Ο Δανός φιλόσοφος και θεολόγος Σαίρεν Κίρκεγκωρ δεν ενδιαφερόταν για γενικές θεωρίες και αφηρημένα συστήματα. Για εκείνον, η αλήθεια ήταν κάτι υποκειμενικό, κάτι που πρέπει να βιώσει κανείς προσωπικά.
Ο «Πατέρας του Υπαρξισμού». Σε μια εποχή που η φιλοσοφία προσπαθούσε να εξηγήσει τα πάντα με τη λογική, ο Κίρκεγκωρ έστρεψε το βλέμμα του στο Άτομο. Υποστήριξε ότι η ύπαρξη προηγείται της ουσίας: πρώτα υπάρχουμε και μετά καλούμαστε να δώσουμε νόημα στη ζωή μας μέσα από τις επιλογές μας.
Μία από τις πιο εμβληματικές του έννοιες είναι η Αγωνία (Angst). Για τον Κίρκεγκωρ, η αγωνία δεν είναι κάτι αρνητικό, αλλά η συνειδητοποίηση της απόλυτης ελευθερίας μας. Είναι η «ζάλη» που νιώθει κανείς όταν στέκεται στην άκρη ενός γκρεμού και καταλαβαίνει ότι μπορεί είτε να πέσει είτε να μείνει πίσω, είναι ο ίλιγγος της δυνατότητας να διαλέξουμε το πεπρωμένο μας.
Η λογοτεχνία της Δανίας: 10 βιβλία για να την ανακαλύψεις
Τα 3 στάδια της ύπαρξης
Ο Κίρκεγκωρ χώρισε τη ζωή σε τρία επίπεδα, τα οποία αντανακλώνται έντονα στα αποφθέγματά του:
Το Αισθητικό: Η αναζήτηση της απόλαυσης και της στιγμής (που συχνά οδηγεί στη μελαγχολία).
Το Ηθικό: Η ανάληψη ευθυνών και η κοινωνική προσφορά.
Το Θρησκευτικό: Το «άλμα της πίστης» προς το άπειρο, πέρα από κάθε λογική.
15 αποφθέγματα του Σαίξπηρ που ξεγυμνώνουν την υποκρισία
25 αποφθέγματα Σαίρεν Κίρκεγκωρ
- Η πιο οδυνηρή κατάσταση της ύπαρξής μας είναι να θυμόμαστε το μέλλον, ειδικά το μέλλον που δεν θα έχουμε ποτέ.
- Το ερώτημα δεν είναι «να ζει κανείς ή να μη ζει» αλλά πώς να ζει μέχρις ότου δεν θα ζει.
- Το μέλλον είναι όλα όσα έχει ξεχάσει το παρελθόν.
- Όλη η πονηριά στον άνθρωπο επιδιώκει ένα πράγμα: να μπορεί να ζει χωρίς υπευθυνότητα.
- Η ευτυχία είναι ο καλύτερος κρυψώνας για την απελπισία.
- Τη ζωή την καταλαβαίνουμε κοιτώντας πίσω. Αλλά πρέπει να τη ζήσουμε κοιτώντας μπροστά.
- Η ζωή έχει τις δικές της μυστικές δυνάμεις που μπορείς να τις ανακαλύψεις μόνο ζώντας.
- Όπου υπάρχουν δύο άνθρωποι, υπάρχει αναλήθεια.
- Η μελαγχολία μου είναι η πιο πιστή ερωμένη που είχα ποτέ. Δεν είναι περίεργο, λοιπόν, που της ανταποδίδω αυτήν την αγάπη.
- Το θεμελιώδες αξίωμα του Χριστιανισμού είναι ότι το αντίθετο της αμαρτίας δεν είναι η αρετή αλλά η πίστη.
- Στη ζωή είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζεις πότε πρέπει να μιλήσεις.
- Οι άνθρωποι συμβιβάζονται με ένα επίπεδο απελπισίας που μπορούν να το αντέξουν, και αυτό το ονομάζουν ευτυχία.
- Ο τύραννος πεθαίνει και η βασιλεία του τελειώνει. Ο μάρτυρας πεθαίνει και η βασιλεία του αρχίζει.
- Ο φθόνος είναι συντετριμμένος θαυμασμός.
- Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι υποκειμενικοί με τον εαυτό τους και αντικειμενικοί με τους άλλους —τρομακτικά αντικειμενικοί μερικές φορές. Όμως σκοπός είναι να είμαστε αντικειμενικοί με τον εαυτό μας και υποκειμενικοί με τους άλλους
- Οι άνθρωποι απαιτούν ελευθερία λόγου σαν αντιστάθμισμα στην ελευθερία σκέψης που σπάνια χρησιμοποιούν.
- Η κατάσταση των τριών μεγάλων μονοθεϊστικών θρησκειών: μία άμαξα όπου ο οδηγός είναι Εβραίος, ο επιβάτης Χριστιανός, ενώ στο πορτ μπαγκάζ είναι στοιβαγμένος ο Μουσουλμάνος.
- Το μίσος είναι η αγάπη που έχει ξεμεθύσει.
- Η ζωή μας είναι πάντα η έκφραση των κυρίαρχων σκέψεών μας.
- Η Αγωνία είναι η ζάλη της ελευθερίας.
- Πέρα από το γεγονός ότι η αδράνεια είναι η ρίζα όλων των κακών, είναι μάλλον το μόνο πραγματικά καλό.
- Υπάρχουν δύο τρόποι να εξαπατηθείς. Ο ένας είναι να πιστεύεις αυτό που δεν είναι αληθινό. Ο άλλος είναι να αρνείσαι να πιστέψεις αυτό που είναι αληθινό.
- Ο λόγος που μ’ αρέσει πολύ περισσότερο το φθινόπωρο από την άνοιξη είναι ότι το φθινόπωρο κοιτάμε ψηλά –την άνοιξη κοιτάμε τη γη.
- Είναι καλύτερα να χαθείς στο πάθος παρά να χάσεις το πάθος.
- Όπου υπάρχει πλήθος υπάρχει αναλήθεια.
13 αποφθέγματα του Αλεξάντρ Πούσκιν και η σύνδεση με τον Καποδίστρια
Φωτογραφία εξωφύλλου