Μια ετερόκλητη ομάδα ανθρώπων περιφέρονται από χωριό σε χωριό σε μια Ελλάδα που μοιάζει εκτός χρόνου, σέρνοντας μαζί τους μια μαρμαρένια κάσα που κανείς δεν ξέρει τι έχει μέσα. Φτάνοντας σε κάθε χωριό στήνουν τις σκηνές τους και προσφέρουν από μαντείες και μουσικές μέχρι εξωτικούς χορούς και θεραπεία ασθενειών. Η περιπλάνηση θα τους φέρει σε έναν παράξενο τόπο δίχως νεκροταφείο, που διαφεντεύει ένα παιδί, ένας σκληρός δικτάτορας που μοιάζει δεκατριών χρονών. Τα γεγονότα θα έρθουν να δώσουν τη λύση σε ένα δράμα που είχε ξεκινήσει στο ίδιο μέρος έναν αιώνα πριν. Ο Γιώργος Χωματηνός με το τελευταίο του βιβλίου μοιάζει να συνομιλεί με την ελληνική γραμματεία σε όλο της το εύρος, από τον Όμηρο και τις αρχαίες τραγωδίες μέχρι τις Γραφές και το δημοτικό τραγούδι, φτάνοντας στο σήμερα.
-Η αθηναϊκή συνοικία της Κυψέλης στο τώρα εμφανίζεται μέσα από ρωγμές στο βιβλίο σας, το οποίο κατά τα λοιπά εκτυλίσσεται και παραπέμπει εξ ολοκλήρου στο παρελθόν. Τι θέλατε να πετύχετε με αυτό;
Ο τόπος του μυθιστορήματος είναι εξαρχής ένας τόπος αχαρτογράφητος, φαινομενικά έξω από έναν σαφή ιστορικό χρόνο. Δεν ήθελα, ωστόσο, ο μύθος να λειτουργεί ως φυγή από την πραγματικότητα. Αντίθετα, με ενδιέφερε να δημιουργήσω την αίσθηση ότι αυτός ο κόσμος δεν βρίσκεται κάπου μακριά, αλλά δίπλα μας. Ότι οι φόβοι, οι εκκρεμότητες και οι ματαιώσεις των ηρώων εξακολουθούν να υφίστανται.
Η Κυψέλη εμφανίζεται στο βιβλίο ως ένας τέτοιος τόπος συνάντησης του παρελθόντος με το παρόν. Είναι μια γειτονιά που αλλάζει διαρκώς, όπου διαφορετικές μνήμες και ζωές συνυπάρχουν και το παλιό δεν εξαφανίζεται εντελώς, αλλά παραμένει μέσα στο καινούργιο. Γι’ αυτό και αποτέλεσε τον φυσικό τόπο για να συναντηθεί ο μυθικός μικρόκοσμος των Βρίκελων με τη σύγχρονη ελληνική εμπειρία.
Υπάρχει, λοιπόν, μια κίνηση μέσα στο βιβλίο από τον μύθο προς την πραγματικότητα, αλλά και μια αντίστροφη πορεία: από την πραγματικότητα ξανά προς τον μύθο. Γιατί και η ίδια η πραγματικότητα της Αθήνας, αν την κοιτάξει κανείς από μια ορισμένη απόσταση, έχει κάτι μυθικό, παράδοξο και ενίοτε γκροτέσκο.
-Για τους ήρωές σας το παρελθόν συνιστά ασήκωτο βάρος, μεταφορικά και κυριολεκτικά, το οποίο κάποιους τους καταδικάζει, ενώ άλλοι καταφέρνουν να το υπερβούν, και ακόμα και να το χρησιμοποιήσουν σαν γόνιμο έδαφος για να βλαστήσει νέα ζωή. Τι είναι αυτό που θα σταθεί καθοριστικό για τη μία ή την άλλη περίπτωση;
Νομίζω ότι δεν μπορεί κανείς να απαλλαγεί οριστικά από το παρελθόν. Το ερώτημα είναι τι σχέση θα αποκτήσει μαζί του. Αν το παρελθόν παραμένει κάτι αμετακίνητο, σαν πεπρωμένο, που καθορίζει το παρόν και περιορίζει τις δυνατότητές μας, τότε γίνεται βάρος που μας καθηλώνει. Αν, όμως, μπορέσουμε να το δεχτούμε ως μέρος αυτού που είμαστε δίχως να το θεωρούμε και καθοριστικό γι’ αυτό που θα γίνουμε, μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για κάτι καινούργιο.
Η όποια δυνατότητα ελευθερίας των ηρώων έγκειται στο να αποφασίσουν τι θα κάνουν με αυτό που κληρονόμησαν.
-Στο τέλος οι ερωτευμένοι είναι αυτοί που θα προχωρήσουν. Πιστεύετε ότι ο έρωτας είναι αυτός που τελικά σώζει;
Ο έρωτας είναι από τη φύση του ένα άνοιγμα προς το άγνωστο. Ερωτεύεσαι κάποιον και, μαζί του, αποδέχεσαι την πιθανότητα ενός μέλλοντος που δεν γνωρίζεις. Δεν ξέρω αν σώζει. Δίνει, όμως, τη δυνατότητα να διασχίσεις ένα όριο· να φανταστείς έναν κόσμο διαφορετικό από αυτόν που σου παραδόθηκε.
Διαβάστε επίσης:
Γιώργος Χωματηνός – Βρίκελοι: Το νέο του βιβλίο γεμάτο μυστήριο