Ο κ. Κακλαμάνης υπογράμμισε πως τα περίπου εκατό πιάτα
Τα συλλεκτικά πιάτα της Λόλας Νταϊφά μάς καλούν να γευτούμε με τρόπο εύληπτο και ευχάριστο τη μεγάλη Ιστορία, την ιστορία της Αρχαιότητας και του Βυζαντίου, την ιστορία της νεώτερης Ελλάδας, των ηρώων, των προσωπικοτήτων, των πολιτικών, των βασιλιάδων, των μεγάλων γεγονότων.
Όποιος έχει την τύχη να επισκεφθεί το σπίτι της αγαπητής Λόλας Νταϊφά, σίγουρα έχει θαυμάσει αυτά τα ιδιαίτερα πιάτα, να καλύπτουν όλες τις επιφάνειες των τοίχων, δημιουργώντας μια εντελώς ξεχωριστή διακόσμηση, αλλά και να ξεχειλίζουν σε ειδικές πιατοθήκες.
Μια συνήθεια εισηγμένη, από την Ευρώπη, όπου άλλωστε κατασκευάζονταν αυτά τα πιάτα, ενώ παραγγέλνονταν και διακινούνταν από διάφορες ελληνικές εταιρείες, κυρίως στη νησιωτική Ελλάδα. Συνήθεια επομένως που αγαπήθηκε πολύ στον τόπο μας και διαδόθηκε.
Τα θυμάμαι αυτά τα πιάτα, να διακοσμούν τα αστικά (ιδίως τα μεσοαστικά) σπίτια και στο νησί μου, την Άνδρο. Και με χαρά τα αντικρίζω και πάλι, σαν παλιούς γνώριμους, εδώ σε άλλο πλαίσιο αναφοράς.
Τα σπίτια μας άλλαξαν, άλλαξαν οι λειτουργικές ανάγκες μας, οι συνήθειές μας, μαζί άλλαξε και η αισθητική μας. Αυτά τα ευφάνταστα διακοσμημένα πιάτα άρχισαν να φεύγουν από τους τοίχους και τις πιατοθήκες των σπιτιών. Ευτυχώς, παθιασμένοι συλλέκτες, όπως η Λόλα Νταϊφά, τα έχουν διασώσει για όλους εμάς, ως συλλεκτικά πιάτα πλέον.
Λέω ευτυχώς, γιατί δεν αποτελούν μόνον τεκμήρια συνηθειών και κουλτούρας περασμένων εποχών, αλλά γιατί πραγματικά μας δίνουν ένα σύνολο με καλλιτεχνική και αισθητική αυταξία, και συγχρόνως προσφέρονται για παιδαγωγικούς σκοπούς: στην εποχή που ζούμε, «εποχή της εικόνας», ένα παιδί – αλλά και εμείς, ας πούμε τα «μεγαλύτερα παιδιά»… – μπορεί να μάθει για εποχές ιστορικές μέσα από την ελκυστική εικόνα των δεκάδων πιάτων της έκθεσης.
Αυτός ήταν και ο στόχος των στελεχών της Βιβλιοθήκης, που ανέλαβαν να οργανώσουν την έκθεση θεματικά, επιλέγοντας περίπου μια εκατοντάδα πιάτων από τη συλλογή Λόλας Νταϊφά, σε συνεργασία βεβαίως μαζί της. Ευχαριστώ όλους όσοι εργάστηκαν για αυτή την έκθεση, και βέβαια πολλές θερμές ευχαριστίες στην ίδια τη συλλέκτρια, κυρία Νταϊφά.
Όταν η Ιστορία μας προσφέρεται στο πιάτο – όπως ευρηματικά προτείνει ο τίτλος της έκθεσης – τότε δεν έχουμε παρά να ανταποκριθούμε στην πρόσκληση.
Νομίζω ότι τα πιο ωραία γεύματα είναι αυτά από τα οποία δεν θυμάσαι μετά τόσο τα εδέσματα, όσο τους συνδαιτυμόνες: το γεύμα λοιπόν ως αφορμή για ανθρώπινη επαφή, για μοίρασμα εμπειριών, νοημάτων και συναισθημάτων.
Το ίδιο ισχύει και για τις εκθέσεις και γενικότερα για τις πολιτιστικές εκδηλώσεις. Εδώ, πολιτισμός και «γεύμα» (με την προαναφερθείσα έννοια) γίνονται ένα. Ε λοιπόν, δεν έχουμε παρά να «γευματίσουμε» από κοινού, να γευτούμε ιστορία, τέχνη, πολιτισμό, με «κυρίως πιάτο» τη μοναδική παράδοση της χώρας μας».