Φαντάσου να έχεις στα χέρια σου τη συνέχεια μιας από τις μεγαλύτερες επιτυχίες στην ιστορία του τρόμου. Το κοινό περιμένει στην ουρά, οι αίθουσες είναι γεμάτες και όλα δείχνουν ότι το επόμενο μεγάλο κινηματογραφικό γεγονός είναι έτοιμο να ξεκινήσει.
Και μετά αρχίζει η προβολή.
Στην πρεμιέρα του Exorcist II: The Heretic σε κινηματογράφο της Hollywood Boulevard, οι αντιδράσεις δεν έμοιαζαν καθόλου με εκείνες που περίμενε η Warner Bros. Οι θεατές γιούχαραν, πετούσαν ποπ κορν και Coca-Cola και κάποιοι απαιτούσαν να πάρουν πίσω τα χρήματά τους.
Μέσα σε λίγες ημέρες, μια ταινία που προοριζόταν να είναι από τα μεγάλα γεγονότα του καλοκαιριού του 1977 είχε αποκτήσει μια εντελώς διαφορετική φήμη: εκείνη ενός sequel που πήρε ένα κινηματογραφικό φαινόμενο και το οδήγησε σε μία από τις πιο διαβόητες πρεμιέρες του Χόλιγουντ.
Πώς συνεχίζεις τον «Εξορκιστή»;
Το πρόβλημα ξεκινούσε από το μέγεθος της σκιάς που άφηνε πίσω του ο πρώτος Εξορκιστής. Η ταινία του William Friedkin, βασισμένη στο μυθιστόρημα του William Peter Blatty, είχε μετατρέψει την ιστορία της δαιμονικής κατοχής της 12χρονης Regan σε παγκόσμιο φαινόμενο.
Όταν λοιπόν το Exorcist II: The Heretic κυκλοφόρησε τον Ιούνιο του 1977, οι προσδοκίες ήταν τεράστιες. Μόνο που ο John Boorman δεν ήθελε να ξαναγυρίσει την ίδια ταινία.
Εκεί όπου ο Friedkin είχε χτίσει τον τρόμο με έναν σχεδόν ωμό ρεαλισμό, ο Boorman πήγε προς την αντίθετη κατεύθυνση. Το sequel έγινε πιο μεταφυσικό, ονειρικό και ψυχεδελικό. Η Regan, ξανά με τη Linda Blair, δεν θυμάται σχεδόν τίποτα από όσα της συνέβησαν. Ο πατέρας Lamont, τον οποίο υποδύεται ο Richard Burton, προσπαθεί να ερευνήσει τον θάνατο του πατέρα Merrin και η ιστορία ανοίγει σε πολύ πιο παράξενες περιοχές.
Για ένα κοινό που είχε έρθει περιμένοντας να φοβηθεί ξανά όπως το 1973, η αλλαγή ήταν τεράστια.
Η βραδιά που όλα πήγαν στραβά
Ο σκηνοθέτης David Kittredge, που εξετάζει την ιστορία της ταινίας στο ντοκιμαντέρ Boorman and the Devil, περιγράφει στο BFI μια πρεμιέρα που γρήγορα ξέφυγε. Η αίθουσα ήταν γεμάτη, αλλά όσο προχωρούσε η ταινία οι αντιδράσεις γίνονταν όλο και πιο εχθρικές.
Το κακό word of mouth εξαπλώθηκε αστραπιαία. Σύμφωνα με τον Kittredge, μέχρι την Κυριακή οι εισπράξεις έπεφταν απότομα. Η αντίδραση ήταν τέτοια ώστε ο Boorman έφτιαξε βιαστικά μια διαφορετική, περισσότερο προσανατολισμένη στον τρόμο εκδοχή της ταινίας, αλλάζοντας ακόμη και το τέλος.
Δεν ήταν απλώς μια περίπτωση κακών κριτικών. Ήταν η στιγμή που μια πολυαναμενόμενη συνέχεια άρχισε σχεδόν μπροστά στα μάτια του Χόλιγουντ να μετατρέπεται σε προειδοποιητική ιστορία.
Πίσω από το χάος υπήρχε μια παράξενα φιλόδοξη ταινία
Το ειρωνικό είναι ότι το Exorcist II κάθε άλλο παρά τεμπέλικη παραγωγή ήταν. Ο Boorman πειραματιζόταν με τεχνικές που τότε βρίσκονταν στην αιχμή του κινηματογράφου. Χρησιμοποίησε το σχετικά νέο Steadicam για να δημιουργήσει την οπτική του δαίμονα Pazuzu, ειδικά ημιδιαφανή γυαλιά για εφέ που γίνονταν μέσα στην κάμερα και υψηλής ταχύτητας macro λήψεις για τις ακρίδες που έχουν κεντρικό ρόλο στην ιστορία.
Ταυτόχρονα, όμως, η παραγωγή έμοιαζε να δοκιμάζεται από παντού. Υπήρχαν συνεχείς αλλαγές στο σενάριο, ο αρχικός μοντέρ αποχώρησε και κάποια στιγμή τα γυρίσματα σταμάτησαν για πέντε εβδομάδες.
Ο λόγος ήταν πολύ σοβαρότερος από μια συνηθισμένη καθυστέρηση παραγωγής. Κατά τη διάρκεια γυρισμάτων στην Καλιφόρνια, ο Boorman προσβλήθηκε από Valley Fever, μια μυκητιασική λοίμωξη του αναπνευστικού. Σύμφωνα με τον Kittredge, ο σκηνοθέτης έφτασε κοντά στον θάνατο.
Μια αποτυχία που άφησε μεγαλύτερο αποτύπωμα απ’ όσο φαίνεται
Η ιστορία δεν τελείωσε όταν έπεσαν οι τίτλοι τέλους. Η εμπορική απογοήτευση του Exorcist II συνδέθηκε και με μια πολύ μεγαλύτερη σύγκρουση στην αμερικανική κινηματογραφική βιομηχανία.
Εκείνη την εποχή λειτουργούσε το λεγόμενο blind bidding: οι αιθουσάρχες μπορούσαν να δεσμεύουν χρήματα για το δικαίωμα προβολής μιας ταινίας πολύ πριν τη δουν ολοκληρωμένη. Μετά την εμπειρία του Exorcist II, πολλοί ένιωσαν ότι είχαν πληρώσει για κάτι εντελώς διαφορετικό από αυτό που περίμεναν και πίεσαν για αλλαγή του συστήματος. Μέχρι το 1980, σύμφωνα με το BFI, το blind bidding είχε απαγορευτεί σε περισσότερες από 30 αμερικανικές πολιτείες.
Ήταν όμως πράγματι μια ταινία χωρίς αξία;
Σχεδόν μισό αιώνα αργότερα, ίσως αυτή να είναι η πιο ενδιαφέρουσα πλευρά της ιστορίας. Ο Kittredge δεν γύρισε το Boorman and the Devil για να κοροϊδέψει μια αποτυχημένη ταινία. Αντίθετα, θεωρεί ότι υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε ένα έργο που «λειτουργεί» και σε ένα έργο που παραμένει ενδιαφέρον επειδή τόλμησε κάτι διαφορετικό.
Και το Exorcist II: The Heretic τόλμησε πολλά. Ίσως περισσότερα απ’ όσα μπορούσε να αντέξει ένα κοινό που είχε αγοράσει εισιτήριο για να ξαναζήσει τον τρόμο του πρώτου Εξορκιστή.
Η ειρωνεία είναι ότι αυτή ακριβώς η αποτυχία είναι ο λόγος που εξακολουθούμε να μιλάμε για την ταινία σχεδόν 50 χρόνια αργότερα. Όχι επειδή έγινε η συνέχεια που όλοι περίμεναν, αλλά επειδή έγινε κάτι πολύ πιο παράξενο: ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα του τι μπορεί να συμβεί όταν ένα blockbuster sequel αρνείται να παίξει με τους κανόνες του προκατόχου του.
Αν σου αρέσει το Watch & Chill, πρόσθεσέ μας στις αγαπημένες σου πηγές στο Google.
🚫 Το περιεχόμενο του Watch & Chill προστατεύεται από τη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, αντιγραφή ή τροποποίηση, με ή χωρίς παράθεση συνδέσμου, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια.