«Πρόκειται για τη μοναξιά που όλοι νιώθουμε»: Η οδυνηρή σκηνή που κάνει το Taxi Driver μια πραγματικά κλασσική ταινία
Γνωστό για τις στιγμές ωμής βίας και τη ριζοσπαστική του οπτική γραφή, το Taxi Driver είναι γεμάτο αξέχαστες σκηνές πέρα από την περίφημη αντιπαράθεση του Μπικλ με τον καθρέφτη. Ιδιαίτερα, μια άλλη —πολύ συντομότερη— σκηνή ξεχωρίζει ως η πιο ουσιαστική στιγμή οπτικής ιδιορρυθμίας της ταινίας. Μια σκηνή που αποκαλύπτει μια σαφώς ευρωπαϊκή ευαισθησία μέσα σε ένα κατά βάση αμερικανικό δράμα και συμπυκνώνει τη μοναχική μελαγχολία που διατρέχει ολόκληρο το φιλμ.
Μια απόρριψη διαφορετική από τις άλλες
Η σκηνή αυτή εμφανίζεται περίπου στο πρώτο τρίτο της ταινίας και κλείνει την πρώτη της πράξη. Ο Τράβις τηλεφωνεί στη Μπέτσι, προσπαθώντας να επανορθώσει μετά το ακατάλληλο ραντεβού που την ενόχλησε. Την καλεί από έναν δημόσιο τηλεφωνικό θάλαμο, σε έναν βρώμικο διάδρομο, και την ικετεύει για μια δεύτερη ευκαιρία — χωρίς αποτέλεσμα.
Η σκηνή θα μπορούσε να είχε γυριστεί με έναν τυπικό, μελοδραματικό τρόπο, με την κάμερα να παραμένει πάνω στον Τράβις καθώς συνειδητοποιεί ότι η ευκαιρία του χάθηκε και μαζί της η μοναδική ελπίδα διαφυγής από την αποξενωμένη του ύπαρξη. Ο Σκορσέζε, όμως, απορρίπτει το προφανές.
Αντίθετα, ο διευθυντής φωτογραφίας Μάικλ Τσάπμαν ξεκινά μια αργή κίνηση απομάκρυνσης από τον Τράβις, ώσπου η κάμερα καταλήγει σε έναν άδειο διάδρομο με μια ανοιχτή πόρτα στο βάθος, που οδηγεί στον δρόμο. Ο διάδρομος —η είσοδος των γραφείων του θεάτρου Ed Sullivan στο Μπρόντγουεϊ— μοιάζει παρατημένος με θέα στο πολύβουο σκοτάδι της πόλης.
Ο θεατής ακούει την αντίδραση του Τράβις στην απόρριψη εκτός κάδρου (όχι όμως τα λόγια της Μπέτσι), πριν εκείνος κλείσει το τηλέφωνο και επιστρέψει στο πλάνο, απομακρυνόμενος με την πλάτη προς την κάμερα, αφήνοντας πίσω του τη painful στιγμή.
Το πλάνο αυτό έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τους κανόνες του κλασικού Χόλιγουντ, όπου το δράμα προηγούνταν της κινηματογραφικής γλώσσας. Αποτελεί υποδειγματική έκφραση τόσο του ανήσυχου δημιουργικού πνεύματος της ταινίας —ως ενός από τα εμβληματικά έργα της επανάστασης του «Νέου Χόλιγουντ» της δεκαετίας του ’70— όσο και της απομόνωσης και μελαγχολίας του ήρωά της.
Ο Τράβις δεν μοιάζει ποτέ πιο ευάλωτος απ’ ό,τι σε αυτή τη στιγμή, σε πλήρη αντίθεση με την κατοπινή επίδειξη ψευδο-ανδρείας μπροστά στον καθρέφτη. Εδώ, η κάμερα μοιάζει ανίκανη να παρακολουθήσει τον πόνο του, ακόμη κι αν ο ίδιος είναι αναμφίβολα υπεύθυνος γι’ αυτόν. Με την απομάκρυνσή της, του επιτρέπει —έστω και στιγμιαία— να διατηρήσει ένα ίχνος αξιοπρέπειας, κάτι που η αστική κοινωνία στην οποία ζει σπάνια του προσφέρει.
BBC Culture