Ο κοινωνιολόγος Κρίστοφερ Λας εξηγεί γιατί ο σύγχρονος ναρκισσιστής δεν αγαπάει τον εαυτό του, αλλά τρέμει την αφάνεια, μετατρέποντας την καθημερινότητά του σε ατελείωτο PR.
Αν νιώθεις διαρκώς την ανάγκη να αποδείξεις την αξία σου (μέσα από τις αναρτήσεις σου, τις επαγγελματικές σου επιτυχίες ή τον κύκλο σου) δεν φταις εσύ. Ζούμε στην εποχή που ο καθένας μας έχει μετατραπεί στο δικό του, προσωπικό «brand». Ο κοινωνιολόγος Κρίστοφερ Λας το είχε προβλέψει: ο σύγχρονος ναρκισσισμός δεν είναι η υπερβολική αγάπη για τον εαυτό μας, αλλά ο απόλυτος, εξουθενωτικός πανικός ότι χωρίς το διαρκές χειροκρότημα των άλλων, απλώς δεν υπάρχουμε.
Αναρωτήθηκες ποτέ γιατί κάθε σου επιτυχία, ταξίδι ή χαρά μοιάζει μισή (ή και ασήμαντη) αν δεν την «επικοινωνήσεις» στους γύρω σου;
«Η μητέρα που προσπαθεί να ελέγξει κάθε πτυχή της ζωής της κόρης της παίρνει…» – Το βιβλίο που μίλησε σε χιλιάδες γυναίκες
Το Σύνδρομο του PR Manager
Στο μνημειώδες έργο του Η Κουλτούρα του Ναρκισσισμού, ο Λας προειδοποίησε ότι ο σύγχρονος άνθρωπος θα σταματήσει να ζει για την εμπειρία και θα αρχίσει να ζει για την καταγραφή και την προβολή της. Αντιμετωπίζουμε τον εαυτό μας ως ένα καταναλωτικό προϊόν που πρέπει να λανσαριστεί σωστά στην αγορά.
Αυτή η εμπορευματοποίηση του εαυτού φαίνεται παντού:
-
Η καθημερινότητα ως «περιεχόμενο»: Δεν πηγαίνουμε απλώς μια βόλτα ή ένα ταξίδι για να χαλαρώσουμε. Υποσυνείδητα στήνουμε το σκηνικό για να δείξουμε στους άλλους πόσο ενδιαφέρουσα είναι η ζωή μας.
-
Η δικτύωση (networking) αντί για φιλία: Οι ανθρώπινες σχέσεις μετριούνται με βάση τη χρησιμότητά τους. Κάνουμε παρέα με ανθρώπους που ανεβάζουν το κοινωνικό μας status ή ταιριάζουν στο «προφίλ» που θέλουμε να εκπέμπουμε.
-
Η τρομοκρατία της εικόνας: Κάθε άποψη που εκφράζουμε έχει περάσει από φίλτρο, για να βεβαιωθούμε ότι θα γίνει αρεστή και θα μαζέψει την απαραίτητη κοινωνική επιβεβαίωση.
Και κάπου εδώ έρχεται ο λογαριασμός. Τι ακριβώς παθαίνει ο ψυχισμός σου όταν παίζεις ασταμάτητα τον ρόλο της τέλειας βιτρίνας;
Οι άλλοι ως απλοί «καθρέφτες»
Το μεγαλύτερο τίμημα αυτής της κουλτούρας είναι η αδυναμία πραγματικής σύνδεσης και το μόνιμο εσωτερικό κενό. Ο σύγχρονος ναρκισσιστής δεν είναι ένας γεμάτος αυτοπεποίθηση άνθρωπος. Είναι βαθιά ανασφαλής.
Όταν ζεις για την επιβεβαίωση, οι άνθρωποι γύρω σου χάνουν την αξία τους ως αυτόνομες οντότητες. Τους μετατρέπεις σε απλούς «καθρέφτες». Αν σε θαυμάσουν και σου κάνουν like, νιώθεις θεός. Αν σε αγνοήσουν, η αυτοαξία σου καταρρέει. Χρειάζεσαι διαρκώς ένα «κοινό» για να τρέφεται το εγώ σου, γι’ αυτό και δεν νιώθεις ποτέ πραγματικά χορτασμένος ή ήρεμος.
Πώς κλείνεις, λοιπόν, τον διακόπτη αυτής της εξουθενωτικής παράστασης πριν καείς εντελώς;
Η λύτρωση του να είσαι «αόρατος»
Η μόνη διέξοδος από την παγίδα του ναρκισσισμού, σύμφωνα με την ψυχολογική ανάγνωση του Λας, είναι να αρνηθείς να είσαι προϊόν. Πρέπει να ανακτήσεις την ικανότητα να κάνεις πράγματα που δεν θα μάθει ποτέ κανείς.
Η πραγματική αυτοπεποίθηση χτίζεται στη σιωπή. Όταν αρχίσεις να απολαμβάνεις μικρές νίκες, χόμπι και στιγμές χωρίς να νιώθεις την παραμικρή ανάγκη να τις «πουλήσεις» σε ένα κοινό, τότε έχεις κάνει το πρώτο βήμα για να θεραπεύσεις το εσωτερικό σου κενό. Σταμάτα να εκπέμπεις διαρκώς, και άρχισε απλώς να υπάρχεις.
Αντρέ Ζιντ: «Ο φόβος μη γελοιοποιηθείς δημιουργεί τη χειρότερη δειλία…»
Φωτογραφία εξωφύλλου