Η ταινία «Φιόρδ» του Ρουμάνου Κρίστιαν Μουντζίου δεν κουβαλά μόνο το παράσημο του Χρυσού Φοίνικα στο τελευταίο, 79ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Κανών. Φέρνει «πακέτο» και την αμηχανία μιας άβολης και οπωσδήποτε επίκαιρης συζήτησης γύρω από δύσκολα θέματα που έρχονται με φόρα, ίσως για να αναποδογυρίσουν καλά εδραιωμένες βεβαιότητες του σύγχρονου προοδευτικού ευρωπαϊκού πνεύματος. Ή μπορεί και όχι.
Στην ταινία βλέπουμε δύο από τους πιο ενδιαφέροντες σύγχρονους ηθοποιούς. Τον εδώ αγνώριστο Σεμπάστιαν Σταν, ο οποίος είναι Αμερικανός ρουμανικής καταγωγής, έναν συνεχώς ανερχόμενο και εξελισσόμενο ηθοποιός και την Ρενάτε Ρέινσβε που λατρέψαμε στην «Συναισθηματική αξία». Ο Σταν χτίζει εξαιρετικά και όπως πρέπει τον Μιχάι, συγκρατημένο, πειθαρχημένο σε χαμηλούς τόνους, και λόγω της πίστης του που τον διδάσκει να υπομένει, την ώρα που καταλαβαίνουμε ότι μέσα του βράζει επειδή του πήραν τα παιδιά, είναι εγκλωβισμένος σε έναν γραφειοκρατικό μηχανισμό όπου πολλές φορές χάνεται και στη μετάφραση, ενώ νοιώθει ότι στην πραγματικότητα δικάζεται για τις θρησκευτικές της πεποιθήσεις. Η Λίσμπετ πάλι της Ρέινσβε ίσως σε κάποιες στιγμές φορτώνει το φιλμ με μια υποκριτική «κόπωση» ακολουθώντας ένα μονότονο παίξιμο. Βρήκα υπερβολικές τις ψυχρές ερμηνείες των χαρακτήρων της «απέναντι» πλευράς, των υπαλλήλων της πρόνοιας δηλαδή, που είναι τόσο ξύλινοι ώστε καταλήγουν ψεύτικοι. Ίσως ο σκηνοθέτης να ήθελε να τονίσει και το απρόσωπο ενός γραφειοκρατικού συστήματος. Σε κάθε περίπτωση είναι περιττό.
Ο Μουντζίου κάνει μια σοφή όπως αποδεικνύεται επιλογή και δεν επενδύει καθόλου σε κοντινά πλάνα των χαρακτήρων του. Αφήνει τη δυναμική των διαλόγων να υφάνει την ιστορία που ξετυλίγεται σαν καλοστημένος ιστός αράχνης όπου βρίσκεται παγιδευμένο ένα κουβάρι από αλήθειες και βεβαιότητες. Αυτό το κουβάρι καλεί τον καθένα από εμάς να το ξετυλίξει, να δώσει τις δικές του αντιλήψεις. Στην υπέροχη φωτογραφία της ταινίας κυριαρχούν οι ψυχροί τόνοι οι οποίοι αγκαλιάζουν το μαγευτικό νορβηγικό τοπίο που το αναστατώνουν, όπως βλέπουμε, οι χιονοστιβάδες που κατεβαίνουν ορμητικά από το βουνό. Ένας ωραίος συμβολισμός για το τέλειο κοινωνικό σύστημα της Νορβηγίας που δεν «σηκώνει» την παραμικρή «ρωγμή» που μπορεί να υπονομεύσει το φιλελεύθερο προφίλ της και την αντιμετωπίζει σαν επικίνδυνη χιονοστιβάδα.
Σε μια εποχή που παραμονεύει στην γωνία των μέσων κοινωνικών δικτύωσης η κουλτούρα του cancel και που το political correctness μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις και να περιστέλλει την ελευθερία απόψεων τα θέματα που θίγει το «Φιόρδ» του Κρίστιαν Μουντζίου τα λες και τολμηρά. Αρκεί να τα κοιτάξεις στα μάτια με (προοδευτικό) θάρρος.
Το Φιόρδ κυκλοφορεί στις αίθουσες από την Spentzos Films
