
Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή
Η Αφροδίτη Αλ Σάλεχ ξεκίνησε την πορεία της ως ηθοποιός και όταν τα πράγματα έπαψαν να γίνονται όπως τα ήθελε στράφηκε σε έναν κύκλο σπουδών που τελικά την οδήγησε στην πολιτική. Και το έκανε με τον δικό της, διακριτό τρόπο. Τα τελευταία 15 χρόνια συνεργάζεται στενά με τον Ευάγγελο Βενιζέλο, ενεργά παρούσα στον «Κύκλο Ιδεών», μια πρωτοβουλία που ανοίγει συζητήσεις και παρεμβαίνει στη δημόσια ζωή.
Το θέατρο όμως ήταν πάντα μέσα της. Και τώρα, δύο δεκαετίες μετά, επιστρέφει, συνειδητά, με μια παράσταση που συνδυάζει την πολιτική με το βαθύ αίσθημα του ανθρώπου: Είναι ο «Χρόνος από δεύτερο χέρι». Βασίζεται στο βιβλίο «Second Hand Time» («Το τέλος του Κόκκινου Ανθρώπου») της Σβετλάνα Αλεξίεβιτς.
Σε διασκευή-σκηνοθεσία της Βίλιας Χατζοπούλου, με την εικαστική παρέμβαση του Γιώργου Ρόρρη. Περιλαμβάνει πέντε από τις είκοσι αληθινές ιστορίες ανθρώπων που έζησαν στη Ρωσία, στο μεταίχμιο του 20ού-21ου αιώνα, όπως τις κατέγραψε η νομπελίστρια συγγραφέας (2015). Μικρές ιστορίες επιβίωσης που γράφουν τη μεγάλη Ιστορία.
Ποια είναι η ηρωίδα σας;
«Η δική μου ιστορία αφορά τη μητέρα της Ολέσιας όταν έρχονται να της ανακοινώσουν ότι η κόρη της αυτοκτόνησε στα βάθη της Τσετσενίας και έχει να κάνει με τη συγκάλυψη του κράτους. Αυτό άλλωστε ήταν και το ζητούμενο: Οχι να κάνουμε ένα ιστορικό έργο αλλά με αφορμή αληθινές ιστορίες να πούμε ότι αυτά συμβαίνουν και ο κόσμος να κάνει τη σύνδεση με άλλες χώρες, δικά του βιώματα. Κοινός τόπος το κράτος που βρίσκεται απέναντι σε οποιονδήποτε προσπαθεί να μάθει γιατί πέθανε ένας δικός του. Πρόκειται για ένα αντιπολεμικό έργο».
Τι σας επανέφερε στο θέατρο;
«Με τη Βίλια ήμασταν μαζί στη Δραματική Σχολή Βεάκη, έχουμε κοινή παιδεία. Μετά κι εκείνη σταμάτησε να παίζει, άρχισε να γράφει, δίδαξε-διδάσκει, έφτιαξε το θέατρο Αλλαγών με τον Τσολακίδη και τον Αθερίδη, άρχισε να σκηνοθετεί. Οταν πριν τρία χρόνια σκέφτηκα να κάνω κάτι με το θέατρο, βλέποντας πόσο ο χώρος έχει ανοίξει, ξεκίνησα με ένα σεμινάριο στο θέατρο των Αλλαγών, ήθελα να δω αν μπορώ.
Πήρα το μάθημα της Βίλιας. Είχαμε να ιδωθούμε 20 χρόνια. Ποτέ άλλωστε δεν έφυγε η εκκρεμότητα του θεάτρου από μέσα μου, ποτέ δεν έφυγα τελείως. Νόμιζα ότι ήταν για λίγο, κράτησε πολύ. Περάσαμε τρία χρόνια μαζί με τη Βίλια, αρχικά με τα μαθήματα, μετά τη βοηθούσα λίγο στη σκηνοθεσία της στη σχολή και μας γεννήθηκε η ιδέα να κάνουμε κάτι.
Επεσε τότε στα χέρια της το βιβλίο της Αλεξίεβιτς και αρχίσαμε να σχεδιάζουμε την παράσταση. Μεσολάβησε η συμμετοχή της στο Φεστιβάλ Αθηνών, με το “Η μάνα μου με πέταξε στη θάλασσα” και τον Θέμη Πάνου, αυτή η εξαιρετική παράσταση – και το αφήσαμε για το φθινόπωρο».
Πώς δομείται η παράσταση;
«Η παράσταση έχει μια ισορροπία. Αρχίζει με ένα πραγματιστικό κομμάτι που σε βάζει σε αυτόν τον κόσμο και βρίσκεται στην κόψη. Το δεύτερο είναι το δικό μου, βαθιά δραματικό. Ακολουθεί ένα ντουέτο με μια ιστορία που διηγείται ο εγγονός για τον παππού του.
Επεται η ιστορία μιας κοπέλας που τα παράτησε όλα γιατί ερωτεύτηκε έναν θανατοποινίτη και κλείνει με ένα κείμενο σκληρό, βαρύ, για τα στρατόπεδα, ίσως και το μόνο εντελώς εστιασμένο στη Ρωσία. Είμαι ευγνώμων και χαρούμενη που συμμετέχω».
Γιατί αφήσατε το θέατρο;
«Τα πράγματα δεν πήγαιναν όπως ήθελα, είτε γιατί δεν είχα πάρει εγώ τους σωστούς δρόμους είτε γιατί δεν έτυχε. Στράφηκα στο γράψιμο. Μετά πήγα στο πανεπιστήμιο (σ.σ.: Πολιτικό Νομικής).
Ολα μέσα στο πλαίσιο να αποκτήσω κι άλλα εφόδια και μετά να επιστρέψω. Αλλά ο χρόνος περνούσε. Ο,τι έκανα μου άρεσε, λειτουργώντας πάντα ως ηθοποιός. Δεν ξέρω τι σημαίνει αυτό. Σαν να έμπαινα σε έναν ρόλο και την ίδια στιγμή ρόλος και ζωή να ταυτίζονται».
Αρρηκτα συνδεδεμένη η πολιτική με το θέατρο;
«Στη δική μου τη ζωή, στη δική μου οικογένεια αυτά πάνε μαζί. Είμαι η 5η γενιά που βγαίνει στο θέατρο, όλη μου η ζωή είναι εκεί. Εκτός από τη μαμά και τον μπαμπά μου, στο θέατρο ήταν ο αδελφός της μαμάς μου, η γιαγιά μου, ο παππούς μου, όλα τα αδέλφια της γιαγιάς και του παππού, όλη η οικογένεια της μητέρας μου.
Ολοι Θεσσαλονικείς, στα μπουλούκια της Βορείου Ελλάδος. Εγώ λοιπόν είμαι στο θέατρο από τότε που γεννήθηκα. Δεν έπαιζα κούκλες, έπαιζα στα παρασκήνια του ΚΘΒΕ. Η γιαγιά μου ήταν η περίφημη Τερέζα (Γακίδου), από τα ιδρυτικά στελέχη του Κρατικού, όταν ο Καραντινός πήρε το μπουλούκι του Γακίδη. Ηταν μόνιμη βοηθός σκηνοθέτη, υποβολέας και ντουμπλίρ – αντικαθιστούσε όποιον αρρώσταινε.
Ο παππούς μου ο Γιώργος έλεγε ότι “η θεατρίτιδα φεύγει εκατό χρόνια μετά τον θάνατό σου” – δίκιο είχε. Για μένα η πολιτική ήταν πάντα μέσα στο θέατρο, δεν υπήρχε ποτέ κάτι διαχωριστικό. Και στα δύο εκτίθεσαι, αμφισβητείσαι ολόκληρος. Βέβαια στην πολιτική όταν είσαι μέσα σε σκληρά πράγματα δεν έχει χειροκρότημα, ενώ στο θέατρο έστω και τυπικά, χλιαρά, θα σε χειροκροτήσουν. Τον πολιτικό μπορεί να τον κυνηγήσουν, να του πετάξουν πέτρες, τον ηθοποιό όχι».
Πώς μπήκε η πολιτική στη ζωή σας;
«Η πρώτη μου επαφή με την πολιτική ήταν το 2007 με τις εσωκομματικές του ΠαΣοΚ. Σπούδαζα. Διάφοροι γνωστοί και φίλοι με ενθάρρυναν να στηρίξω τον Βαγγέλη Βενιζέλο – τον στήριξα.
Παράλληλα, οι καθηγητές μου στο πανεπιστήμιο άρχισαν να μου αναθέτουν διάφορες εργασίες και έτσι μπήκα στον κόσμο των μεταναστών, των προσφύγων. Είδα και κατέγραψα, μαζί με έναν φίλο φωτογράφο, όλα όσα γίνονταν στα υπόγεια και τις ταράτσες. Στην κυβέρνηση του 2007 μου πρότειναν να συμβάλω στο θέμα των μεταναστών.
Αντιμετώπισα τότε το μεγάλο δίλημμα: Να μείνω απ’ έξω και να καταγγέλλω ή να μπω μέσα να δω τι μπορώ να λύσω και να με καταγγέλλουν. Εκανα το δεύτερο – με κυνήγησε η Χρυσή Αυγή. Εφυγα για την Αγγλία, έκανα μεταπτυχιακό. Επέστρεψα με την κρίση. Από τότε είμαι κοντά στον Βαγγέλη Βενιζέλο».
Θα αφήνατε την πολιτική για το θέατρο;
«Αποκλείεται. Πρώτα έρχεται αυτό γιατί ο Βαγγέλης Βενιζέλος είναι ένας άνθρωπος που έχει διασταυρωθεί με την ιστορία παραπάνω από μία φορά, ξέρω πολύ καλά τι έχει κάνει για τον τόπο και έχει πάντα το μέτρο. Κάνουμε πολύ ωραία πράγματα στον Κύκλο Ιδεών, ένα πολύ σημαντικό πεδίο όπου συναντιούνται άνθρωποι».
INFO
Παίζουν: Ελένη Καστάνη, Γιώργος Καφετζόπουλος, Αφροδίτη Αλ Σάλεχ, Μαρία Καλαμποκιά, Γιώργος Μανιάδης, Αγγελική Μπούρα, Μαρία Σταυροπούλου.
Φουαγιέ – Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, έως τις 29 Νοεμβρίου.



