Ο Τζον Στάινμπεκ, ο μεγάλος ανθρωποκεντρικός της αμερικανικής λογοτεχνίας, κατάφερε στο αριστουργηματικό «Άνθρωποι και Ποντίκια» να συμπυκνώσει όλη την υπαρξιακή αγωνία της περιθωριοποιημένης ανθρωπότητας.
Μέσα από την τραχιά καθημερινότητα των εργατών της δεκαετίας του ’30, αναδύονται αλήθειες που παραμένουν αφοπλιστικά επίκαιρες: η επιτακτική ανάγκη για συντροφικότητα ως μοναδικό αντίδοτο στην απομόνωση, η αναπόφευκτη διάψευση του «μεγάλου ονείρου» και ο υπόκωφος φόβος που υψώνει τείχη ανάμεσα στις ψυχές.
Τα αποσπάσματα που ακολουθούν είναι ψηφίδες ενός κόσμου όπου η καλοσύνη συχνά συνθλίβεται από τη μοίρα, και όπου το να «έχεις κάποιον να σε προσέχει» αναδεικνύεται ως η μόνη ουσιαστική μορφή πλούτου.
Τζον Στάινμπεκ: Το βιβλίο που δεν μπορούμε να ξεχάσουμε, διαβάζοντας το ξανά και ξανά
Η μοναξιά και ο φόβος
-
«Δεν βλέπεις πολλούς τύπους να ταξιδεύουν μαζί. Δεν ξέρω γιατί. Ίσως όλος ο ρημαδιασμένος ο κόσμος να φοβάται ο ένας τον άλλον.»
-
«Ένας άνθρωπος χρειάζεται κάποιον να είναι κοντά του. Ένας άνθρωπος τρελαίνεται αν δεν έχει κανέναν. Δεν έχει σημασία ποιος είναι αυτός ο κάποιος, αρκεί να είναι μαζί σου. Σου λέω, σου λέω πως ένας άνθρωπος παραμονάζει και αρρωσταίνει αν μείνει πολύ μόνος.»
-
«Εγώ δεν έχω δικούς μου ανθρώπους. Είδα τους τύπους που γυρνάνε στα ράντσα μόνοι τους. Αυτό δεν βγαίνει σε καλό. Δεν περνάνε καλά. Μετά από καιρό γίνονται κακοί. Θέλουν συνέχεια να καβγαδίζουν.»
Φιλία και αλληλεγγύη
-
«Εγώ έχω εσένα να με προσέχεις, κι εσύ έχεις εμένα να σε προσέχω, κι αυτός είναι ο λόγος.»
-
«Ξέρουμε τι έχουμε, και δεν μας νοιάζει αν το ξέρετε εσείς ή όχι.»
-
«Λοιπόν, δεν έχω ξαναδεί έναν τύπο να νοιάζεται τόσο πολύ για έναν άλλον. Θα ήθελα απλώς να μάθω ποιο είναι το συμφέρον σου.»
-
«Φυσικά, ο Λένι είναι ένας καταραμένος μπελάς τις περισσότερες φορές, αλλά συνηθίζεις να τριγυρνάς με έναν τύπο και μετά δεν μπορείς να τον ξεφορτωθείς.»
Το ανθρώπινο πνεύμα και η καλοσύνη
-
«Δεν χρειάζεται μυαλό για να είναι κανείς καλός άνθρωπος. Μερικές φορές μου φαίνεται πως συμβαίνει το αντίθετο. Πάρε έναν πραγματικά έξυπνο τύπο και θα δεις πως σχεδόν ποτέ δεν είναι καλός άνθρωπος.»
-
«Το αυτί του άκουγε περισσότερα από όσα του έλεγαν, και η αργή ομιλία του είχε τόνους όχι σκέψης, αλλά μιας κατανόησης πέρα από τη σκέψη.»
-
«Προσπαθήστε να καταλάβετε τους ανθρώπους. Αν καταλαβαίνετε ο ένας τον άλλον, θα είστε καλοί μεταξύ σας. Το να γνωρίζεις καλά έναν άνθρωπο δεν οδηγεί ποτέ στο μίσος και σχεδόν πάντα οδηγεί στην αγάπη.»
Το όνειρο και η διάψευση
-
«Ακριβώς όπως ο παράδεισος. Όλοι θέλουν ένα κομματάκι γης. Έχω διαβάσει πολλά βιβλία εδώ έξω. Κανείς δεν πάει ποτέ στον παράδεισο, και κανείς δεν παίρνει ποτέ γη. Είναι όλα μες στο κεφάλι τους. Όλη την ώρα γι’ αυτό μιλάνε, αλλά είναι απλώς μες στο κεφάλι τους.»
-
«Τύποι σαν εμάς, που δουλεύουν στα ράντσα, είναι οι πιο μόνοι άνθρωποι στον κόσμο. Δεν έχουν οικογένεια. Δεν ανήκουν πουθενά. Έρχονται σε ένα ράντσο, μαζεύουν λίγα χρήματα, και πριν το καταλάβεις, τρέχουν σε κάποιο άλλο ράντσο. Δεν έχουν τίποτα να προσδοκούν.»
Η στιγμή και η μοίρα
-
«Όπως συμβαίνει μερικές φορές, μια στιγμή κάθισε, αιωρήθηκε και παρέμεινε για πολύ περισσότερο από μια στιγμή. Και ο ήχος σταμάτησε και η κίνηση σταμάτησε για πολύ, πολύ περισσότερο από μια στιγμή.»
-
«Το πρόβλημα με τα ποντίκια είναι ότι πάντα τα σκοτώνεις.»
(Πηγή αποφθεγμάτων goodreads)
Μετά τα 40 δεν γίνεσαι κακός, γίνεσαι απλώς ειλικρινής και ο Σοπενχάουερ το γνώριζε καλά