Η νέα ρομαντική κομεντί «Ο Έρωτας Γράφεται…»
Όλο αυτό πώς έχει «σκάσει» στον κινηματογράφο; Και πώς είναι ο ελληνικός κινηματογράφος τώρα;
Με τον ίδιο τρόπο. Γιατί όταν οι παραγωγές γίνονται πιο γρήγορες, όταν το σκεπτικό μας είναι να παραδώσουμε, να παίξει το επεισόδιο, να παίξει η ταινία, αλλά να παραδώσουμε στο χαμηλότερο δυνατό κόστος, στη χαμηλότερη δυνατή προσπάθεια. Αυτό δεν θα φαίνεται στο αποτέλεσμα;
Και έχουμε και ένα άλλο πρόβλημα. Δεν έχουμε εκπαιδευτεί σωστά, πάλι γιατί δεν μας ενδιαφέρει, και όταν υπάρχει εκπαίδευση είναι ταυτόσημη και επικεντρωμένη στο προσωπικό στυλ του σκηνοθέτη. Φυσικά πρέπει να έχει ο σκηνοθέτης τη δική του ταυτότητα, αλλά αυτό δεν αρκεί. Πρέπει να ξέρει να επικοινωνεί ένα μήνυμα. Στον ελληνικό κινηματογράφο, υπάρχει μια ελιτίστικη συμπεριφορά όπου γίνεται η ταινία, και όποιος κατάλαβε κατάλαβε. Το μήνυμα ξεκινάει από εσένα όμως, εσύ είσαι ο πομπός και είναι δικό σου το πρόβλημα. Ή ακόμα -είναι πολύ συχνό αυτό και στους ηθοποιούς- ότι επειδή έκαναν μια επιτυχία, συνεχίζουν και κάνουν το ίδιο πράγμα. Δεν θέλω να δω το ίδιο πράγμα 10 φορές όμως, με κουράζει. Και αφού έχεις πλέον τα μέσα, μπορείς να κάνεις κάτι άλλο, να πεις μια διαφορετική ιστορία, να βρεις έναν άλλον τρόπο να την πεις. Ο θεατής χρειάζεται να έχει και μια έκπληξη, για να δει μια ταινία.
Αυτό που βλέπουμε στο σινεμά δεν είναι η ελληνική πραγματικότητα. Ούτε η χαζοκωμωδία, ούτε το intellectuelle και ό,τι έχει να κάνει με το woke είναι η ελληνική πραγματικότητα, και ούτε τα ιστορικά. Θέλω να δω την ιστορία ενός ανθρώπου που ζει σήμερα, ένα γεγονός που συνέβη. Γιατί κανένας δεν έχει κάνει ταινία για τον Παύλο Φύσσα, ή για τον Άλκη Καμπανό; Γιατί δεν πιάνουν αυτό που συζητούσαμε, τους νέους που έχουν χάσει κάθε αισιοδοξία και ελπίδα; Η απάντηση είναι: «Εμένα αυτό είναι το στυλ μου». Δεν θέλουν να πιάσουν τέτοια ζητήματα, γιατί αυτά πονάνε, και θα έχουν και την κρίση του κόσμου.
Αν βάλεις μια ταινία σκανδιναβικού, ή γαλλικού κινηματογράφου, και μετά μια ελληνική, καταλαβαίνεις τη διαφορά. Και δεν είναι επειδή μας λείπει κάτι, έχουμε πάρα πολύ καλούς ηθοποιούς, έχουμε τα μέσα, έχουμε τους χώρους – σκοτώνονται οι ξένες παραγωγές να γυρίσουν σκηνές στην Ελλάδα. Έχει προαποφασιστεί ότι δεν ακουμπάμε την ελληνική πραγματικότητα, ασχολούμαστε με το παλιό, ή το weird, ή τέλος πάντων ό,τι δεν αφορά τον κόσμο. Αυτό δεν είναι η κοινωνία μας όμως.
Τι έχει αλλάξει προς το καλύτερο;
Το να μπει κάποιος στον χώρο του κινηματογράφου τώρα, είναι αρκετά ευκολότερο από ότι ήταν παλιά. Αλλά χρειάζεται χρόνο και προσπάθεια. Για να μπεις στη διαδικασία να μάθεις να μοντάζ, για παράδειγμα, πλέον υπάρχουν ακόμα και δωρεάν προγράμματα -και τα πληρωμένα είναι κατά πολύ φθηνότερα από όταν ξεκίνησα εγώ-, και υπάρχουν και tutorials στο Youtube για οτιδήποτε. Μπορείς να ξεκινήσεις να μαθαίνεις, να πειραματίζεσαι, να μπεις στη διαδικασία.
Όλα αυτά, βέβαια, θέλουν χρόνο, πρέπει να πεις ο ίδιος ότι θα το κάνεις, δεν αρκεί η παρουσία υλικού. Πρέπει να πάρεις μια κάμερα των 20€ και να δοκιμάσεις, πρέπει να κόψεις μια σκηνή, να γράψεις μια ιστορία ξανά και ξανά, να δεις τι λειτούργησε και τι όχι. Πρέπει να αποτύχεις καμιά τριακοσαριά φορές για να πετύχεις. Αλλιώς, ακόμα και αν είσαι του χώρου -όπως εγώ καλή ώρα που ήμουν ηθοποιός και είχα ένα προβάδισμα, γιατί είχα μια γνώση που δεν είχε κάποιος άλλος- δεν μπορείς να τα καταφέρεις. Πρέπει να το κάνεις, και να αποτύχεις, και να ξαναπροσπαθήσεις, και να βρεις τους τρόπους που δεν είχες βρει νωρίτερα.
Το να μπεις σε ένα σετ είναι πιο εύκολο οπότε;
Και αυτό είναι πιο εύκολο, ναι, γιατί είναι και πολύ περισσότερες οι δουλειές πλέον. Κατά τη γνώμη μου, όμως, είναι πολύ καλό να ξεκινήσεις από το τέλος και να περάσεις όλες τις δουλειές για να τις δεις. Για να καταλάβεις τι σου αρέσει και τι δε σου αρέσει, και επίσης να καταλάβεις τι θέλει ο καθένας τους. Άλλα πράγματα περνάει το σκηνογραφικό, οι βοηθοί παραγωγής, οι παραγωγοί, ο οποιοσδήποτε, είναι μέσα σε ένα σετ.
Και τι είναι δύσκολο;
Ο χώρος είναι δύσκολος και σκληρός, θέλει πάρα πολλή υπομονή. Είναι τα ωράρια που είναι πολύ σκληρά. Είναι ένας χώρος όπου ό,τι σου δίνεται, μια παρατήρηση, ένα σχόλιο, όσο σκληρό και να είναι, πρέπει να το παίρνεις μόνο θετικά. Υπάρχουν τοξικοί άνθρωποι, που βέβαια υπάρχουν σε κάθε χώρο. Αλλά σε μεγάλο βαθμό, η δυσκολία του χώρου προκύπτει από το ίδιο το αντικείμενο, από τη δουλειά που πρέπει να γίνει.
Ο κινηματογράφος δεν μαθαίνεται σε μια σχολή, ο χρόνος είναι αυτός που σε μαθαίνει. Γι’ αυτό κάποιοι κάμεραμαν μετά από μια 20ετία έγιναν διευθυντές φωτογραφίας, γιατί το λιώσανε το πράγμα και τώρα ξέρουν, και είναι πολύ καλοί σε αυτό που κάνουν.
Πρέπει να παρατηρείς, η τέχνη γενικά βασίζεται στην παρατήρηση. Ένας ηθοποιός για να παίξει έναν ρόλο παρατηρεί τον κόσμο. Ένας διευθυντής φωτογραφίας, ή ένας ηλεκτρολόγος πρέπει να παρατηρήσει το σετ, τον ήλιο, από που έρχεται η αντανάκλαση. Η παρατήρηση είναι αυτή που μπορείς μετά εσύ να την αναπαράγεις ως τέχνη.
Θέλει όμως υπομονή και η δουλειά είναι σκληρή, δεν είναι εύκολη. Μπορεί να φαίνεται εύκολη, από τις φωτογραφίες, το θεαθήναι. Για παράδειγμα, έκανα τώρα ένα backstage video για την ταινία, και το έστειλα σε όλους. Και τότε κατάλαβαν όλοι ότι πέρασαν ωραία, εκείνη την ώρα δεν το καταλάβαιναν, είναι η πίεση του χρόνου. Είναι ο ήλιος που σε λίγο θα πέσει, το γύρισμα που έχεις μετά από αυτό, ο σκηνοθέτης που άλλαξε γνώμη, η κάμερα που χάλασε, όλη αυτή η πίεση δε σε αφήνει να σκεφτείς -τον ενάμιση μήνα που γίνονται τα γυρίσματα- το ότι περνάς ωραία. Το καταλαβαίνεις όμως μετά, οπότε δεν πειράζει.