500 χρόνια μετά, οι επιστήμονες λύνουν το μυστήριο της ανθρώπινης καρδιάς που είχε παρατηρήσει ο Λεονάρντο ντα ΒίντσιΓια πολλά χρόνια, οι επιστήμονες δυσκολεύονταν να καταλάβουν τι ήταν ορισμένα σχέδια σαν «πτυχώσεις» που είχε προσθέσει ο Ντα Βίντσι στις γραφικές αναπαραστάσεις της ανθρώπινης καρδιάς. Τελικά, το πέτυχαν, ρίχνοντας φως σε δομές που ονομάζονται δοκίδες ή τραβέκουλες.
Οι κοιλίες της καρδιάς σε τομή (1511-1513) του Λεονάρντο ντα ΒίντσιΟι δοκίδες αποτελούν ένα πολύπλοκο δίκτυο μυϊκών ινών που καλύπτει το εσωτερικό της καρδιάς. Μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν κυρίως κατάλοιπο της εμβρυϊκής ανάπτυξης, χωρίς σαφή λειτουργία στην ενήλικη ζωή. Ωστόσο, μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2020 στο περιοδικό Nature ανέτρεψε αυτή την αντίληψη, δείχνοντας ότι οι δομές αυτές επηρεάζουν ουσιαστικά τη λειτουργία της καρδιάς και συνδέονται με τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων.Μελετώντας χιλιάδες μαγνητικές τομογραφίες και γενετικά δεδομένα από περισσότερους από 18.000 συμμετέχοντες της βάσης UK Biobank, οι επιστήμονες εντόπισαν κοινά μορφολογικά χαρακτηριστικά των δοκίδων και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η μορφή τους επηρεάζει την καρδιακή απόδοση. Ορισμένοι τύποι δομής συνδέθηκαν με αυξημένο κίνδυνο καρδιοπαθειών.
Οι δοκίδες στη δεξιά κοιλία της καρδιάς / Εικόνα από commons.wikipedia.org
Παράλληλα, οι ερευνητές ανακάλυψαν 16 γονιδιακές περιοχές που σχετίζονται τόσο με τη διαμόρφωση των δοκίδων όσο και με τη λειτουργία του σκελετού των κυττάρων. Η διακλάδωση αυτών των δομών θυμίζει φυσικά φράκταλ μοτίβα, όπως τα κλαδιά ενός δέντρου ή τα ποτάμια που χωρίζονται σε μικρότερους παραπόταμους.
Σύμφωνα με την ερευνήτρια Χάνα Μέγιερ, μόνον ο συνδυασμός γενετικής, κλινικής έρευνας και βιομηχανικής επέτρεψε την αποκάλυψη του απρόσμενου ρόλου των δοκίδων στην καρδιά των ενηλίκων. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η ανακάλυψη αυτή αποτελεί μόλις την αρχή για μια βαθύτερη κατανόηση της λειτουργίας της καρδιάς.
ΠΗΓΗ