Το «Περιμένοντας τον Γκοντό» του Σάμιουελ Μπέκετ δεν είναι απλώς ένα θεατρικό έργο είναι μια αδυσώπητη, υπαρξιακή ακτινογραφία της ανθρώπινης κατάστασης.
Γραμμένο στη σκιά του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, το εμβληματικό αυτό αριστούργημα του Θεάτρου του Παραλόγου καταφέρνει να χωρέσει ολόκληρη την τραγωδία και την κωμωδία της ύπαρξής μας σε έναν έρημο επαρχιακό δρόμο, πλάι σε ένα γυμνό δέντρο.
Οι ήρωές του, εγκλωβισμένοι σε ένα άχρονο και στείρο τοπίο, περιμένουν μια λύτρωση, έναν σκοπό ή μια σωτηρία που διαρκώς αναβάλλεται. Μέσα από τον φαινομενικά ασυνάρτητο συχνά κωμικό αλλά βαθιά τραγικό λόγο τους, ο Μπέκετ αποδομεί όλα τα ανθρώπινα καταφύγια: τον χρόνο, την ελπίδα, τη θρησκεία, την κοινωνική ιεραρχία, την ίδια τη γλώσσα και κυρίως τη συνήθεια, την οποία ορίζει ως τον σπουδαιότερο «σιγαστήρα» της υπαρξιακής μας αγωνίας.
Τα παρακάτω αποφθέγματα δεν είναι απλές θεατρικές ατάκες, αλλά φιλοσοφικά σπαράγματα. Μιλούν για τη φθορά, τη ματαιότητα της ρουτίνας, τη σταθερή και αναπόδραστη θλίψη του κόσμου («η ποσότητα των δακρύων είναι αμετάβλητη»), αλλά και την παράδοξη ανθεκτικότητα του ανθρώπου που, ακόμα και μπροστά στο συμπαντικό κενό της γέννησης και του θανάτου («ξεγεννάει καβάλα σ΄ ένα τάφο»), βρίσκει τη δύναμη να συνεχίσει. Διαβάζοντάς τα, καλούμαστε να αναλογιστούμε τους δικούς μας «Γκοντό» και τα «καμώματα» που επινοούμε για να δώσουμε νόημα στον χρόνο της δικής μας αναμονής.
Είσαι Καφκικός και δεν το ξέρεις: 6 φορές που ταυτίστηκες μαζί του
14 αποφθέγματα του Σάμιουελ Μπέκετ, «Περιμένοντας τον Γκοντό» .
1.Μπορεί και να μην έκανες. Αλλά αυτό που μετράει είναι ο τρόπος, ο τρόπος που το κάνεις, αν θες να σώσεις το τομάρι σου.
2.Όλη την πουτάνα την ζωή μου την πέρασα χωμένος μες στον βούρκο! Και συ θέλεις να βλέπω παραλλαγές στο τοπίο;
3.Ας κάνουμε κάτι γρήγορα, τώρα που μας προσφέρεται μια τέτοια ευκαιρία!Δεν μας τυχαίνει κάθε μέρα να μας χρειάζονται.
4.Όσο περισσότερους ανθρώπους γνωρίζω τόσο ευτυχέστερος γίνομαι. Και το πιο τρισάθλιο ανθρωπάκι σε κάνει λιγάκι σοφότερο, λιγάκι πλουσιότερο, σε κάνει να συναισθανθείς πιο πολύ την ευτυχία σου.
5.Πρίν από λίγο με λέγανε κύριο και τρέμανε. Τώρα μου αρχίσατε τις ερωτήσεις. Δε θα τελειώσει καλά αυτή η ιστορία!
6.Η ποσότητα των δακρύων αυτού του κόσμου είναι αμετάβλητη. Για καθέναν που αρχίζει να κλαίει, κάπου κάποιος άλλος σταματάει. Το ίδιο γίνεται και με το γέλιο.
7.Δεν μπορεί να χορέψει πρώτα και μετά να σκεφτεί;/Γίνεται;/Μα βέβαια, τίποτα πιο εύκολο. Αυτό είναι άλλωστε και η φυσική σειρά.
8.Μη μ΄αγγίζεις! Μη με ρωτάς! Μη μου μιλάς! Μείνε κοντά μου!
9.Η τίγρη δεν κάθεται ποτέ να σκεφτεί, ή τρέχει να βοηθήσει τους ομοίους της, ή χώνεται, στην πλησιέστερη λόχμη.
10.Το βέβαιο είναι πως οι ώρες είναι ατελείωτες, κάτω απ΄αυτές τις συνθήκες και είμαστε αναγκασμένοι να τις σκοτώνουμε με διάφορα καμώματα που, πως να το πω, που μπορεί εκ πρώτης όψεως να μοιάζουν λογικά, μέχρι που μας γίνονται συνήθεια.
11.Τί κάνετε όταν πέφτετε και δεν υπάρχει κανείς να σας σηκώσει; Περιμένουμε μέχρι να μπορέσουμε να σηκωθούμε μόνοι μας. Και μετά συνεχίζουμε. Μπρος!
12.Θα πάψετε επιτέλους να με βασανίζετε με τον καταραμένο το χρόνο σας! Είναι απάνθρωπο! Πότε! Πότε! Μια μέρα! Δε σας φτάνει αυτό; Μια μέρα σαν τις άλλες, μια μέρα μουγγάθηκε, μια μέρα τυφλώθηκα, μια μέρα θα κουφαθούμε, μια μέρα γεννηθήκαμε, μια μέρα θα πεθάνουμε, την ίδια μέρα, την ίδια ώρα, την ίδια στιγμή, δε σας φτάνει αυτό; (Πιο ήρεμα) Ξεγεννάει καβάλα σ΄ένα τάφο, αστράφτει το φως μια στιγμή, κι ύστερα πάλι σκοτάδι.
13.Ο κόσμος είναι μαλάκας. Σηκώνεται με κόπο, πάει κουτσαίνοντας μέχρι την άκρη αριστερά, στέκεται, κοιτάζει πέρα σκιάζοντας τα μάτια με το χέρι του, κάνει μεταβολή, πηγαίνει ως την άκρη δεξιά, κοιτάζει πέρα.
14.Σιγά σιγά συνηθίζω τα πάντα.
Χόρχε Μπουκάι: Η σκληρή διαδρομή από την αυτοεκτίμηση στον εγωισμό και το τίμημα της επιβίωσης