Η σορός του αποτεφρώθηκε στο κρεματόριο Περ Λασέζ, λίγες ημέρες μετά τον θάνατό του, στις 4 Φεβρουαρίου 2001. Ο Ερμής Θεοδωράκης
Ο Ιάννης Ξενάκης με τον Ερμή Θεοδωράκη στη συνάντησή τους στη Θεσσαλονίκη το 1998.
Η λιτή συστατική επιστολή που απέστειλε ο παγκοσμίου φήμης συνθέτης στον μόλις 19χρονο τότε πιανίστα
Απαντα Ξενάκη για πληκτροφόρα
Ο Ερμής Θεοδωράκης μπορεί να μιλά ώρες για τον πρωτοποριακό Ξενάκη και την αποστασιοποίησή του από καθετί το παραδοσιακό. Για την εν μέρει ουτοπική, όπως λέει, προσπάθειά του να θεμελιώσει τη μουσική του στις αρχές της ελληνικής φιλοσοφίας, της φυσικής και των μαθηματικών.
«Ο Ξενάκης χρησιμοποιεί την καθιερωμένη σημειογραφία, τις νότες, και μάλιστα με μεγάλη ακρίβεια, αλλά τα τεχνικά σχήματα που προκύπτουν δεν μοιάζουν με αυτά που μαθαίνει ένας εκτελεστής στη διάρκεια της εκπαίδευσής του. Χρησιμοποιεί τυχαίους αριθμούς και στατιστικές κατανομές για να εξάγει τονικά ύψη, δηλαδή ποιες νότες θα παιχτούν σε ποιες οκτάβες και πώς αυτές κατανέμονται στον χώρο. Είναι μια τελείως διαφορετική προσέγγιση. Σε στέρεες βάσεις, αλλά όχι γνωστές. Με μία ή πολλές εξισώσεις για το πού θα βρεθούν οι νότες στη ροή του χρόνου».
Το ταξίδι στον κόσμο του Ξενάκη και της ατονικής μουσικής, που ξεκίνησε με σπουδές στην Αθήνα και διδακτορικό στο ΕΚΠΑ, το Αμστερνταμ και τελικά τη Λειψία, συνεχίζεται. Στόχος του Θεοδωράκη είναι τώρα να ηχογραφήσει σε διπλό CD όλα τα άπαντα Ξενάκη για πληκτροφόρα, δηλαδή πιάνο, τσέμπαλο και εκκλησιαστικό όργανο.
«Το 2023 στο Ντεσάου έκανα για πρώτη φορά ένα τέτοιο εγχείρημα, τα έπαιξα όλα σε μία βραδιά, τρεις ώρες συναυλία, κάτι τέτοιο, από όσο γνωρίζω, δεν έχει ξαναγίνει, ήταν για εμένα πρωτόγνωρη εμπειρία, το καταχάρηκα». Από χρόνια παίζει έργα Ξενάκη σε όλον τον κόσμο. Δρόμο που του άνοιξαν ο Γιάννης Ιωαννίδης και η σύζυγός του, «οι πνευματικοί μου γονείς», όπως τους αποκαλεί.
Φέτος, αρχές Ιανουαρίου, 25 χρόνια μετά τον θάνατο του Ξενάκη, έφυγε από τη ζωή ο Γιάννης Ιωαννίδης. Εκλεισε έτσι και ο κύκλος ζωής και του δεύτερου ανθρώπου που καθόρισε αυτό που είναι σήμερα ο καλλιτέχνης Ερμής: Ο μοναδικός πιανίστας στον κόσμο που παίζει Ξενάκη από στήθους.