Υπάρχουν κάποιες στιγμές στην ανθρώπινη εμπειρία όπου η πραγματικότητα γύρω μας φαντάζει ολότελα ξένη, σαν ένα καλοκουρδισμένο αλλά απολύτως ακατανόητο θέατρο. Εκεί, στο οριακό σημείο όπου η συμβατική ζωή της κοινωνίας συγκρούεται με την αδάμαστη, άγρια φύση που κρύβουμε μέσα μας, κατοικεί ο Λύκος της Στέπας του Έρμαν Έσσε.
Ένα έργο – τομή της παγκόσμιας λογοτεχνίας, που λειτουργεί όχι απλώς ως μυθιστόρημα, αλλά ως μια βαθιά υπαρξιακή κραυγή. Είναι ο ύμνος του ανθρώπου που νιώθει πως δεν ανήκει πουθενά, του μοναχικού περιπατητή που ασφυκτιά στη βολική μετριότητα και αναζητά το αληθινό νόημα μέσα στο χάος της ύπαρξης. Ο πρωταγωνιστής, Χάρι Χάλερ, δεν είναι απλώς ένας χαρακτήρας· είναι ο καθρέφτης κάθε ασυμβίβαστης ψυχής που διχάζεται ανάμεσα στην επίφαση της ασφάλειας και το τρομακτικό φως της απόλυτης ελευθερίας.
Τα αποσπάσματα που ακολουθούν δεν διαβάζονται απλώς, αλλά βιώνονται, αποτελώντας τις ψηφίδες αυτής της αδυσώπητης και γοητευτικής εσωτερικής πάλης:
Φράσεις για τη ζωή μέσα από τα μάτια ψυχολόγων και φιλοσόφων
Ο Λύκος της Στέπας, Έρμαν Έσσε, Εκδόσεις Καστανιώτη
Κι αν πράγματι ο κόσμος είχε δίκιο, αν αυτή η μουσική στα καφενεία, αν αυτές οι μαζικές διασκεδάσεις, αν αυτοί οι άνθρωποι που είναι ικανοποιημένοι με τόσα λίγα, έχουν δίκιο, τότε εγώ έχω άδικο, τότε είμαι τρελός, τότε είμαι πράγματι ο λύκος της στέπας, όπως συχνά αποκαλούσα τον εαυτό μου, το ζώο που χάθηκε σ’ ένα κι ακατανόητο κόσμο, και δεν μπορεί να βρει μια πατρίδα, αέρα και τροφή.
[…]
Και ποιος έψαχνε στα χαλάσματα της ζωής του κάποιο νόημα, ποιος υπέφερε το φαινομενικά ανόητο, ποιος ζούσε το φαινομενικά τρελό, ποιος ήλπιζε μυστικά μέσα στο τελικό χάος να βρει την αποκάλυψη και την ύπαρξη του θεού;
Στα σημάδια του λύκου της στέπας διέκρινες τον άνθρωπο της νύχτας. Το πρωί ήταν γι’ αυτόν μια άσχημη ώρα, που την φοβόταν και ποτέ δεν του είχε φέρει τίποτα καλό.
Όχι, δεν ήταν, για τίποτα που πέρασε δεν ήταν κρίμα. Κρίμα είναι μόνο για το σήμερα και το τώρα, για όλες αυτές τις αμέτρητες ώρες και μέρες που έχανα, που υπέφερα μόνο, και οι οποίες ούτε δώρα έφερναν ούτε συγκινήσεις.
Είμαι περίεργος να δω πόσα μπορεί ν’ αντέξει ένας άνθρωπος. Όταν φτάσω τα όρια της αντοχής, το μόνο που θα κάνω είναι ν’ ανοίξω την πόρτα και θά ‘χω σωθεί.
Ο αστός είναι έτσι απ’ τη φύση του, ένα πλάσμα με αδύναμο ζωτικό ένστικτο, φοβισμένο, που φοβάται ακόμα και στον εαυτό του να παραδοθεί.
Βλέπουμε ότι έχει ισχυρές παρορμήσεις, τόσο για να γίνει άγιος όσο και άθλιος, αλλά λόγω κάποιας αδυναμίας ή αδράνειας δεν κατάφερε να πάρει φόρα και να βγει στο ελεύθερο σύμπαν και παρέμεινε δεμένος στην τροχιά του μητρικού πλανήτη της αστικής κοινωνίας.
Να ζεις στον κόσμο σαν να μην ήταν ο κόσμος, να τηρείς τους νόμους κι όμως να είσαι υπεράνω τους, να κατέχεις ”σαν να μην κατέχεις”, ν’ απαρνιέσαι σαν να μην ήταν άρνηση.
Όμως τα πράγματα στη ζωή δεν είναι τόσο απλά όπως μέσα στις σκέψεις μας κι ούτε τόσο χοντροκομμένα όπως στη φτωχή μας γλώσσα των ηλιθίων.
Επειδή είμαι κάτι σαν καθρέφτης σου, γιατί υπάρχει μέσα μου κάτι που σε νιώθει και σου δίνει μια απάντηση. Και θα’ πρεπε κανονικά, όλοι οι άνθρωποι να είναι τέτοιοι καθρέφτες και να επικοινωνούν έτσι ο ένας με τον άλλο…
Κική Δημουλά: 3 ποιήματα που στάζουν πάθος για όσους τα έδωσαν όλα και «λύγισαν»