Το Δίστομο, το ιστορικό χωριό μεταξύ του Παρνασσού και του Ελικώνα, μεταμορφώνεται την Καθαρά Δευτέρα σε έναν αρχαίο διονυσιακό τόπο.
Και εδώ έρχεται η μαγεία: τα τραγούδια τους, όπως γράφει. Αυτοσχέδια, αθυρόστομα, αριστοφανικά, καυστικά. Σατιρίζουν πολιτικούς, κοινωνικά ζητήματα, καθημερινές «αθλιότητες», με πικάντικα δίστιχα που καίνε και λυτρώνουν. Είναι η καθαρτική δύναμη του Διονύσου: για λίγες ώρες η κοινωνία γυρίζει ανάποδα, μιλά ελεύθερα, γελά με τα δικά της βάσανα. «Δίνουμε στην κοινωνία ένα τίναγμα», είχε πει κάποτε ενας από τους επικεφαλής της ομάδας, «παίρνουμε τα δεινά τους, τα προβλήματά τους, και τους αφήνουμε να νιώσουν κάτι».
Γιατί αξίζει να μάθει όλος ο κόσμος το έθιμο, και να το ζήσει από κοντά;
Γιατί είναι ζωντανή απόδειξη ότι η Ελλάδα δεν είναι μόνο αρχαία ερείπια και μνημεία. Είναι ένας λαός που κρατάει ζωντανές τις πιο βαθιές, τις πιο διονυσιακές του ρίζες. Είναι ένα «reset» για την ψυχή, ένας τρόπος να διώξουμε το κακό, να γελάσουμε με τα βάσανά μας και να υποδεχτούμε την Άνοιξη με θόρυβο, χορό και ελευθερία.
Την επόμενη Καθαρά Δευτέρα, αν μπορείτε, πηγαίνετε στο Δίστομο. Ιδίως οσοι εκδρομείς βρεθείτε τριήμερο σε περιοχές του Παρνασσού, του Ελικώνα, στην Βοιωτία ή σε όμορους νομούς, η Καθαρά Δευτέρα στο Διστομο ειναι το κατι άλλο! Θα ακούσετε τα κουδούνια από κοντά και θα νιώσετε ότι η Φύση και η ψυχή μας ξύπνησε για τα καλά.
Οι Κουδουναραίοι του Διστόμου με την αθυρόστομη «αριστοφανικής προέλευσης» γλώσσα τους στα αυτοσχέδια τραγούδια που λένε, αποτελούν μια άκρως επιθεωρησιακή εν κινήσει «σκηνή», αφού πέραν κάποιων παραδοσιακών πικάντικων στίχων, θίγουν και θέματα εμπνευσμένα από την εκάστοτε πολιτική και κοινωνική επικαιρότητα.
Η κορύφωση της δράσης τους γινεται την Καθαρά Δευτέρα στην έδρα τους στο Δίστομο, όπου παραδοσιακά γίνεται πάντα μεγάλη αποκριάτικη γιορτή με παρελάσεις καρναβαλιστών, με παιδικά παιχνίδια κ.α. δρώμενα, ενώ οι οργανωτές -και ο Δήμος Διστόμου, Αράχωβας, Αντίκυρας- προσφέρουν στους επισκέπτες δωρεάν καυτή φασολάδα, λαγάνα, ελιές, ταραμά, ρέγκες και φυσικά το ονομαστό Διστομίτικο κρασί.