Skip to content
Λιγότερο απο 1 λεπτό Διάρκεια άρθρου: Λεπτά

Η γη και η αλλαγή της σχέσης της με τον άνθρωπο

Για αιώνες, η γη δεν ήταν «φύση» με τη σημερινή έννοια του όρου. Δεν αποτελούσε απλώς ένα τοπίο προς παρατήρηση ούτε ένα σκηνικό φωτογράφισης. Ήταν αυτό που έδινε ρυθμό και νόημα στην καθημερινή ζωή.Για όλο και περισσότερους ανθρώπους, η γη παύει να αποτελεί μέρος της καθημερινότητας.

Το The Great Transformation αναλύει πώς η ανάπτυξη της οικονομίας της αγοράς μετατρέπει τη γη από σχέση ζωής σε οικονομικό πόρο. Όταν η επιβίωση δεν εξαρτάται πλέον άμεσα από την καλλιέργεια και το έδαφος, η παρατήρηση της γης παύει να είναι απαραίτητη. Η σχέση αντικαθίσταται από το εμπόριο και το προϊόν πληροφορίας.

Η αλλαγή αυτή δεν αφορά μόνο την οικονομία ή τον τόπο όπου ζούμε, αλλά και τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο. Σε παλιότερες μορφές ζωής, η γνώση γεννιόταν από τη συνεχή επαφή με το περιβάλλον και την προσεκτική παρατήρηση του εδάφους, του καιρού και των μικρών αλλαγών γύρω μας. Σήμερα, η σχέση αυτή είναι όλο και πιο έμμεση. Αντί να διατηρούμε την ικανότητα να διαβάζουμε τη γη μέσα από τα σημάδια της, την προσεγγίζουμε κυρίως μέσα από πληροφορίες και εικόνες.

Μέσα σε αυτό το πολιτισμικό πλαίσιο, ακόμη και τα βότανα αλλάζουν θέση και νόημα. Από αυτονόητο μέρος της καθημερινότητας, μετατρέπονται σε εξειδικευμένο αντικείμενο ή σε προϊόν. Η παραδοσιακή γνώση των βοτάνων δεν λειτουργούσε ως θεωρία, αλλά ως πρακτικός τρόπος ζωής και κουλτούρας του τόπου. Όταν αυτή η γνώση αποκόβεται από το περιβάλλον στο οποίο γεννήθηκε, παύει να αποτελεί τρόπο ζωής και μετατρέπεται απλώς σε εικόνα.

Το να ξανακοιτάξουμε τη γη σήμερα δεν σημαίνει να αναβιώσουμε παλιούς τρόπους ζωής ούτε να εξιδανικεύσουμε το παρελθόν. Σημαίνει να αναγνωρίσουμε τη σημασία της παρατήρησης, της εποχικότητας και της σχέσης ως πολιτισμικών αξιών. Ο ιστορικός E. P. Thompson έχει δείξει ότι τα έθιμα και οι πρακτικές των κοινοτήτων ήταν πάντοτε ζωντανές και εξελισσόμενες. Στο ίδιο πνεύμα, το πλαίσιο της άυλης πολιτισμικής κληρονομιάς της UNESCO υπενθυμίζει ότι τέτοιες μορφές γνώσης δεν ανήκουν αποκλειστικά στο παρελθόν, αλλά μπορούν να αποκτήσουν νέο νόημα στο σήμερα.

Ίσως αξίζει να αναρωτηθούμε τι θα άλλαζε αν ο άνθρωπος ζούσε σήμερα λίγο πιο κοντά στη γη. Αν παρατηρούσε περισσότερο και κατανάλωνε λιγότερο. Αν περίμενε την αλλαγή της εποχής με νοσταλγία αντί να την προσπερνά. Αν καταλάβαινε ξανά από πού έρχεται η τροφή, τα αρώματα των εποχών, η γεύση των υλικών. Ίσως τότε να άλλαζε ο τρόπος που φροντίζουμε το σώμα μας και ο τρόπος που σχετιζόμαστε με τον χρόνο· όχι επειδή θα γινόμασταν πιο «παραδοσιακοί», αλλά επειδή θα ζούσαμε πιο συνειδητά την καθημερινότητά μας.

Το πρωτότυπο άρθρο https://www.elculture.gr/i-gi-kai-i-allagi-tis-schesis-tis-me-ton-anthropo/ ανήκει στο
ελculture – Θέατρο, Μουσική, Τέχνη & Πολιτισμός

.