Το φαουστιανό θέμα της εξαγοράς έχει σημαδέψει τη γερμανική λογοτεχνία, από την εποχή του ρομαντισμού με τον Φάουστ
Ρεαλισμός και νεωτερικότητα
Πώς συνδυάζεται εδώ το παραμύθι με την πραγματικότητα; Οι ρομαντικοί συγγραφείς αιχμής είχαν κι αυτοί τον δικό τους, τον ρομαντικό ρεαλισμό, όπως ειπώθηκε. Πώς αλλιώς να εξηγηθεί η επίδραση τους σε κορυφαίους, μεταγενέστερους ρεαλιστές, όπως ο Γκόγκολ ή ο Ντοστογέφσκι, ή αργότερα ο Μπουλγκάκοφ και κατ’ εξοχήν ο Κάφκα; Στο επίμετρό του, όπου ο Σκοπλάκης προβαίνει σε μια ερεθιστική συγκριτική ανάγνωση των δύο βιβλίων και αναφέρεται σε αυτές τις επιδράσεις όπως και στα μοντερνιστικά χαρακτηριστικά των δύο συγγραφέων, οι οποίοι προηγήθηκαν κατά πολύ των μοντερνιστών ή, για να το πούμε σωστότερα, εκείνου που συνηθίζουμε να αποκαλούμε νεωτερικότητα.
Ως πρώτος συγγραφέας που καθιέρωσε το γκροτέσκο θεωρείται ο Εντγκαρ Αλαν Πόου, αλλά εδώ βρίσκονται τα πρώτα ίχνη του: ο διχασμός και το δισυπόστατο. Κατά πόσο επηρέασε τον Πόου η έννοια του πορτρέτου και του καθρέφτη (στον Χόφμαν) ή ακόμη και τον Οσκαρ Ουάιλντ στο Πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι; Oταν ο Χόφμαν γράφει πως η Τζουλιέτα της νουβέλας του προκύπτει από τον Ρέμπραντ δεν είναι σαν να προηγείται του Ουάιλντ (στον οποίον οφείλουμε τον αφορισμό «η ζωή αντιγράφει την τέχνη);
Τόσο ο Σαμίσο όσο και ο Χόφμαν ήξεραν πολύ καλά πως μπορεί μεν η ενδοχώρα (ή η ατμόσφαιρα) να παίζει αποφαστικό ρόλο στη λογοτεχνική δημιουργία, αλλά εξίσου σπουδαία είναι και η αρχιτεκτονική της κατασκευής, αυτή που συνθέτει ό,τι προηγείται μ’ εκείνο που έπεται – και που κρατάει τον αναγνώστη στη σελίδα.