Παρουσιάστρια τηλεοπτικού δελτίου καιρού βιώνει ένα ανεξήγητο περιστατικό μπροστά από τις κάμερες και ξαφνικά καταδιώκεται από πράκτορες αγνώστων συμφερόντων, ώσπου συναντά έναν ειδικό κυβερνοασφάλειας ο οποίος βρίσκεται σε παρόμοια συνθήκη, προσπαθώντας να δημοσιοποιήσει απόρρητα στοιχεία μιας πολυετούς συνωμοσίας που σχετίζεται με την ύπαρξη εξωγήινης ζωής στον πλανήτη μας.
Το 1978, ο πατέρας μου με πήγε στο ΡΑΔΙΟ ΣΙΤΥ της οδού Πατησίων για να παρακολουθήσουμε τις «Στενές Επαφές Τρίτου Τύπου» στην πρώτη τους προβολή. Ήδη εκτιμούσα βαθιά τον Στίβεν Σπίλμπεργκ, έχοντας δει κάμποσες φορές τα «Σαγόνια του Καρχαρία» στο σινεμά, όμως, δεν περίμενα πως αυτή η νέα εμπειρία θα μου άλλαζε τη ζωή. Και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπιζα το θέαμα της μεγάλης οθόνης. Στις δεκαετίες που πέρασαν, οι «Στενές Επαφές» φορτίστηκαν με ένα απίστευτο συναίσθημα συγκίνησης μέσα μου, το οποίο με οδηγούσε στις αναμνήσεις ενός μικρού παιδιού που… ζήλευε τόσο την απαγωγή του ανήλικου Μπάρι από τους εξωγήινους. Χωρίς φόβο.
Δεν ήταν το ίδιο όταν το 1982 είδα τον «Εξωγήινο» στο σινεμά. Το «ταξίδι» δεν είχε αυτή την αθωότητα της παιδικής ηλικίας και, πλέον, γνώριζα σαφώς περισσότερα πράγματα για την Τέχνη του κινηματογράφου. Για τα υπόλοιπα, παραμένω συνεπής στα όσα είχα γράψει το 1998 σ’ ένα εκτενές άρθρο (ψυχ)ανάλυσης του δημιουργού και των στόχων που είχε θέσει για το μέλλον της καριέρας του, έχοντας χάσει εκείνο το μαγικό touch της παιδικής ψυχής που τον χαρακτήριζε (μέχρι το «Κάπτεν Χουκ»).
Σήμερα, ο Σπίλμπεργκ επιστρέφει με μία ταινία που «γεφυρώνει» το θαυμαστό παρελθόν των «Στενών Επαφών» και του «Εξωγήινου», συμπληρώνοντας μία άτυπη «τριλογία» φανταστικού που περιστρέφεται γύρω από την παρουσία εξωγήινης ζωής στο περιβάλλον του πλανήτη μας και προσθέτοντας ακόμη ένα κορυφαίο φιλμ του είδους (δίπλα στο «Όταν η Γη Σταματήσει…» του 1951 και την «Άβυσσο» του 1989), με τους μυστηριώδεις επισκέπτες από το έξω διάστημα σε ρόλους καλοσυνάτους και προστατευτικούς προς το ανθρώπινο είδος.
Στην «Ημέρα Αποκάλυψης» δύο είναι οι χαρακτήρες που οδηγούν την πλοκή προς μία εντυπωσιακή (σε συμπεράσματα) κορύφωση, θυμίζοντας έντονα κάποια από τα χαρακτηριστικά του Ρόι Νίρι (Ρίτσαρντ Ντρέιφους) από τις «Στενές Επαφές». Αρχικά, ο Ντάνιελ Κέλνερ (Τζος Ο’Κόνορ), ένας ήρωας που κινείται σαν τρομοκράτης του κυβερνοχώρου και στην κατοχή του έχει αμέτρητες κάρτες μνήμης με απόρρητο βιντεοληπτικό υλικό επαφής κυβερνητικών και στρατιωτικών παραγόντων με εξωγήινα πλάσματα ή ιπτάμενους δίσκους. Ακολούθως, το φιλμ μας συστήνει την Μάργκαρετ Φέρτσαϊλντ (Έμιλι Μπλαντ), παρουσιάστρια τηλεοπτικού δελτίου καιρού σε τοπικό κανάλι του Κάνσας, η οποία βιώνει ένα ανεξήγητο περιστατικό μπροστά από τις κάμερες κι έτσι εντοπίζεται από την ομάδα πρακτόρων που καταδιώκει (και) τον Ντάνιελ.
Η περίπτωση της Μάργκαρετ είναι πιο ιδιάζουσα. Στα καλά καθούμενα αντιλαμβάνεται και μιλά σε κάθε γλώσσα που μπορεί να φανταστεί κανείς (ακόμη και αναπαράγοντας ένα είδος που κροταλίσματος που παραπέμπει σε εξωγήινη «διάλεκτο»!), ενώ με το που κοιτά τον όποιο συνομιλητή της μπορεί να «διαβάζει» τη σκέψη του και να «επουλώνει» ψυχικά του τραύματα. Για τους διώκτες της, η Μάργκαρετ φαίνεται (και γίνεται) ο πιο σημαντικός στόχος της επιχείρησής τους διότι (μάλλον) κρατά μέσα της το «κλειδί» του μυστηρίου της επικοινωνίας με τους εξωγήινους. Κάτι που, όμως, η ίδια ούτε ελέγχει, ούτε και κατανοεί πλήρως.
Αρχικά, η «Ημέρα Αποκάλυψης» δείχνει να έχει τα (καλύτερα) χαρακτηριστικά μιας περιπέτειας καταδίωξης, που ανάλογα με τις διαθέσεις του θεατή μπορεί να εμπεριέχει και στοιχεία πολιτικής αλληγορίας. Τα αρχεία του Ντάνιελ θα μπορούσαν να είναι… οι φάκελοι του Τζέφρι Έπσταϊν ή… τα «χαμένα» videos της εμπορικής αμαξοστοιχίας του εγκλήματος των Τεμπών! Ναι, μπορεί να ιδωθεί κι έτσι τούτο το φιλμ. Προσωπικά, όμως, και βασισμένος στο παρελθόν των «Στενών Επαφών» και του «Εξωγήινου», θεωρώ πως οι προσδοκίες του Σπίλμπεργκ ήταν / είναι πιο αγνές. Γιατί εδώ θυμάται… το παιδί που κάποτε ξεκίνησε να γυρίζει home movies με το όνειρο να γίνει σκηνοθέτης και μόλις στα 29 του χρόνια κατέληξε να κατακτά ολόκληρο τον πλανήτη (με τα «Σαγόνια»).
Έτσι, ο πρωταγωνιστής και το βασικό όχημα αφήγησης της «Ημέρας Αποκάλυψης» είναι ο αγώνας του ανθρώπου να μάθει, να διαδώσει την αλήθεια και να τιμήσει το δίκαιο. Για το καλό… του σύμπαντος! Με ένα «μυστικό» που συγγενεύει (φυσικά) με την παιδική ηλικία των δύο ηρώων. Όταν η Μάργκαρετ αντίκρυσε για πρώτη φορά στην ταινία τον Ντάνιελ, όλο το έργο «τουμπάρει» ιλιγγιωδώς προς το συναίσθημα με τρόπο που πηγαίνει τον θεατή πίσω στα παλιά, καλά χρόνια του τεράστιου Στίβεν Σπίλμπεργκ. Από εκείνη τη στιγμή, έχασα το μέτρημα των σκηνών στις οποίες τα δάκρυα κυλούσαν από τα μάτια μου ασταμάτητα! Νομίζω πως αυτή η αντίδραση αφορά πρωτίστως (και διόλου εγωιστικά) το κοινό που σε παιδική ηλικία (οριακά διψήφια) είχε δει στο σινεμά τις «Στενές Επαφές» και τον «Εξωγήινο». Αυτοί είναι που θα καταλάβουν, θα νιώσουν και θα κλάψουν. Για την καθάρια ματιά επαφής με τα ζώα, για την παραμυθένια «παγίδα» του σπιτιού που έλκει τους Χάνσελ και Γκρέτελ, για την άδολη αγάπη την οποία δεν έχουν φθείρει ακόμη οι φοβίες που κυριεύουν τον ενήλικο βίο.
Η σκηνοθετική μαεστρία του Σπίλμπεργκ απογειώνει την «Ημέρα Αποκάλυψης» ουκ ολίγες φορές, μα η κορυφαία σεκάνς ανθολογίας εδώ είναι εκείνη όπου η Μάργκαρετ φυγαδεύει για πρώτη φορά τον Ντάνιελ από τα χέρια του κακού Νόα Σκάνλον (Κόλιν Φερθ), μία από τις πολλές στιγμές που (κυριολεκτικά) αισθάνεσαι πως η Μπλαντ παίζει με απόλυτη ενσυναίσθηση, βιώνοντας σταδιακά τη μεγάλη αποκάλυψη της απελευθέρωσης της δικής της μνήμης από τα παιδικά της χρόνια. Μία ερμηνεία που θα ήθελα να δω ν’ αναγνωρίζεται έστω με μία οσκαρική υποψηφιότητα του χρόνου.
«Listen…», είναι η τελευταία λέξη – κάλεσμα που ακούγεται σε τούτο το φιλμ. Και ζητά από τους θεατές να ανοίξουν τ’ αυτιά τους για ν’ ακούνε, να γίνονται αποδέκτες της όποιας αλήθειας, όσο σοκαριστική κι αν είναι, όσο κι αν έχει τη δύναμη ν’ αλλάξει τη ροή των πραγμάτων για την ανθρωπότητα ολόκληρη. Για να ξαναβρεθεί η αθωότητα. Και η σημασία της επαφής. Δίχως «Μεσσίες» και σύμβολα. Μόνο με την ψυχή (μας). Και την καθαρότητά της.