
Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή
«Ο Γάμος των Αρνολφίνι» © The National Gallery, London.
«Πορτρέτο ενός άνδρα (Αυτοπροσωπογραφία;)», 1433. Θεωρείται πιθανή αυτοπροσωπογραφία του Γιαν βαν Άικ. © The National Gallery, London.
«Πορτρέτο της Μαργαρίτας βαν Άικ», 1439. © Musea Brugge, Groeningemuseum. The National Gallery, London.
Πρόκειται για το πρώτο χρονολογημένο και ταυτοποιημένο πορτρέτο γυναίκας που δεν ανήκε στην αριστοκρατία, ένα έργο-σταθμός στην ιστορία της ευρωπαϊκής προσωπογραφίας το οποίο φυλάσσεται στο Groeningemuseum στην Μπριζ του Βελγίου.
Λάτρης των οπτικών ψευδαισθήσεων
Ο Γιαν βαν Άικ αντλούσε ιδιαίτερη ευχαρίστηση από τη δημιουργία οπτικών ψευδαισθήσεων. Ζωγράφιζε τις κορνίζες και την πίσω όψη των ξύλινων επιφανειών των έργων του έτσι ώστε να μοιάζουν με πολύτιμα μέταλλα και λίθους. Πρόσθετε, μάλιστα, επιγραφές που έδιναν την εντύπωση ότι ήταν χαραγμένες πάνω στις επιφάνειες, παίζοντας με την αντίληψη του θεατή.
Αυτά τα ευρηματικά οπτικά παιχνίδια δημιουργούν μια εντυπωσιακή αντίθεση με την έμφαση που έδινε ο βαν Άικ στην «αλήθεια» των πορτρέτων του. Τα πρόσωπα που απεικόνιζε μοιάζουν ολοζώντανα, ωστόσο ο ζωγράφος μάς υπενθυμίζει διαρκώς ότι τα πράγματα δεν είναι πάντοτε όπως φαίνονται.
Αυτός είναι και ο λόγος που αρκετά από αυτά τα πορτρέτα θα παρουσιαστούν περιμετρικά, ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να δουν και τις δύο πλευρές τους. Έτσι, θα αποκαλυφθούν οι ζωγραφισμένες απομιμήσεις πέτρας στην πίσω όψη τους και θα έχουν την ευκαιρία να εκτιμήσουν από κάθε οπτική γωνία τα ευφυή τεχνάσματα του βαν Άικ.
Επάγγελμα καλλιτέχνης
Ο Γιαν βαν Άικ υπέγραφε συχνά τα έργα του, προσθέτοντας ορισμένες φορές όχι μόνο το όνομά του, αλλά και τη χρονολογία δημιουργίας τους, καθώς και το προσωπικό του μότο: «Als ich can» («Όσο καλύτερα μπορώ»).
Οι υπογραφές του μαρτυρούν την αυξανόμενη κοινωνική αναγνώριση των ζωγράφων εκείνη την εποχή, αλλά και την επίγνωση του ίδιου του βαν Άικ για τις ικανότητές του.
Όσο ζούσε, το ταλέντο του βαν Άικ έχαιρε ευρείας αναγνώρισης. Το 1435, ο προστάτης του, ο Φίλιππος Γ΄ της Βουργουνδίας, αύξησε τον μισθό του περισσότερο από επτά φορές, προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο ζωγράφος θα παρέμενε στην υπηρεσία του.
Η φήμη του συνέχισε να μεγαλώνει και να εξαπλώνεται σε ολόκληρη την Ευρώπη και μετά τον θάνατό του, εξασφαλίζοντάς του μια θέση ανάμεσα στους σημαντικότερους ζωγράφους της Δυτικής Ευρώπης.
Με πληροφορίες από The National Gallery, The Art Newspaper, Art News.



