Όταν ακούμε τον όρο «Σύγχρονος Χορός» (Contemporary Dance), συχνά δυσκολευόμαστε να δώσουμε έναν αυστηρό ορισμό. Κι αυτό γιατί ο σύγχρονος χορός, από την ίδια του τη φύση, αρνείται να μπει σε καλούπια. Δεν πρόκειται για μια συγκεκριμένη τεχνική, αλλά για μια φιλοσοφία κίνησης που δίνει προτεραιότητα στην προσωπική έκφραση, στο συναίσθημα και στην ελευθερία του σώματος, χρησιμοποιώντας στοιχεία από πολλά διαφορετικά είδη.
Τι εννοούμε με τον όρο “Σύγχρονος Χορός”;
Σε αντίθεση με το κλασικό μπαλέτο, το οποίο βασίζεται σε αυστηρούς κανόνες, συγκεκριμένες θέσεις των ποδιών, την ψευδαίσθηση της έλλειψης βαρύτητας και την απόλυτη συμμετρία, ο σύγχρονος χορός αγκαλιάζει τη βαρύτητα, το έδαφος και τη φυσική ανατομία του σώματος.
Τα βασικά του γνωρίσματα περιλαμβάνουν:
- Η χρήση του εδάφους (Floor work): Το πάτωμα δεν είναι απλώς μια επιφάνεια για στήριξη, αλλά ένας «παρτενέρ» με τον οποίο ο χορευτής αλληλεπιδρά, πέφτοντας και κυλώντας.
- Βαρύτητα και Απελευθέρωση (Fall and Recovery): Η κίνηση παίζει συνεχώς με την απώλεια της ισορροπίας και την ανάκτησή της.
- Συναισθηματική ειλικρίνεια: Η κίνηση πηγάζει από μέσα προς τα έξω, αποσκοπώντας στην αποτύπωση ωμών ανθρώπινων καταστάσεων (φόβος, χαρά, πόνος, κοινωνικός προβληματισμός).
Η Ιστορική Εξέλιξη: Από την Ανταρσία στη Διαμόρφωση
Η ιστορία του σύγχρονου χορού είναι μια ιστορία συνεχών επαναστάσεων και χωρίζεται σε τρεις μεγάλες περιόδους:
Ο Μοντέρνος Χορός (Αρχές 20ού αιώνα)
Όλα ξεκίνησαν ως μια αντίδραση στην αυστηρότητα του μπαλέτου. Πρωτοπόροι όπως η Ισιδώρα Ντάνκαν πέταξαν τις πουέντ και τους κορσέδες, χόρεψαν ξυπόλυτοι και εισήγαγαν ελεύθερες κινήσεις εμπνευσμένες από τη φύση και την αρχαία Ελλάδα.
Λίγο αργότερα, η Μάρθα Γκράχαμ δημιούργησε μια ολοκληρωμένη δική της τεχνική βασισμένη στη δυναμική της αναπνοής, τη θεωρία του Contraction and Release (συστολή και απελευθέρωση του κέντρου του σώματος), θέτοντας τα θεμέλια αυτού που ονομάστηκε «Μοντέρνος Χορός».
Η Μεταμοντέρνα Ρήξη (Δεκαετίες 1950–1970)
Ο Μερς Κάνινγχαμ άλλαξε ξανά τα δεδομένα. Διαχώρισε τον χορό από τη μουσική (πιστεύοντας ότι μπορούν να συμβαίνουν ταυτόχρονα στον ίδιο χώρο χωρίς το ένα να καθοδηγεί το άλλο) και εισήγαγε την έννοια της «τύχης» στη χορογραφία.
Στη δεκαετία του ’60, η ομάδα Judson Dance Theater στη Νέα Υόρκη απογύμνωσε τον χορό από κάθε θεατρικότητα. Διακήρυξαν ότι οποιαδήποτε καθημερινή κίνηση (το περπάτημα, το κάθισμα σε μια καρέκλα) μπορεί να θεωρηθεί χορός, αν γίνει με πρόθεση.
Η Γέννηση του Σύγχρονου Χορού (1980 έως Σήμερα)
Από τη δεκαετία του 1980, ο όρος «Μοντέρνος» αντικαταστάθηκε σταδιακά από τον όρο «Σύγχρονος». Οι χορογράφοι άρχισαν να αναμειγνύουν τα πάντα: μπαλέτο, μοντέρνο χορό, street dance (hip-hop), πολεμικές τέχνες, θέατρο και ψηφιακές τέχνες.
Η Γερμανίδα Πίνα Μπάους δημιούργησε το Χοροθέατρο (Tanztheater), παντρεύοντας τον χορό με τον θεατρικό λόγο και τα σουρεαλιστικά σκηνικά. Στο Βέλγιο και τη Γαλλία, χορογράφοι όπως η Αν Τερέζα Ντε Κέιρσμακερ και ο Βιμ Βαντεκέιμπους έφεραν μια νέα, φυσική και αθλητική ένταση στη σκηνή.
Σήμερα, ο σύγχρονος χορός είναι ένας ζωντανός οργανισμός σε διαρκή μετάλλαξη. Δεν ζητά από τον χορευτή να είναι τέλειος, αλλά να είναι αληθινός, χρησιμοποιώντας το σώμα του ως το απόλυτο εργαλείο για να επικοινωνήσει με τον σύγχρονο κόσμο.
Ποια η γνώμη σας για τον σύγχρονο χορό; Αν σας άρεσε το άρθρο, στείλτε το και σε άλλους!