρνερ.
1.«Η σημερινή εκπαίδευση είναι έγκλημα σε βάρος του παιδιού, του εντυπώνει έτοιμα συναισθήματα και πνίγει την πρωτοτυπία του.»
2.«Καθήκον μιας καλά εννοούμενης εκπαίδευσης είναι να προωθήσει τον ολικό άνθρωπο.»
3.«Ο ιδεαλισμός στηρίζεται στα πρωτεία του Πνεύματος.»
4.«Το Πνεύμα είναι εξ ορισμού σημαδεμένο από τη σφραγίδα της υπερβατικότητας.»
5.«Είμαι ο εαυτός μου μόνο όταν είμαι κύριος του εαυτού μου αντί να κυριαρχούμαι από οτιδήποτε άλλο.»
6.«Η ατομική βούληση και το κράτος είναι δυνάμεις σε θανάσιμη εχθρότητα, ανάμεσα στις οποίες καμία μόνιμη ειρήνη δεν είναι δυνατή.»
7.«Δεν επιθυμώ να γίνω ηγεμόνας. Δεν επιθυμώ να απελευθερώσω, να γίνω ηγέτης των μαζών, να τις χειραγωγήσω, να τις κερδίσω.»
8.«Δεν είμαι τίποτα με την έννοια του κενού, αλλά είμαι το δημιουργικό τίποτα, το τίποτα από το οποίο εγώ ο ίδιος ως δημιουργός δημιουργώ τα πάντα.»
9.«Αν είναι αλήθεια ότι δεν μπορούμε να απομονωθούμε ούτε να αποσπαστούμε από την επιρροή του περιβάλλοντος, υπάρχει μολαταύτα «μια μεγάλη διαφορά ανάμεσα στα συναισθήματα και τις σκέψεις που αφυπνίζουν οι άλλοι σε Μένα και στα συναισθήματα και τις σκέψεις που μου δίνουν.»
10.«Είτε λατρεύει κανείς τον Θεό είτε σέβεται το Πνεύμα, η θρησκευτική αποξένωση παραμένει η ίδια. Αντίθετα, ο εγωιστής αψηφά κάθε ανώτερη δύναμη.»
Αν νιώθεις ότι δε χωράς πουθενά, διάβασε αυτά τα 12 αποφθέγματα του Έρμαν Έσσε