Στίβεν Πίνκερ: Ο αμείλικτος υπερασπιστής της λογικής και 6 αποφθέγματά του

Ο Στίβεν Πίνκερ δεν ανήκει στη χορεία των διανοουμένων που χαϊδεύουν αυτιά ή συμβιβάζονται με τις ευαισθησίες της εποχής.

Ως ένας από τους κορυφαίους γνωστικούς ψυχολόγους του Χάρβαρντ και ίσως ο πιο φωνητικός υπερασπιστής του σύγχρονου Διαφωτισμού, στέκεται απέναντι στο ρεύμα του ανορθολογισμού κραδαίνοντας τα ισχυρότερα όπλα: την επιστήμη, τα εμπειρικά δεδομένα και την εξελικτική βιολογία. Σε μια περίοδο όπου η αλήθεια συχνά θυσιάζεται στον βωμό της ιδεολογικής καθαρότητας ή της τυφλής πίστης, ο Πίνκερ αναλαμβάνει τον άβολο ρόλο να αποδομήσει τις πιο ριζωμένες μας ψευδαισθήσεις.

Άλντους Χάξλεϋ: Ο προφήτης της «ευτυχισμένης» σκλαβιάς και 13 αποφθέγματα που ξεγυμνώνουν την εποχή μας

Διαβάστε επίσης:«Η απάτη είναι το μέλλον»: Ο Πέτρος Μάρκαρης σε εξαιρετική φόρμα

6 αποφθέγματα του Στίβεν Πίνκερ

1. «Είναι φυσικό να πιστεύει κανείς ότι τα ζωντανά όντα πρέπει να είναι έργο ενός σχεδιαστή. Αλλά ήταν επίσης φυσικό να πιστεύει κανείς ότι ο ήλιος περιστρέφεται γύρω από τη γη. Το να ξεπερνάμε τις αφελείς εντυπώσεις για να καταλάβουμε πώς λειτουργούν πραγματικά τα πράγματα είναι μία από τις υψηλότερες αποστολές της ανθρωπότητας.
2. «Αμφισβητήστε τις πεποιθήσεις ενός ατόμου και αμφισβητείτε την αξιοπρέπειά του, το κύρος του και τη δύναμή του. Και όταν αυτές οι πεποιθήσεις βασίζονται αποκλειστικά στην πίστη, είναι μόνιμα εύθραυστες. Κανείς δεν αναστατώνεται με την πεποίθηση ότι οι πέτρες πέφτουν προς τα κάτω και όχι προς τα πάνω, επειδή όλοι οι λογικοί άνθρωποι μπορούν να το δουν με τα ίδια τους τα μάτια. Δεν ισχύει το ίδιο για την πεποίθηση ότι τα μωρά γεννιούνται με το προπατορικό αμάρτημα ή ότι ο Θεός υπάρχει σε τρεις πρόσωπα ή ότι ο Αλί είναι ο δεύτερος πιο θεόπνευστος άνθρωπος μετά τον Μωάμεθ. Όταν οι άνθρωποι οργανώνουν τη ζωή τους γύρω από αυτές τις πεποιθήσεις και στη συνέχεια μαθαίνουν για άλλους ανθρώπους που φαίνεται να τα πάνε μια χαρά χωρίς αυτές  ή, χειρότερα, που τις αντικρούουν με πειστικό τρόπο κινδυνεύουν να φανούν ανόητοι. Δεδομένου ότι δεν μπορεί κανείς να υπερασπιστεί μια πεποίθηση που βασίζεται στην πίστη πείθοντας τους σκεπτικιστές ότι είναι αληθινή, οι πιστοί τείνουν να αντιδρούν στην απιστία με οργή και μπορεί να προσπαθήσουν να εξαλείψουν αυτή την προσβολή σε όλα όσα δίνουν νόημα στη ζωή τους.»
3. «Η ισότητα δεν είναι η εμπειρική αξίωση ότι όλες οι ομάδες ανθρώπων είναι εναλλάξιμες είναι η ηθική αρχή ότι τα άτομα δεν πρέπει να κρίνονται ή να περιορίζονται από τις μέσες ιδιότητες της ομάδας τους.»
4. «Μεγάλο μέρος αυτού που σήμερα ονομάζεται «κοινωνική κριτική» συνίσταται σε μέλη των ανώτερων τάξεων που καταδικάζουν τις προτιμήσεις των κατώτερων τάξεων (χυδαία ψυχαγωγία, γρήγορο φαγητό, άφθονα καταναλωτικά αγαθά), ενώ θεωρούν τους εαυτούς τους ισότιμους.»
5. «Το σεξ και η απέκκριση μας υπενθυμίζουν ότι ο ισχυρισμός οποιουδήποτε για αδιάλειπτη αξιοπρέπεια είναι αβέβαιος. Το λεγόμενο λογικό ζώο έχει μια απελπισμένη ανάγκη να ζευγαρώσει, να βογκάει και να σπαρταράει.»
6. «Γιατί η διάδοση ιδεών και η κυκλοφορία ανθρώπων θα πρέπει να οδηγήσει σε μεταρρυθμίσεις που μειώνουν τη βία; Υπάρχουν διάφοροι τρόποι. Ο πιο προφανής είναι η καταπολέμηση της άγνοιας και της δεισιδαιμονίας. Ένας συνδεδεμένος και μορφωμένος πληθυσμός, τουλάχιστον συνολικά και μακροπρόθεσμα, είναι βέβαιο ότι θα απαλλαγεί από δηλητηριώδεις πεποιθήσεις, όπως ότι τα μέλη άλλων φυλών και εθνοτήτων είναι εκ φύσεως άπληστα ή δόλια· ότι οι οικονομικές και στρατιωτικές ατυχίες προκαλούνται από την προδοσία των εθνοτικών μειονοτήτων· ότι στις γυναίκες δεν πειράζει να βιάζονται ότι τα παιδιά πρέπει να δέρνονται για να κοινωνικοποιηθούν· ότι οι άνθρωποι επιλέγουν να είναι ομοφυλόφιλοι ως μέρος ενός ηθικά εκφυλισμένου τρόπου ζωής· ότι τα ζώα είναι ανίκανα να αισθανθούν πόνο. Η πρόσφατη απομυθοποίηση πεποιθήσεων που προτρέπουν ή ανέχονται τη βία φέρνει στο νου την ατάκα του Βολταίρου ότι «όσοι μπορούν να σε κάνουν να πιστέψεις ανοησίες, μπορούν να σε κάνουν να διαπράξεις φρικαλεότητες».

Το κρυπτογραφημένο μήνυμα: Τι κρύβει πραγματικά το θρυλικό «Ερωτικό» του Λαπαθιώτη;

Διαβάστε επίσης:«Ο Πρόεδρος Μπακ Τζόουνς ανεμίζει τη σημαία»: Μια ανατριχιαστικά προφητική Πατρίτσια Χάισμιθ, για όσα επί Ντόναλντ Τραμπ ζει η ανθρωπότητα

Φωτογραφία εξωφύλλου