Μια καινούργια μέρα ξεκινά για τον Πίτερ Πάρκερ, που έχει πλέον αφοσιωθεί στην καταπολέμηση του εγκλήματος ως Spider-man. Κυκλοφορεί, όμως, σ’ έναν κόσμο που δεν τον θυμάται πια, με τους παλιούς του φίλους να συνεχίζουν τη ζωή τους χωρίς εκείνον. Η νέα κατάσταση τού επιφυλάσσει μια ανεξέλεγκτη αλλαγή κι αυτή η μεταμόρφωση μπορεί να είναι η μοναδική ελπίδα για ν’ αντιμετωπίσει έναν πανίσχυρο αντίπαλο και ν’ αποκρούσει μία νέα απειλή.
Οι ταινίες με υπερήρωες έχουν ένα σημαντικό πλεονέκτημα (ή μειονέκτημα, εξαρτάται από τη σκοπιά που τις προσεγγίζει κάποιος): λίγο μετά τη θέασή τους, δεν θυμάσαι απολύτως τίποτα! Τις έχεις ξεχάσεις παντελώς, λες και ο εγκέφαλός σου επέλεξε να τις διαγράψει αντί να τις αποθηκεύσει κάπου. Οπότε… μην περιμένετε να τοποθετήσω την τωρινή περιπέτεια του Spider-Man σε σχέση με προηγούμενες, σχετικά πρόσφατες ή παλαιότερες (την τριλογία του Σαμ Ρέιμι, ας πούμε). Δεν είμαι σε θέση να το κάνω!
Θυμάμαι, ωστόσο, ότι η αμέσως προηγούμενη εμφάνισή του ήταν στο «Ακροβατώντας στο Αραχνο-Σύμπαν» (2023), μια ταινία κινουμένων σχεδίων που… έχει μείνει στη μέση! Μας είχε στείλει στα σπίτια μας μ’ ένα «συνεχίζεται», του οποίου δεν έχει έρθει ακόμη το πλήρωμα του χρόνου – θα έρθει στις 17 Ιουνίου του 2027, δηλαδή τέσσερα χρόνια μετά την κυκλοφορία του πρώτου μέρους. Ένας καλός φίλος και συνάδελφος, όμως, μου υπενθύμισε ότι άλλο franchise είναι τα animation και άλλο οι ταινίες με ηθοποιούς – όπως αυτή που μας απασχολεί εδώ, με τον superhero να ερμηνεύεται από τον ανέκφραστο ηθοποιό που υποδύεται τον παγερό Τηλέμαχο στην «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν!
Να προλάβω τους fans της σειράς: το ξέρω, ο Τομ Χόλαντ είχε ερμηνεύσει για πρώτη φορά τον Spider-Man στην ταινία «Η Επιστροφή στον Τόπο του» (2017) και τούτη εδώ είναι η τέταρτη εμφάνισή του σε φιλμ με τον ίδιο ως τιτλούχο πρωταγωνιστή. Στην πραγματικότητα, βέβαια, είναι η έβδομη εμφάνισή του στον ρόλο του Spider-Man, με τη διαφορά ότι στις επιπλέον τρεις δεν έπαιζε σε ταινία του Spider-Man – την πρώτη ήταν φιλοξενούμενος σ’ ένα φιλμ του Captain America («Εμφύλιος Πόλεμος» του 2016) και τις άλλες δύο σε συνέχειες της ομάδας των Εκδικητών («Ο Πόλεμος της Αιωνιότητας» του 2018 και «Η Τελευταία Πράξη» του 2019). Εδώ, πάντως, αποδεικνύει ότι είναι καλός ηθοποιός και, παρά την πληθώρα των εφέ, μπορεί να κρατήσει επάξια έναν δραματικό ρόλο.
Για να τελειώνω με τα… «εγκυκλοπαιδικά», δεν θυμόμουν ότι στο τέλος της προηγούμενης περιπέτειάς του, για την οποία το studio δεν ήθελε να έχει ελληνικό τίτλο κι έτσι διατήρησε τον πρωτότυπο αγγλικό της («No Way Home» του 2021), είχε κάνει την υπέρτατη θυσία: για να σώσει την ανθρωπότητα, είχε αναγκαστεί να σβήσει την ύπαρξή του από τη μνήμη όλων των ανθρώπων, ακόμη κι εκείνων που αγαπούσε περισσότερο: της φιλενάδας του MJ (Ζεντάγια) και του καλύτερού του φίλου Νεντ (Τζέικομπ Μπάταλον) – ίσως και της θείας Μέι (Μαρίζα Τομέι), που είχε θυσιάσει τα πάντα για εκείνον και για την οποία δεν είμαι σίγουρος πότε ακριβώς απεδήμησε εις Κύριον! Δεν το θυμόμουν, αλλά η νέα του περιπέτεια φρόντισε να φρεσκάρει για τα καλά τη μνήμη μου, μιας και από τα πρώτα της κιόλας πλάνα υπενθυμίζει στους θεατές της πόσο σκληρός είναι ο κόσμος ακόμη και για τους υπερήρωες! Τι συνέχεια θα ήταν, άλλωστε, αν δεν «κρατιόταν» από ένα βασικό στοιχείο του παρελθόντος, που οι σεναριογράφοι της θα θεωρούσαν σημαντικό (πολύ-πολύ σημαντικό, μιας και υπάρχουν κι άλλες αναφορές στο χθες του «προβληματικού» σήμερα υπερήρωα).
Ο Άνθρωπος-Αράχνη, όπως τον λέγαμε παλιότερα, πριν η βιομηχανία του κινηματογράφου αρχίσει να εκμεταλλεύεται εμπορικά το trademark και τις copyright σαπουνόφουσκες του υπερήρωά της για το marketing των προϊόντων που γεννιούνται από το όνομά του, δημιούργημα των Σταν Λι (κείμενο) και Στιβ Ντίτκο (σχέδιο), μοιάζει πιο πολύ με αντι-ήρωα. Είναι ο πιο ανθρώπινος από τους υπόλοιπους μαχητές «συναδέλφους» του με διπλή ταυτότητα, έχει ψυχολογικά προβλήματα, νιώθει βαθιά ανασφάλεια και αμφιβάλλει για όσα κάνει. Εδώ, ίσως περισσότερο από κάθε άλλη φορά, μιας και κουβαλά το «τραύμα της διαγραφής», που του στέρησε την αγαπημένη του, τους φίλους του και την οικογένειά του.
Για να ξεπεράσει την απώλεια (ή, ορθότερα, για να μην την σκέφτεται και να μην υποφέρει), ο Πίτερ Πάρκερ ζει τη ζωή του κυρίως ως Spider-Man και μάχεται ακατάπαυστα για το καλό και τη δικαιοσύνη, έχοντας στην πραγματικότητα γίνει ένας ερασιτέχνης αστυνομικός που διατηρεί άριστες σχέσεις με την ντετέκτιβ Τζιν ΝτεΓουλφ (Λάιζα Κολόν Ζάγιας) και βοηθά την Αστυνομία της Νέας Υόρκης στο έργο της, παρεμβαίνοντας κι εμποδίζοντας τη διάπραξη κάθε είδους αξιόποινων πράξεων και συλλαμβάνοντας κακοποιούς του κοινού ποινικού δικαίου. Μία δραστηριότητα ικανή να συντηρεί ένα πρότυπο που σχετίζεται με τη μεταμόρφωση της αδυναμίας σε δύναμη κι έναν μύθο που ενσαρκώνει τα όνειρα του μέσου πολίτη για υπέρβαση της μετριότητάς του. Και που, εικαστικά, απεικονίζεται στην οθόνη μέσα από μία σειρά εκπληκτικών σε ένταση, ρυθμό και ενορχήστρωση σκηνών εναέριων ακροβατικών και δράσης. Μέχρι τη στιγμή που κάνει την εμφάνισή της μία απειλή που στρέφεται τόσο εναντίον της πόλης όσο και των ανθρώπων που ο Πίτερ εξακολουθεί ν’ αγαπά.
Ο τρόπος που δρα το άτομο αυτό είναι η τηλεπάθεια: διεισδύει στο μυαλό των άλλων και τους κάνει υποχείριά του. Δεν καταφέρνει να εισχωρήσει στο δικό του μυαλό, αλλά μπαίνει σ’ εκείνο άσπονδων φίλων του, όπως ο Φρανκ «Τιμωρός» Κασλ (Τζον Μπέρνθαλ), και πρώην συμμάχων του, σαν τον δόκτορα Μπρους Μπάνερ / Hulk (Μαρκ Ράφαλο). Και άλλων, λιγότερο γνωστών ίσως, πλην όμως εξίσου επικίνδυνων τύπων, όπως ο Σκορπιός (Μάικλ Μάντο), εγκληματίας με ανοιχτούς λογαριασμούς με τον Spider-Man. Καθένας τους έχει έναν σαφή και ευδιάκριτο ρόλο, που δίνει την ευκαιρία για σειρά θεαματικών αντιπαραθέσεων, διάσπαρτων μέσα στο σώμα της ταινίας. Είναι τα ιντερλούδια θεαματικής δράσης και καταστροφών που αναζωογονούν μια πλοκή εστιασμένη στο ψυχολογικό δράμα του Spider-Man, τον σωματικό του πόνο και τις διάφορες «μεταμορφώσεις» του, για να γίνουν τελικά ο βασικός μηχανισμός της.
Στο αυστηρό πλαίσιο των κινηματογραφικών σειρών με υπερήρωες, θα έλεγα ότι η δουλειά που έχει γίνει στη συγκεκριμένη περιπέτεια είναι εξαιρετική όσον αφορά τη χαρακτηρολογία, τον ρόλο και την ανάπτυξη του κάθε προσώπου εντός της αφηγούμενης ιστορίας. Καθένας απ’ αυτούς βάζει το δικό του λιθαράκι ώστε να «ενηλικιωθεί» ο κεντρικός ήρωας: η «χαζή αράχνη» της αρχής διαπλάθεται σιγά-σιγά και πορεύεται προς την αναγέννησή της, έτσι ώστε ν’ αποδεχτεί τελικά την προσωπικότητα του Spider-Man σε απόλυτη ισορροπία μ’ εκείνη του Πίτερ Πάρκερ. Ή να δεχτεί ότι ο Πίτερ Πάρκερ, ένας υπερήρωας με διπλή ταυτότητα, δεν μπορεί να έχει οικογενειακή ζωή…
Στο ίδιο πάντα πλαίσιο, δεν είναι η έκθεση του τρόπου δράσης των κρατικών υπηρεσιών που τραβά την προσοχή του θεατή, αλλά οι σκηνές αναμετρήσεων καθαυτές, όπως εκείνη ανάμεσα στον Spider-Man και μια ομάδα ninja πολεμιστών ή οι αντίστοιχές της ανάμεσα στον Spider-Man και τον Τιμωρό ή τον Spider-Man και τον Hulk. Ο Ντέστιν Ντάνιελ Κρέτον, έμπειρος σκηνοθέτης και παραγωγός, τα έχει καταφέρει μια χαρά. Το «Spider–Man: Καινούργια Μέρα» είναι μία υπερ-θεαματική περιπέτεια φαντασίας και, ταυτόχρονα, μία αριστοτεχνικά σκηνοθετημένη και αφηγηματικά σουλουπωμένη ταινία, που αποδεικνύει με τον καλύτερο τρόπο ότι το σύμπαν των υπερηρώων, ως υποείδος του sci-fi, διαθέτει ενδιαφέροντες χαρακτήρες κι έναν θεματικό πλούτο ικανό να μας προσφέρει κάτι παραπάνω από ένα ψυχαγωγικά χορταστικό… δυομισάωρο.
Υ.Γ.: Δύο ερωτήματα – απορίες. Το πρώτο: πώς βιοπορίζεται ο υπερήρωάς μας; Για παράδειγμα, ο Superman είναι δημοσιογράφος, ο Iron Man και ο Batman είναι επιχειρηματίες, αλλά… ο Πίτερ Πάρκερ; Δεν είναι πια μαθητής και η θεία Μέι (που τον φρόντιζε) έχει πεθάνει. Το ερώτημα τίθεται και για άλλους χαρακτήρες: η MJ, όταν τη γνώρισε, ήταν γκαρσόνα – τώρα, ίσως είναι ακόμη φοιτήτρια, αλλά έχει την πολυτέλεια ν’ απορρίπτει μια θέση εργασίας που η ίδια επεδίωξε. Πώς; Το δεύτερο: όλοι οι χαρακτήρες διαθέτουν μία γνώση που τους επιτρέπει να εμπλέκονται σε επιστημονικές συζητήσεις! Δεν πολυκατάλαβα αυτά που λέγονται και δεν είμαι καθόλου σίγουρος αν έχουν όντως επιστημονική αλήθεια ή αν είναι πιστευτές αερολογίες που εξυπηρετούν την ιστορία. Η κυκλοφορία της ταινίας στο home entertainment θα επιτρέψει μία προσεκτική εξέταση αυτών των συνομιλιών.