Ο Ερρίκος Ίψεν με μια ματιά:
-
Οι ρίζες και το τραύμα της πτώχευσης: Γεννημένος το 1828 στο Σκίεν της Νορβηγίας, βίωσε σε μικρή ηλικία την ξαφνική οικονομική καταστροφή της άλλοτε εύπορης οικογένειάς του. Ο κοινωνικός υποβιβασμός και η απόρριψη από τον περίγυρο, διαμόρφωσαν την πρώιμη και βαθιά αποστροφή του για την υποκρισία της αστικής τάξης.
-
Η ρήξη και η μακροχρόνια αυτοεξορία: Το 1864, βαθιά απογοητευμένος από τον επαρχιωτισμό και το πολιτικό κλίμα της πατρίδας του, επέλεξε την εκούσια εξορία. Έζησε 27 χρόνια εκτός Νορβηγίας (κυρίως στην Ιταλία και τη Γερμανία), μακριά από τον κοινωνικό έλεγχο, περίοδος κατά την οποία συνέθεσε τα κορυφαία αριστουργήματά του.
-
Η μετάβαση στον κοινωνικό ρεαλισμό: Εγκαταλείποντας τον πρώιμο εθνικό ρομαντισμό, ο Ίψεν αναδιαμόρφωσε τη δομή του ευρωπαϊκού δράματος. Μετέτρεψε τη σκηνή από χώρο απλής ψυχαγωγίας σε πεδίο αυστηρής κοινωνιολογικής και ψυχολογικής ανάλυσης, φέρνοντας στο φως τα ταμπού της εποχής.
-
Η παγκόσμια παρακαταθήκη: Μέχρι τον θάνατό του το 1906 στο Όσλο, είχε ήδη καθιερωθεί ως ο αδιαμφισβήτητος «πατέρας του σύγχρονου θεάτρου». Το έργο του παραμένει μια ανελέητη σπουδή πάνω στη σύγκρουση της ατομικής ελευθερίας με τη διαφθορά των θεσμών και την τυραννία της πλειοψηφίας.
Μια φράση του Καβάφη που ξεγυμνώνει τις αυταπάτες σου σ’ ένα από τα ομορφότερα ποιήματά του
Ο Ερρίκος Ίψεν δεν έγραψε απλώς θεατρικά έργα για να γεμίσει τις αστικές αίθουσες της εποχής του. Έστησε ένα αδυσώπητο δικαστήριο για την ανθρώπινη ηθική, βάζοντας στο εδώλιο την ίδια την κοινωνία. Σε μια εποχή όπου οι άνθρωποι κρύβονταν πίσω από τους άψογους τρόπους και τον καθωσπρεπισμό τους, ο Νορβηγός δραματουργός τράβηξε βίαια την κουρτίνα, αποκαλύπτοντας τη σήψη, τον οπορτουνισμό των πολιτικών και τον τρόμο του ανθρώπου μπροστά στην πραγματική ελευθερία.
Οι χαρακτήρες του (όπως ο περίφημος γιατρός Στόκμαν) στέκονται μόνοι τους απέναντι στο ρεύμα, επιβεβαιώνοντας πως η αλήθεια σπάνια βρίσκεται με το μέρος του πλήθους. Στον κόσμο του Ίψεν, η μεγαλύτερη πράξη αντίστασης δεν είναι να ακολουθείς τη μάζα, αλλά να διατηρείς τη συνείδησή σου αλώβητη, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι θα μείνεις εντελώς μόνος.
10 αποφθέγματα του Ερρίκου Ίψεν.
- Το να αποζητάς την ευτυχία σ’ αυτήν τη ζωή, είναι η πραγματική έννοια της ανταρσίας.
- Το πνεύμα της αλήθειας και το πνεύμα της ελευθερίας είναι οι στυλοβάτες της κοινωνίας.
- Είναι ασυγχώρητο για τους επιστήμονες να βασανίζουν τα ζώα. Ας κάνουν τα πειράματά τους σε δημοσιογράφους και πολιτικούς.
- Η μεγάλη αμαρτία, η ασυγχώρητη, είναι όταν σκοτώνεις μέσα σ’έναν άνθρωπο την αγάπη.
- Ο δυνατότερος άνθρωπος που υπάρχει στη γη είναι εκείνος που καταφέρνει να ζει περισσότερο μόνος.
- Αν θέλεις να μου συμπαρασταθείς ας αρχίσουμε από τα παιδιά.
- Πρέπει να τους μάθουμε να γίνουν λεύτεροι και τίμιοι άνθρωποι που κάποτε θα στείλουν κατ’ ανέμου όλους αυτούς τους κομματαρχίσκους όλους αυτούς τους λιμασμένους λύκους που μας στερούνε τη ζωή και την αλήθεια, που τα ’χουν διαλύσει όλα που έχουν διαβρώσει τις συνειδήσεις.
- Ποτέ δεν πρέπει να φοράς το καλό σου παντελόνι όταν πηγαίνεις να πολεμήσεις για την ελευθερία και την αλήθεια.
- Το μεγάλο μυστικό της εξουσίας είναι να μη θέλεις ποτέ να κάνεις περισσότερα από όσα μπορείς να πετύχεις.
- Η κοινότητα είναι σαν ένα πλοίο: ο καθένας πρέπει να είναι προετοιμασμένος να αναλάβει το πηδάλιο.
Όταν η λογοτεχνία σε διαβάζει: 15 φράσεις από βιβλία που περιγράφουν ακριβώς αυτό που νιώθεις