Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή
«”Η συγκάτοικος” είναι ένα έργο με πτυχές και διαστρωματώσεις οικείες στις γυναίκες που μεγαλώνουν έχοντας δυστυχώς, ακόμα και σήμερα, όλα αυτά τα στερεότυπα που μας ακολουθούν. Στερεότυπα που αναπαράγονται όχι μόνο απ’ τις δικές μας μητέρες-γιαγιάδες και την κοινωνία αλλά κι από παραμύθια, τραγούδια, τελικά κι από εμάς τις ίδιες. Τη μεγαλύτερη “ζημιά” την κάνουμε εμείς οι ίδιες στα παιδιά μας κι έχουμε ευθύνη, που δεν επιμερίζεται το ίδιο σ’ εμάς και στους άλλους.
Οπότε ίσως έχει νόημα να σκηνοθετήσει το έργο μια γυναίκα, χωρίς να ‘ναι και απόλυτο. Κι ένας άνδρας μπορεί να αφουγκραστεί όλα αυτά που μια γυναίκα υφίσταται. Νομίζω ότι “Η συγκάτοικος” ακουμπάει πράγματα αρκετά επικίνδυνα και με αυτή την έννοια σπάει πολλά στερεότυπα. Δύο γυναίκες, πολύ διαφορετικές μεταξύ τους, αλλάζουν ρόλους, αλλάζουν όχθη στην πορεία του έργου. Μπαίνει η μία στο πετσί της άλλης.
Η μία είναι ομοφυλόφιλη, αλλά αυτό τελειώνει εκεί, δεν υπάρχει ερωτικό στοιχείο. Η συγγραφέας παίζει περισσότερο με την έννοια του συμβόλου, του διαφορετικού, της μεταμόρφωσης. Και παρά το γεγονός ότι είναι διαφορετικές, βρίσκουν έναν κοινό τρόπο να υπάρξουν – αποκτούν στενούς δεσμούς. Οταν τις συναντάμε, η Ρόμπιν, που έρχεται, θέλει συνειδητά να αλλάξει τη ζωή της. Η Σάρον ζει σ’ ένα τρομερό τέλμα, μόνη στην άκρη του πουθενά (Αϊόβα), νοικοκυρά, μητέρα, χωρισμένη.
Είναι σαν αυτές τις πάρα πολλές γυναίκες που ταύτισαν τη ζωή τους με την οικογένεια και μόνο, κι όταν μεγάλωσαν κι έμειναν μόνες, δεν κατάφεραν να βρουν τον προσανατολισμό τους. Ερχόμενη στη ζωή της η Ρόμπιν, αλλάζει τον τρόπο που βλέπει τα πράγματα. Αναθεωρεί σε αρκετά επικίνδυνο βαθμό. Το να αλλάξεις τη ζωή σου ριζικά θέλει δύναμη, δεν είναι όλοι διατεθειμένοι γι’ αυτό. Προτιμούμε την τυφλόμυγα. Δεν ξέρω αν “Η συγκάτοικος” μπορεί να μας μετακινήσει λίγο. Η τέχνη μετακινεί εκείνους που έχουν ανοίξει μια πόρτα, ένα παράθυρο.
Σίγουρα όμως το έργο θα κάνει κάποιες γυναίκες ν’ αναρωτηθούν για τον τρόπο με τον οποίο ζουν τη ζωή τους. Προσωπικά, νομίζω πως έχω μετακινηθεί πολύ. Ηταν κάτι που δούλεψα, ασχολήθηκα, επέλεξα».
Γωγώ Μπρέμπου
«Ενας άντρας που θα δει την παράσταση μπορεί να ευαισθητοποιηθεί λίγο παραπάνω»
«Με τη Βίκυ είμαστε φίλες χρόνια και δεν είχε τύχει ποτέ να συνεργαστούμε. Η Μαρίνα μ’ αρέσει πολύ σαν ηθοποιός, βρεθήκαμε τυχαία σε μια πρεμιέρα πριν από έξι μήνες και μείναμε να μιλάμε ως τις πέντε το πρωί.
Ανάμεσα στα πολλά που είπαμε, είπαμε και για το ενδεχόμενο μιας συνεργασίας. Κι η κουβέντα έμεινε εκεί. Οταν μου πρότεινε το έργο η Βίκυ και μου μίλησε και για τη Μαρίνα, ενθουσιάστηκα. Θέμα του είναι η μοναξιά.
Νομίζω ότι τα βασικά θέματα της ζωής, ο έρωτας, η αγάπη, η μοναξιά, ξεπερνούν τα φύλα. Αλλά δεν είναι τυχαίο ότι οι ηρωίδες είναι γυναίκες-μητέρες που δεν έχουν καλή σχέση με τα παιδιά τους.
Γιατί διαφορετικά απομονώνονται κοινωνικά οι γυναίκες, διαφορετικά οι άνδρες. Εγώ είμαι η Σάρον. Εχω το σπίτι. Ο γιος μου έχει φύγει, ο άντρας μου εδώ και χρόνια. Και βάζω μια αγγελία για συγκάτοικο.
Είμαι μια ξεχασμένη γυναίκα. Την έχουν ξεχάσει οι άλλοι αλλά κυρίως την έχει ξεχάσει ο εαυτός της. Και όταν έρχεται η Ρόμπιν, που ‘χει κάνει τη διαδρομή της, της κινεί την περιέργεια, την εμπνέει, την επηρεάζει με τον τρόπο που βλέπει τη ζωή, την εξιτάρει, την παρασύρει. Και οι ισορροπίες αλλάζουν. Ναι, πιστεύω στη γυναικεία φιλία. Γιατί όχι; Επειδή μιλάμε περισσότερο για την ανδρική φιλία;
Αλλο ένα στερεότυπο. Στη γυναικεία αλληλεγγύη δεν πιστεύω, υπάρχει η ανθρώπινη αλληλεγγύη. Δεν νομίζω ότι το φύλο είναι ικανό να συνδέσει τους ανθρώπους. Το πώς αντιμετωπίζεται το φύλο από τους άλλους είναι ικανό να τους συνδέσει.
Ενας άντρας που θα δει την παράστασή μας μπορεί να ευαισθητοποιηθεί λίγο παραπάνω στο πόσο πιο δύσκολα βιώνουν οι γυναίκες την απομόνωση. Ενας συνδυασμός φόβου και ότι δεν είναι πια χρήσιμες – σαν να ορίζονται απ’ τους άλλους. Και το έργο μας το τονίζει αυτό. Νομίζω ότι ένας άνδρας θα καταλάβει καλύτερα τον αγώνα που δίνουν οι γυναίκες να συνδεθούν με τους άλλους. Αλλά δεν νομίζω ότι τα πράγματα για τις γυναίκες έχουν αλλάξει πολύ. Σαν να ακουμπάνε και να ξαναφεύγουν».
Μαρίνα Ασλάνογλου
«Δυστυχώς, είναι δυσκολότερο για μια γυναίκα να γεράσει»
«Το έργο μού άρεσε πολύ απ’ την πρώτη στιγμή που άρχισα να το διαβάζω, σαν να με είδα μέσα. Κι αυτό είναι ένα κριτήριο δικό μου, να λειτουργώ ενστικτωδώς. Οπως επίσης μου άρεσε ότι είναι δύο γυναίκες. Ηθελα πολύ να δουλέψω με τη Γωγώ και είναι σαν το σύμπαν να μας άκουσε.
Οσο για τη Βίκυ, είναι μια ήρεμη δύναμη: Μεταδοτική, σου δίνει την απόλυτη ελευθερία να δοκιμάσεις πράγματα με την καθοδήγησή της. Είναι μια πολύ δημιουργική συγκυρία. Μια γυναικεία υπόθεση. Δύο τελείως διαφορετικές γυναίκες, που η κάθε μία φέρει έναν δικό της κόσμο, συνυπάρχουν αρμονικά στη σκηνή. Εγώ υποδύομαι τη Ρόμπιν, που είναι κάπως μυστήρια.
Φεύγει απ’ το Μπρονξ και πηγαίνει στην Αϊοβα, οπότε από την αρχή καταλαβαίνουμε ότι κάτι συμβαίνει, κάτι θέλει να κρύψει που αποκαλύπτεται αργότερα – ταυτόχρονα στη Σάρον και στο κοινό. Μόνο ότι είναι ομοφυλόφιλη δηλώνει εξαρχής. Η Ρόμπιν είναι περπατημένη, έχει ένα μυστήριο παρελθόν, έχει ζήσει πολύ.
Η Σάρον γνωρίζοντας τη Ρόμπιν, θαυμάζει αυτό που βλέπει, σαν να της δίνει ζωή. Η συγγραφέας δεν ήθελε δύο κλασικές γυναίκες, αλλά δύο γυναίκες με επιθυμίες, αντιφάσεις, σεξουαλικότητα, ρίσκο, δυνατότητα ν’ αλλάξουν τη ζωή τους. Η Σάρον θέλει να γίνει λίγο Ρόμπιν, αλλά η Ρόμπιν έχει κουραστεί από τη Ρόμπιν γι’ αυτό και φεύγει. Η Σάρον προσφέρει στη Ρόμπιν αυτό που δεν έχει: Σπίτι, καθημερινότητα, σταθερότητα, έναν άνθρωπο που ενδιαφέρεται και νοιάζεται.
Η Ρόμπιν της δίνει μια ζωή που δεν έζησε, στα κόκκινα. Το έργο δεν σου λέει ότι μπορείς ν’ αλλάξεις, αλλά ότι αυτή η αλλαγή έχει κόστος. Και μιλάει πολύ για τη μοναξιά. Η μεταμόρφωση, η αλλαγή, η συνειδητοποίηση είναι πράγματα που συμβαίνουν και στους άνδρες και στις γυναίκες. Αλλωστε η μοναξιά και η αλλαγή πλεύσης ισχύει για όλους. Το δικαίωμα για δεύτερη ζωή δεν έχει ηλικία ούτε το να ανακαλύψεις μια άλλη εκδοχή του εαυτού σου, ειδικά όταν εμφανίζεται ένας άνθρωπος και στο δίνει αυτό. Δυστυχώς όλα αυτά παραμένουν δυσκολότερα για τη γυναίκα, γιατί κρίνεται. Οπως είναι δυσκολότερο για μια γυναίκα να γεράσει».