@Ari MaggΟι ηχογραφήσεις του έχουν πλατιά απήχηση στο κοινό σε όλον τον κόσμο, ξεπερνώντας τις ένα δισεκατομμύριο ακροάσεις και αποσπώντας πολυάριθμα βραβεία: ανάμεσά τους το πρόσφατο Grammy για την Καλύτερη Σόλο Κλασική Ερμηνεία (για τις Παραλλαγές Γκόλντμπεργκ του Μπαχ, 2025), το βραβείο για το καλύτερο άλμπουμ από το BBC Music Magazine, καθώς και –εις διπλούν– το Opus Klassik για την καλύτερη σόλο ηχογράφηση της χρονιάς.4 Ιουνίου, The Avex Ensemble – Blade Runner Live
©Paul SandersΠρωτότυπη μουσική σύνθεση Vangelis5 & 6 Ιουνίου
Σταύρος Ξαρχάκος
Στο παρόν
Από Το Μεγάλο μας Τσίρκο μέχρι το Ρεμπέτικο, από τις σπουδές στο Παρίσι δίπλα στη Νάντια Μπουλανζέ και έπειτα στο Τζούλιαρντ της Νέας Υόρκης με την παρότρυνση του Λέοναρντ Μπερνστάιν, η πορεία του Σταύρου Ξαρχάκου στάθηκε αταλάντευτη και μεγαλειώδης, αλλά, κυρίως, συντονισμένη με τη μεγάλη περιπέτεια του σύγχρονου ελληνικού τραγουδιού – του οποίου άλλωστε υπήρξε ένας από τους πιο ατόφιους εκφραστές. Ωστόσο, η κληρονομιά αυτή δεν φαίνεται να βαραίνει τον ίδιο. Η δράση του τα τελευταία χρόνια αποκαλύπτει έναν άνθρωπο παραδομένο στο παρόν και τη γλυκιά του ταραχή. Είναι, άλλωστε, ο χρόνος που κατοικεί ο δημιουργός: ένα σήμερα σε διαστολή που χωράει όλους τους υπόλοιπους μέσα του. Μπορούμε να φανταστούμε τη βραδιά του Σταύρου Ξαρχάκου στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού ως ένα παρόν σε τρεις πράξεις. Πρώτο μέρος: Συνάντηση δύο δημιουργών στο Παρόν. Ο ίδιος μαζί με τη Λίνα Νικολακοπούλου συζητούν και τραγουδάνε μαζί με ένα πιάνο κι ένα κουαρτέτο εγχόρδων. Διευθύνει. Σχολιάζει. Θυμάται. Δεύτερο μέρος: Το πρόσφατο μουσικό παρόν. Στη σκηνή έρχεται η Ηρώ Σαΐα και ερμηνεύει νέα τραγούδια που έγραψε για εκείνη. Τρίτο μέρος: Το διαρκές παρόν. Στη σκηνή έρχεται ο Δημήτρης Μπάσης και όλοι μαζί ερμηνεύουν τραγούδια που πέρασαν στις καρδιές μας και έγιναν παράδοση. Μαζί τους, τα παιδιά της Σχολής «Εν Χορδαίς και Οργάνοις» της Σύρου που πολλοί θυμούνται από το αυθόρμητο μουσικό στιγμιότυπο του Ιουνίου του 2022 στη Σύρο – μια βραδιά σε μια ταβέρνα του νησιού, όταν ο συνθέτης τα διηύθυνε και το βίντεο εκείνης της στιγμής ταξίδεψε παντού. Σήμερα, τα παιδιά εκείνα έχουν μεγαλώσει· κάποια είναι ήδη φοιτητές. Για τον Σταύρο Ξαρχάκο, η παρουσία παιδιών στη συναυλία συμβολίζει το παρόν που είναι και μέλλον.
Μουσική διεύθυνση Σταύρος Ξαρχάκος • Ερμηνεύουν Δημήτρης Μπάσης, Ηρώ Σαΐα • Συμμετέχουν 10μελής ορχήστρα και παιδιά από τη σχολή της Σύρου «Εν Χορδαίς και Οργάνοις»9 Ιουνίου
Επίλεκτο Ηπειρωτικό Ensemble – Βασίλης Κώστας
Συμμετέχουν οι Κώστας Τζίμας, Αντώνης Κυρίτσης και Πέτρος Χαλκιάς
Vasilis Kostas ©Aris VedertsisΣτην παράσταση συμμετέχουν ως καλεσμένοι οι μουσικοί Κώστας Τζίμας (τραγούδι), Αντώνης Κυρίτσης (τραγούδι) και Πέτρος Χαλκιάς (κλαρίνο), μορφές που συνδέονται ουσιαστικά με την ηπειρώτικη παράδοση και εμφανίζονται σε επιλεγμένα κομμάτια, ενισχύοντας με τη δική τους παρουσία τον διαγενεακό χαρακτήρα του αφιερώματος.Πατεράκης λαούτο, Χρήστος Δανάς βιολί, Χρήστος Πούλιος βιολί, Γιάννης Δεληγιάννης βιολί, Άκης Παπαεμμανουήλ βιολί, Κωνσταντίνος Μπραχόπουλος βιολί, Ευαγγελία Μουκάνου ακορντεόν, Θοδωρής Εφαπλωματάς κρουστά • Καλεσμένοι Κώστας Τζίμας τραγούδι, Αντώνης Κυρίτσης τραγούδι, Πέτρος Χαλκιάς κλαρίνο • Συμμετέχει ο Παναγιώτης Αϊβαζίδης κανονάκι • Σχεδιασμός ήχου Γιώργος Καρυώτης, Βαγγέλης Ιακωβίδης • Σχεδιασμός φωτισμού Γιώργος Χαραλάμπους • Εκτέλεση παραγωγής Solar Productions Athens10 Ιουνίου
Κρατική Ορχήστρα Αθηνών – Λουκάς Καρυτινός
Η Αμερική του Μάνου Χ – Μέρος Α΄
©Υπατία ΚορνάρουΜουσική διεύθυνση Λουκάς Καρυτινός • Σολίστ Γιώργος Τοσικιάν κιθάρα12 & 13 Ιουνίου
Σταμάτης Κραουνάκης
Λυσιστράτη
Μπορούμε να πούμε κάτι νέο για τη Λυσιστράτη έπειτα από τόσα χρόνια; Γιατί επανέρχεται με τέτοια επιμονή στις σκηνές του κόσμου; Ποιο νόημα παραμένει ανεξάντλητο μέσα στην ιδιοφυή αυθάδεια της ηρωίδας; Όταν ο Αριστοφάνης τη γράφει το 411 π.Χ., δεν κάνει κάποιο πλάγιο σχόλιο για τη θέση στην οποία έχει περιέλθει η Αθήνα εν μέσω Πελοποννησιακού Πολέμου. Στην πραγματικότητα, ακούει καλά τους πολιτικούς τριγμούς εντός των τειχών, όπου η Εκκλησία του Δήμου έχει αποδυναμωθεί και οι ολιγαρχικοί επανέρχονται στο προσκήνιο. Με τα κρυφά όπλα της τέχνης –τα οποία δεν κατονομάζουν αλλά αποκαλύπτουν χωρίς να δακτυλοδεικτούν– μιλάει για την πηγή των δεινών: τη μανία για δύναμη και επιβολή, που δεν είναι παρά ίδιον των ανδρών, μια κούφια εντολή που παρασέρνει όλη την κοινωνία στον αφανισμό. Και ποιο είναι το αντίδοτο; Μα ένα ηχηρό χαστούκι σε αυτή τη θλιβερή αρρενωπότητα. Όταν ο Αριστοφάνης μετακινεί τη γυναίκα από το πεδίο του ‘Οίκου’ στο πεδίο του ‘Δήμου’, δεν εκτελεί απλώς ένα θεατρικό σχήμα, αλλά μια πολιτική μετατόπιση μεγατόνων. Η ηρωίδα δεν καλεί μόνο τις γυναίκες της Αθήνας –και από άλλες πόλεις, εχθρικές!– σε μια ‘απεργία του έρωτα’, αλλά δημιουργεί ένα ποτάμι θηλυκότητας που παρασέρνει τις βεβαιότητες του κόσμου, προτείνοντας μια άλλη λύση που οι υπόλοιποι σπεύδουν να ονομάσουν ουτοπική και άρα μη εφαρμόσιμη. Οι όποιες ομοιότητες με τη σημερινή κατάσταση είναι καθαρά συμπτωματικές. Είναι λοιπόν ιδιαίτερα ευτυχής συγκυρία η διασκευή του έργου από τον Σταμάτη Κραουνάκη, καθώς μας αφήνει να αναρωτιόμαστε τι θα προκύψει από τη συνάντηση του σπινθηροβόλου πνεύματος του Αριστοφάνη με την αχαλίνωτη μουσική του φαντασία. Ο συνθέτης στήνει μια πολυφωνική οπερέτα που φιλοξενεί ισότιμα μουσική και λόγο, όλα κουρδισμένα στο κλειδί της ανελέητης σάτιρας του ποιητή. Πότε λυρική, πότε λαϊκή, πότε σαρκαστικό καμπαρέ, η μουσική γίνεται αγωγός της δράσης, ενώ ο αδόμενος λόγος συμπληρώνει ιδανικά αυτήν την αριστοφανική μέθεξη, απελευθερώνοντας νύξεις στο σήμερα και τροφοδοτώντας ακόμα περισσότερο την ξέχειλη θεατρικότητα του δρώμενου. Παράλληλα, ο διεθνώς αναγνωρισμένος σκηνογράφος Takis ντύνει την παράσταση με μια απολύτως σύγχρονη αισθητική που κουμπώνει με το ιστορικό πλαίσιο του έργου, καταλήγοντας σε μια ακαταμάχητη εικαστική πανδαισία. Στη σκηνή του θεάτρου, συναντιούνται τριάντα σημαντικοί ερμηνευτές και μουσικοί, με ξεχωριστή την παρουσία της Δήμητρας Γαλάνη στον ρόλο της θεάς Αθηνάς.
Στο έργο, οι γυναίκες καταλαμβάνουν την Ακρόπολη –όπου βρίσκεται το δημόσιο ταμείο– για να παραλύσουν την πολεμική μηχανή των ανδρών.Αθηνά, Μαριλένα Μόσχου Κουκλάρα της Αθήνας, Μαρία Παπαδοπούλου Κουκλάρα της Αθήνας • Μουσικοί επί σκηνής Δημήτριος Ανδρεάδης πιάνο, μουσική διεύθυνση, ενορχήστρωση, Δημήτρης Κικλής πλήκτρα, Γιώργος Ταμιωλάκης βιολοντσέλο, ευφώνιο, Λάμπρος Παπανικολάου κόντρα μπάσο, Θεολόγος Παπανικολάου βιολί, Κοσμάς Κοκόλης κιθάρα, μπουζούκι, Νίκος Κατσίκης σολίστ (μαντολίνο, ισπανικό λαούτο, μπουζούκι) • Παραγωγή Gr entertainment – Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου.15 Ιουνίου
Estonian Philharmonic Chamber Choir – Tallinn Chamber Orchestra – Tõnu
Kaljuste
Έργα Arvo Pärt
Σε μια γιορτή της ζωής και του έργου του Εσθονού συνθέτη, η βραδιά του Ηρωδείου φιλοξενεί εμβληματικά έργα της φωνητικής μουσικής του συνθέτη, τόσο της σόλο όσο και της χορωδιακής. Το απαιτητικό καθήκον της ερμηνείας τους αναλαμβάνουν η Φιλαρμονική Χορωδία Δωματίου της Εσθονίας και η Ορχήστρα Δωματίου του Ταλίν υπό τη διεύθυνση του μαέστρου Τόνου Καλιούστε – συμπαραστάτες του Περτ επί δεκαετίες, έχουν διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διάδοση και την ερμηνευτική κατανόηση του μουσικού του σύμπαντος. Η παρουσία τους στη σκηνή του Ηρωδείου προδιαγράφει έναν μουσικό εσπερινό γνήσιας συγκίνησης, μια ολόψυχη εκδήλωση ευγνωμοσύνης απέναντι σε έναν μεγάλο ιεροφάντη που συνόψισε τη δύναμη της μουσικής με τα ακόλουθα λόγια: «Εφόσον μπορεί κάποιος να σκοτώσει με έναν ήχο, μπορεί και να θεραπεύσει με έναν ήχο».
Μουσική διεύθυνση Tõnu Kaljuste • Ερμηνεύει η Maria Listra17 Ιουνίου
Γιώργος-Εμμανουήλ Λαζαρίδης – Raining Pleasure
Η Αμερική του Μάνου Χ – Μέρος Β΄
Raining Pleasure ©Ορέστης ΖούμποςΤη μοναδική αυτή συναστρία θα ζήσουμε φέτος το καλοκαίρι. Και αν κοιτάξουμε προσεκτικά τη σκηνή του Ηρωδείου όταν οι Raining Pleasure απλώσουν τον αραχνοΰφαντο κόσμο του Reflections, ίσως προσέξουμε μια αντανάκλαση να σχηματίζεται μπροστά στην ορχήστρα ή πάνω στον ουρανό, ένα ηλεκτρικό σύνολο κάτω από τη μπαγκέτα ενός μάγου-συνθέτη: των New York Rock and Roll Ensemble και του παντοτινού Μάνου Χατζιδάκι. Η βραδιά θα ανοίξει με την παρουσίαση ενός άλλου έργου από τις αμερικανικές μέρες του Μάνου Χατζιδάκι. Γεννημένη στο Λονδίνο το καλοκαίρι του 1969 και ηχογραφημένη στη Νέα Υόρκη τον Δεκέμβριο του 1971, η Ρυθμολογία συγκεντρώνει έξι ζεύγη κομματιών για σόλο πιάνο που αποκαλύπτουν μια βαθιά και εκλεκτική εργασία πάνω στο αρχέτυπο του ρεμπέτικου τραγουδιού. Ενώ σε προηγούμενα έργα του ο συνθέτης είχε συμπεριλάβει αυτούσιες διασκευές, η Ρυθμολογία παραπέμπει στο ρεμπέτικο τραγούδι όντας πρωτότυπη σύλληψη.18 Ιουνίου
Einstürzende Neubauten
Όσοι ανέβουν στο αρχαίο θέατρο το βράδυ του Ιουνίου, θα βρεθούν μπροστά σε ένα ιστορικό παράδοξο: ένα συνεργείο κατεδαφίσεων των μουσικών συμβάσεων μεταμφιεσμένο σε συγκρότημα θα έχει καταλάβει τη σκηνή του Ηρωδείου, μετατρέποντάς το σε μια εξαίσια βιομηχανική παιδική χαρά. Αναφερόμαστε φυσικά στους Einstürzende Neubauten / Καταρρέοντα Νεόχτιστα (προφέρεται: Αϊνστύρτσεντε Νόιμπαουτεν). Ανάμεσα στις πιο σημαντικές βιολογικές διεργασίες που διατηρούν ένα είδος στη ζωή και εγγυώνται την ανανέωση και τη διαιώνισή του, συγκαταλέγεται η ικανότητα ενσωμάτωσης ξένου DNA – ακόμη και όταν αυτό είναι δυνητικά εχθρικό. Με τρόπο που αντικατοπτρίζει αυτήν τη βιολογική σοφία, το γερμανικό σύνολο έχει διασχίσει μισό αιώνα μουσικής ιστορίας συνεχίζοντας να ακούγεται το ίδιο γιατί ακριβώς δεν ακούγεται σαν τίποτε άλλο. Ενώ κλείνουν το μάτι στις εφήμερες ηχητικές πρωτοπορίες, η ακοή τους παραμένει σταθερά προσανατολισμένη σε έναν ήχο που έρχεται από μέσα. Και ποιος είναι αυτός ο ήχος; Η γενέθλια πράξη του βρίσκεται σε ένα Δυτικό Βερολίνο που δεν υπάρχει πια, όσο κι αν ψάξουμε. Μια πόλη που οριζόταν από εικόνες όπως οι εξής: ανοικοδόμηση, εργοστάσια, καταλήψεις, κτίρια υπό εγκατάλειψη, μέταλλο, τσιμέντο, το Τείχος. Μέσα σε αυτό το τοπίο, μια φλεγόμενη νιότη αναζητούσε απαντήσεις στη γραφή των ερειπίων και στα ιερογλυφικά του ήχου: πώς να κάνεις τέχνη με την ύλη της πόλης σου. Από τις στάχτες αυτών των παραστάσεων, γεννήθηκε ένας μουσικός ανταρτοπόλεμος: οι Einstürzende Neubauten.19 Ιουνίου
Λένα Πλάτωνος – Μαρία Φαραντούρη
Μοίρες
Η σπουδαία Λένα Πλάτωνος, στην πιο ώριμη ίσως φάση της καλλιτεχνικής της πορείας, και η ερμηνεύτρια των μεγάλων ποιητών Μαρία Φαραντούρη –που τραγουδά για τρίτη φορά σε πρώτη εκτέλεση Λένα Πλάτωνος– συναντιούνται στο Ηρώδειο, με τρία σπουδαία έργα. Οι Ποιήτριες του αρχαίου κόσμου, οι ιστορίες τους, τα λιγοστά μα σπουδαία τους σπαράγματα. Η προεξάρχουσα και ‘μητέρα’ όλων Σαπφώ, η Κόριννα, η Τελέσιλλα, η Ανύτη, η Πράξιλλα, η Μοιρώ, η Νοσσίς, η Διοφίλη, η Ήριννα, οι ξεματιάστρες, αλλά και άλλες Ποιήτριες του αρχαιοελληνικού σύμπαντος, Σιωπηλές, που σώζεται μονάχα τ’ όνομά τους. Η φύση και τα ταπεινά της πλάσματα, η φιλία των κοριτσιών, ο έρωτας κι ο πόλεμος, ο θάνατος και η ζωή, η ισότητα των φύλων, πρωταγωνιστούν στα λυρικά και τρυφερά τραγούδια τους. Η μοναδική Λένα Πλάτωνος, ως φυσική συγγενής των αρχαίων μορφών, γίνεται με τη μουσική της το όχημα που μεταφέρει τις ποιήτριες δυναμικά στο παρόν και τους εξασφαλίζει μια ζωή στο μέλλον – πλέον, τραγουδισμένη – δίνοντας έναν σύγχρονο τόνο στα έργα με την ηλεκτρονική της παλέτα. Ταυτόχρονα, αναδεικνύει την παράδοση της αρχαιοελληνικής μουσικής κλίμακας, εντάσσοντας και στοιχεία από το παραδοσιακό τραγούδι. Ιδανική ερμηνεύτρια αυτών των έργων δεν θα μπορούσε να είναι άλλη από την άχρονη – και γι’ αυτό διαχρονική –φωνή της Μαρίας Φαραντούρη. Η μουσική και η αφήγηση της Λένας Πλάτωνος, μαζί με την ερμηνεία της Μαρίας Φαραντούρη, ανασύρουν τις Ποιήτριες από τη λήθη, σαν τραγούδι τωρινό και παντοτινό, όπως πραγματικά τους αξίζει. Τα πρωτότυπα κείμενα των αφηγήσεων και οι αποδόσεις στα νέα ελληνικά ανήκουν στον Θάνο Τσακνάκη. Η σύνθεση Μοίρες –το νέο έργο της Λένας Πλάτωνος σε ποίηση του Θάνου Τσακνάκη και επιμέλεια της Λένας Πλάτωνος, γραμμένο για τον ταλαντούχο διεθνή σολίστα του φλάουτου Στάθη Καραπάνο και την εμβληματική φωνή της Μαρίας Φαραντούρη– συνομιλεί ποιητικά με τη φιλοσοφία του Πλάτωνα για την αθανασία της ψυχής, όπως αποτυπώνεται στον θρυλικό Μύθο του Ηρός στην Πολιτεία. Η παράσταση ολοκληρώνεται με μια επίσκεψη στο εμβληματικό έργο της Πλάτωνος Σαμποτάζ, που κυκλοφόρησε το 1981 και θεμελίωσε τον ηλεκτρονικό ήχο στην Ελλάδα. Τρία συνταρακτικά τραγούδια από το άλμπουμ, «Χίλιες και μία νύχτες», «Σαμποτάζ» και «Στον αστερισμό του Πιγκουΐνου», θα παρουσιαστούν ως μετεγγραφές για φλάουτο, ερμηνευμένα από τον Στάθη Καραπάνο.Artway Cultural ProductionsΕθνική Συμφωνική Ορχήστρα ΕΡΤ – Μιχάλης Οικονόμου
Λεωνίδας Καβάκος – Ηλίας Λιβιεράτος
Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής
Έργα Μπετόβεν, ΜότσαρτLykke Li
©Chloé Le Drezen100 χρόνια Ακαδημία Αθηνών
25 & 26 Ιουνίου, Στάθης Λιβαθινός – Ευριπίδη Εκάβη
Στη σκιά της Πολιτείας
©Stergios DinopoulosΣτο επίκεντρο της σκηνοθεσίας δεσπόζει η άλλοτε κραταιά και αγαθή Εκάβη, ως εμβληματική μορφή μιας ηθικής και πολιτικής κατάρρευσης. Συντετριμμένη από την απώλεια και εκτεθειμένη στην ιστορική βία, έρχεται αντιμέτωπη με τη διάλυση κάθε σταθερού σημείου του κόσμου της. Βασίλισσα, μητέρα, αιχμάλωτη, φέρει πάνω στο σώμα της τα ίχνη του πολέμου και της ανθρώπινης ωμότητας, ενώ μέσα στην αποσάθρωση κάθε έννοιας δικαίου, οδηγείται σταδιακά σε μια οριακή κατάσταση όπου ο πόνος, η εκδίκηση, η ηθική και η δικαιοσύνη απλώς συγχέονται.Κρατική Ορχήστρα Αθηνών – Μιχάλ Νεστερόβιτς Όγδοη Συμφωνία του Γκούσταφ Μάλερ
Μιχάλ ΝεστερόβιτςΠρώτη εμφάνιση στην Ελλάδα
30 Ιουνίου, John Legend – Evening of Songs & Stories
Ένας σύγχρονος μύθος, ένα θρυλικό θέατρο και ένα αδιαφιλονίκητο momentum: ο Τζον Λέτζεντ –ένα από τα μεγαλύτερα ονόματα της μουσικής του εικοστού πρώτου αιώνα και ένας αισθαντικός ανανεωτής της soul και του R&B– έρχεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα για μια αποκλειστική εμφάνιση στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού. Ως συγκυρία, η τελευταία μέρα του Ιουνίου έχει ήδη εξασφαλίσει τη θέση της στην ιστορία: η συναυλία του κορυφαίου καλλιτέχνη θα είναι η τελευταία πολιτιστική εκδήλωση που θα λάβει χώρα πάνω στη φιλόξενη σκηνή του θεάτρου πριν το κλείσιμό του και την έναρξη των εκτεταμένων εργασιών αναστήλωσης.
Η εμφάνιση εντάσσεται στο πλαίσιο της περιοδείας “An Evening of Songs & Stories”, μιας μουσικής αφήγησης όπου κάθε τραγούδι λειτουργεί ως σταθμός ζωής. Legenda στα λατινικά σημαίνει να αφηγείσαι εκείνες τις ιστορίες που πρέπει να ακουστούν δυνατά και αυτό ακριβώς κάνει εδώ ο Τζον Λέτζεντ: μόνος στο πιάνο, απογυμνώνει τις συνθέσεις του από τις ενορχηστρωτικές τους πανοπλίες και τις μετατρέπει σε μια σινεμασκόπ αναδρομή στο παρελθόν, ξετυλίγοντας ιστορίες, εμπειρίες και συναντήσεις που διαμόρφωσαν την ανεπανάληπτη προσωπική και καλλιτεχνική του πορεία.