Βενσάν Μινιέ: «Ο άνθρωπος βλέπει τον κόσμο των ζώων μόνο μέσα από το πρίσμα του δικού του συμφέροντος»
Περιβαλλοντική αφύπνιση
Υπήρξε μια εποχή που οι περισσότεροι μαθαίναμε για τον διαφορετικό αυτόν κόσμο της άγριας φύσης μέσω ντοκιμαντέρ που μεταδίδονταν για εκπαιδευτικούς λόγους στην τηλεόραση. Προσωπικά, ανήκω σε αυτή τη γενιά, καθότι ως παιδί τη δεκαετία του 1980 παρακολουθούσα τέτοια ντοκιμαντέρ.
Το αναφέρω στον Μινιέ και συγχρόνως του επισημαίνω ότι στους καιρούς μας, με τον κόσμο να έχει αλλάξει τόσο πολύ, τέτοιου είδους φιλμ τεκμηρίωσης δεν είναι και τόσο δημοφιλή αλλά, το σημαντικότερο, το ίδιο το περιβάλλον έχει αλλάξει πολύ έκτοτε. Αυτό που κυρίως μαθαίνουμε είναι το τέλος: ένα είδος εξαφανίζεται, το άλλο απειλείται με αφανισμό κ.ο.κ.
Πώς επηρεάζει άραγε αυτή η κατάσταση έναν ντοκιμαντερίστα ο οποίος ασχολείται τόσο πολύ με τη φύση, όπως ο Βενσάν Μινιέ; «Προφανώς με επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό και πολύ πιθανόν η ύπαρξη αυτής της ταινίας να οφείλεται σε αυτό ακριβώς» απαντά. «Ως ένας άνθρωπος που έχει περάσει στη φύση περισσότερα από 30 χρόνια, υπερασπίζομαι αυτό που και ο γιος μου λέει στην ταινία: πόσο κρίμα είναι που τόσο λίγοι άνθρωποι έχουν τις ανάλογες ευαισθησίες για την εξαφάνιση ζωικών ειδών.
Αυτό με θλίβει αφάνταστα, αλλά την ίδια ώρα με ωθεί στο να κάνω κάτι, όπως μια ταινία σαν αυτή. Κατά κάποιον τρόπο, όταν γυρίζω μια ταινία, νομίζω ότι αντιμετωπίζω αυτό το θέμα κατάματα και με θάρρος. Γιατί νιώθω ότι στις μέρες μας το να είναι κάποιος ευαίσθητος έχει καταντήσει ασήμαντο».
Ο Μινιέ στη συζήτησή μας αναφέρει επίσης ότι πολλές φορές στενοχωριέται όταν βλέπει τόσο πολύ κόσμο να ενώνεται προκειμένου να διαμαρτυρηθεί για μια σειρά από ζητήματα της στενής πολιτικής, ενώ ελάχιστοι κάνουν το ίδιο όταν προκύπτουν σοβαρά θέματα για το περιβάλλον: «Νομίζω ότι το “Τραγούδι του δάσους” είναι μια πρόταση απέναντι σε αυτήν ακριβώς την αδιαφορία. Είναι μια πρόταση που προέκυψε από την προσωπική εμπειρία μου και είναι επίσης μια πρόταση επανασύνδεσης και συμφιλίωσής μας με όλα τα πλάσματα του κόσμου, ούτως ώστε να αφυπνιστούμε και να δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή σε όλα όσα συμβαίνουν γύρω μας.
Θα μπορούσα μάλιστα να πω ότι είναι μια πρόταση αισιοδοξίας, κάτι που δείχνει δύσκολο πλέον, εφόσον ακούμε για εξαφάνιση ειδών και δεν δραστηριοποιούμαστε. Ωστόσο, όπως ο πατέρας μου συχνά λέει, αυτός ο κόσμος, ο κόσμος των ζώων, παραμένει ζωντανός. Κάποια είδη εξαφανίζονται, κάποια άλλα όμως εμφανίζονται, και αυτή η κίνηση συνεχίζεται στους αιώνες. Και εμείς πρέπει επίσης να συνεχίζουμε να κινούμαστε».
Στη διάρκεια της συζήτησής μας του έθεσα την ύπαρξη αυστηρού νομοθετικού πλαισίου για την προστασία των ζώων, όπως και για τη δραστηριότητα πολλών οργανώσεων στον τομέα αυτόν. «Είναι ευτυχές που υπάρχουν πολλές φιλοζωικές οργανώσεις, οι οποίες πράγματι κάνουν πολύ σοβαρή δουλειά» σχολιάζει ο σκηνοθέτης. «Ωστόσο, δεν είναι αρκετή. Αυτό που πραγματικά με πληγώνει είναι ότι ο άνθρωπος βλέπει τον κόσμο των ζώων μόνο μέσα από το πρίσμα του δικού του ενδιαφέροντος και συμφέροντος. Επίσης, υπάρχουν ακόμη κάποιες μονοδιάστατες και εντελώς ξεπερασμένες αντιλήψεις και στερεότυπα.
Για παράδειγμα, ότι ο κάστορας καταστρέφει τα δέντρα, η αλεπού κυνηγάει τις κότες, ο λύκος τρώει τα πρόβατα. Αυτή η λογική αποδεικνύει ότι το ανθρώπινο συμφέρον έχει προτεραιότητα και αυτό, νομίζω, πρέπει να αλλάξει. Ενώ είναι απαραίτητο να αναζητούμε την ομορφιά και την επανασύνδεσή μας με το φυσικό περιβάλλον, εμείς σκεφτόμαστε πρώτα τον εαυτό μας. Θεωρώ ότι πρέπει να αλλάξουμε το πρίσμα μέσα από το οποίο παρατηρούμε τη φύση και για εμένα η ποίηση είναι το ένα και μοναδικό μονοπάτι που μπορούμε να πάρουμε. Και πιστεύω βαθιά ότι αν ο άνθρωπος αρχίζει να αντιμετωπίζει ποιητικά το περιβάλλον θα νιώσει καλύτερα και με τον συνάνθρωπο».
ΠΗΓΗ