H 11η Σεπτεμβρίου μέσα από τον κινηματογράφο: Το σοκ και το Χόλιγουντ – ΤΟ ΒΗΜΑ

Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή

Μετά το τραύμα

Τα χρόνια που ακολούθησαν το αποδραστικό ρεύμα συνέχισε την άνοδό του, με έμφαση σε περιπέτειες που βασίζονταν σε ήρωες κόμικ. Η αναφορά στην 11η Σεπτεβρίου θα ήταν φυσικά έμμεση, με όρους είτε οπτικής παραπομπής ή αφήγησης ενός «δίκαιου πολέμου», παρά τις όποιες εκτραχύνσεις (οι πρόσφατοι πόλεμοι είχαν μπει σε φάση γενικευμένης αντιδημοφιλίας). Στο κοινωνικό και ψυχικό τραύμα της επίθεσης στους Δίδυμους Πύργους ερχόταν να προστεθεί η αίσθηση μιας ατέρμονης πολεμικής εκστρατείας, δίχως ορατό αποτέλεσμα.

Σαφή νύξη στην 11η Σεπτεμβρίου θα άφηνε ο «Σκοτεινός Ιππότης» (2008) του Κρίστοφερ Νόλαν, με το πλάνο του παραδομένου στις φλόγες ουρανοξύστη να παραπέμπει στις εικόνες από το πλήγμα στους Δίδυμους Πύργους στο Μανχάταν. Ταινίες όπως ο Iron Man (2008), προσέφεραν πολύτιμες αποσπάσεις από την οδυνηρή πραγματικότητα. Και όχι μόνο, αφού η εικόνα του δισεκατομμυριούχου Τόνι Σταρκ -το alter ego του Iron Man- να φτιάχνει τη μεταλλική πανοπλία του σε σπηλιά του Αφγανιστάν, λειτουργούσε ως απλούστευση του Πολέμου κατά της Τρομοκραρίας, που είχε ξεκινήσει η κυβέρνηση Μπους κατά οργανώσεων και κρατών που θεωρήθηκε ότι είχαν άμεση ή έμμεση σχέση με τις επιθέσεις στις ΗΠΑ.

Διαβάστε επίσης:Ο Ben Affleck επιστρέφει στη σκηνοθεσία με ένα σκοτεινό πολιτικό θρίλερ

«Αποφεύγονται αναφορές σε οντότητες όπως η Αλ Κάιντα ή οι Ταλιμπάν, αναφορές στην περίπλοκη γεωπολιτική πραγματικότητα. Υπάρχει ένας ιδεαλιστής σωτήρας, έτοιμος να συντρίψει την απειλή, σε μια μάχη Καλού και Κακού» θα σημείωνε ο κριτικός κινηματογράφου Μπομπ Μοντέλο, μιλώντας στο ραδιοφωνικό δίκτυο NPR το 2009. Προδιέγραφε έτσι το μοτίβο των υπερηρωϊκώ blockbuster που θα κατέκλυζαν τις κινηματογραφικές αίθουσες τα επόμενα χρόνια.

Την ίδια στιγμή, η εισβολή των αμερικανικών δυνάμεων σε Αφγανιστάν και Ιράκ, θα άφηνε περιθώριο για τη δημιουργία ταινιών, είτε μυθοπλασίας είτε ντοκιμαντέρ, που θα ασχολούνταν με τις οδυνηρές επιπτώσεις όλου του πακέτου εξωτερικής πολιτικής που είχε ως βάση το πολύνεκρο χτύπημα. Φιλμ όπως τα The Unknown Known (2013) του Έρολ Μόρις, το οποίο αναφερόταν στον υπουργό Άμυνας των κυβερνήσεων Μπους Ντόναλντ Ράμσφελντ ή το Restrepo των Τιμ Χέθερινγκτον και Σεμπάστιαν Γιούνγκερ (2010), που κατέγραψε με απόλυτο ρεαλισμό την καθημερινότητα μιας διμοιρίας αμερικανών στρατιωτών στο Αφγανιστάν θα έδιναν εικόνα από πρωταγωνιστές κάθε είδους.

Μάλλον φιλοπολεμική παρένθεση θα αποτελούσε το φιλμ American Sniper (2014) του πάντα ενδιαφέροντα Κλιντ Ίστγουντ. Μια ταινία που βασίζεται στην ζωή του αξιωματικού του Πολεμικού Ναυτικού Κρις Κάιλ, τη δράση του στο Ιράκ και κατά τον Μακσουίνι λειτουργεί «σαν την εικόνα του πολέμου που οι Αμερικανοί θα ήθελαν να θυμούνται, ενάντια σε έναν τερατώδη Άλλο». Και υπενθύμιση ταυτόχρονα ότι ο Κάιλ σκοτώθηκε σε ενέδρα πρώην πεζοναύτη με ιστορικό αλκοολισμού και ψυχικής διαταραχής λειτουργεί και ως υπόμνημα για τα πολλαπλά τραύματα που απολήγουν στην επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου.