Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα μικρό παιδί που ζούσε στον δρόμο, πάμφτωχο και καταδικασμένο. Μια φιλάνθρωπη κυρία δεν άντεχε να το βλέπει άλλο έτσι, το συμπόνεσε, το συμμάζεψε και το πήρε κοντά της, υπό την προστασία της. Κάποια μέρα το παιδί μπήκε σε έναν κήπο για να κόψει ένα τριαντάφυλλο και να της το δώσει, να την ευχαριστήσει. Ομως, ο ιδιοκτήτης το αντιλήφθηκε, άρπαξε το παιδί και άρχισε να το δέρνει.
Ελένη Πριοβόλου, Η βίβλος της Ιώβ, Εκδόσεις Καστανιώτη, 2026, σελ. 352, τιμή 18 ευρώ.
Η κουβέντα με την Ελένη Πριοβόλου ήταν μακρά και, ασφαλώς, κατέληξε σε συγκρίσεις με τη σημερινή πραγματικότητα. «Η Παπαδοπούλου είναι μια ηρωίδα που με πήγαινε μόνη της, κάθε φάση της ζωής της είχε νόημα. Φανταστείτε το, στη Σηλυβρία, τότε, όταν εργαζόταν στο παρθεναγωγείο, έκανε παράλληλα ένα σχολείο γονέων, δηλαδή ένα σχολείο μητέρων. Πόσο ρηξικέλευθο ήταν αυτό. Αυτό που τώρα εξακολουθεί μάλλον να είναι ζητούμενο, επί της ουσίας, εκείνη το έκανε ήδη στον 19ο αιώνα» τόνισε η συγγραφέας που, ως γνωστόν, γράφει παιδικά και εφηβικά βιβλία, σύγχρονα στη θεματική και στη γλώσσα, με ανάλογο πάθος.
Ωστόσο, γιατί η ίδια, μια γυναίκα ενεργή και δραστήρια και παρεμβατική, μέλος του Δικτύου κατά της έμφυλης βίας και των γυναικοκτονιών «η φωνή της», επιλέγει συστηματικά το παρελθόν ως καμβά του έργου της που προορίζεται για ενήλικες; «Ανατρέχω στην ιστορία και, πιο συγκεκριμένα, στην ιστορία του νεοελληνικού κράτους επειδή δεν έχει πάψει να με βασανίζει εκείνο το “τις πταίει;” – πρόκειται για ένα συλλογικό τραύμα που μεταμφιέζεται και επιμένει. Γιατί έχουμε πτωχεύσει τόσες φορές; Γιατί δεν έχουμε υπερβεί την πελατειακή δημοκρατία; Γιατί αφήνουμε τις εκάστοτε Μεγάλες Δυνάμεις να κάνουν κουμάντο στον τόπο; Τι ξοφλάμε ακόμα; Ποιο είναι το υπόστρωμα στις κακοδαιμονίες μας; Θέτω όλα αυτά τα ερωτήματα μέσα από τη λογοτεχνία, μέσα από διαδρομές και παραδείγματα, από τα κάτω, όχι από τα πάνω. Eχω γράψει για το αριστερό κίνημα στην Ελλάδα, για τη ματαίωση και τη συνειδητοποίηση. Η σχέση μου με την Ιστορία δεν είναι ούτε συγκινησιακή ούτε συναισθηματική, είναι πολιτική και κοινωνική. Πιστεύω ότι δουλειά της λογοτεχνίας είναι να προασπίζεται τον άνθρωπο και να δοκιμάζει τις ιδεοληψίες που τον καταπιέζουν» ξεκαθάρισε η Πριοβόλου.
«Ο φεμινισμός παραμένει πολιτικό πρόταγμα»
Προς το τέλος, μιλήσαμε για τον φεμινισμό και το εκπαιδευτικό σύστημα. «Δεν είμαι βέβαιη αν υπάρχουν πολλοί φεμινισμοί ή αν γινόμαστε μάρτυρες μιας έντονης πολυδιάσπασης του φεμινιστικού κινήματος και, συνεπώς, της δύναμής του. Παρατηρώ, πάντως, ότι υπάρχει ένας ηλικιακός ρατσισμός, οι παλαιότερες δεν ακούν τις νεότερες και οι νεότερες δεν ακούν τις μεγαλύτερες. Δεν πάει έτσι. Χρειαζόμαστε συνεννόηση και συναντίληψη στα βασικά. Ο φεμινισμός παραμένει πολιτικό πρόταγμα και μπορεί να γίνει κοιτίδα κάθε συμπερίληψης. Για το εκπαιδευτικό μας σύστημα, τι να πω; Φαύλος κύκλος που έχει ανάγκη από ριζική ανατροπή. Εκτιμώ πως αν η τέχνη δεν εισχωρήσει σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης δεν θα καταφέρουμε τίποτα. Και κάπου εκεί στην εφηβεία, όταν όλα σκοτεινιάζουν, θα χάνουμε τα παιδιά μας. Παιδιά που μεγαλώνουν πλέον στον αυτόματο, αφού οι γονείς εξουθενώνονται στον αγώνα για την επιβίωση, παιδιά που αν κάτι απορροφούν σε καθημερινή βάση είναι η βία σε κάθε πιθανή μορφή της, οικογενειακή, κοινωνική και, εσχάτως, πλανητική». Αν τυχόν σκέφτεστε ακόμα τον τίτλο του μυθιστορήματος, το θέμα είναι σχετικά απλό.
Ο Ιώβ θα μπορούσε να είναι και γυναίκα, η Ιώβ, δικαιότατα, ισότιμα, εξυπακούεται.