
Στη Γαλλία του 17ου αιώνα, στην εποχή της βασιλικής απολυταρχίας, η πόλη Λουντέν βρίσκεται υπό την ηγεσία του Ουρμπέν Γκραντιέ, ενός λαοφιλούς μα και αμφιλεγόμενου καθολικού ιερέα. Ο Γκραντιέ υποστηρίζει την ανεξαρτησία της πόλης και αρνείται να υποταχθεί στις επιταγές της εξουσίας. Όταν ο βασιλιάς αποφασίζει να κατεδαφίσει τα τείχη της Λουντέν, ο καρδινάλιος Ρισελιέ στήνει ολόκληρη συνωμοσία εναντίον του Γκραντιέ με «άλλοθι» μια ηγουμένη η οποία έχει σεξουαλική εμμονή με τον ιερέα και τον κατηγορεί για δαιμονισμό.
Το μεγαλύτερο κινηματογραφικό γεγονός του 2026 μας έρχεται από… το 1971! Και το βιώνουμε σαν να μην το είχαμε ξαναδεί ποτέ! Διότι «Οι Δαιμονισμένες» του Κεν Ράσελ, επιτέλους, προβάλλονται για πρώτη φορά στην ολοκληρωμένη τους μορφή, όπως ήθελε εξαρχής ο δημιουργός τους, χωρίς τις επεμβάσεις της λογοκρισίας της εποχής.
Η σημαντικότερη ταινία που σκηνοθέτησε ο ανέκαθεν προκλητικός και τόσο μπροστά από την εποχή του οραματιστής Ράσελ βασίζεται στο non-fiction βιβλίο «The Devils of Loudon» του Άλντους Χάξλεϊ, όμως, αμφότερα εμπνεύστηκαν από τα γεγονότα της «δαιμονοληψίας» στη Λουντέν το 1634, με τα περισσότερα στοιχεία της ιστορίας να είναι αληθινά (από την ύπαρξη του Ουρμπέν Γκραντιέ έως και την καταδίκη του). Σε ένα σχεδόν φουτουριστικό (ουσιαστικά εντελώς αναχρονιστικό κατά απαίτηση του Ράσελ, ώστε να αποφευχθεί η σύγκριση με την μέχρι τότε cliché οπτική των φιλμ περιόδου) και αποστειρωμένο set, με την υπογραφή του Ντέρεκ Τζάρμαν και αναφορές από το «Metropolis» (1927) του Φριτς Λανγκ έως και… δημόσιες τουαλέτες (ειρωνικά σχετιζόμενες με το μοναστήρι της Αδελφής Τζιν, όσο και με τα τείχη της Λουντέν!), το φιλμ κρίνει την ευκολία με την οποία ο άνθρωπος μπορεί να μετατρέψει την Πίστη σε όπλο εξόντωσης του διπλανού του, στήνοντας ένα αναρχικά εκρηκτικό (ακόμη και για το σήμερα) cocktail με συστατικά την Εκκλησία, την (όποιας μορφής) πολιτική εξουσία, τη σεξουαλική καταπίεση και την υποκρισία του θρησκευτικού φανατισμού.
Εμφανείς πρωταγωνιστές, ένας ιερέας αντισυμβατικός μα πιστός στις προσωπικές φιλοδοξίες της ανάδειξής του σε ηγέτη και μία ηγουμένη στερημένη από την καύλα του σεξ κι απόλυτα ξαναμμένη μπροστά στην τόσο ανδροπρεπή θέα του πρώτου, η οποία έτσι εξιδανικεύει στο μυαλό της τον ορισμό της πιο κολασμένης ηδονής. Στο παρασκήνιο, όταν ο καρδινάλιος Ρισελιέ αντιλαμβάνεται πως δεν μπορεί να «εκθρονίσει» τον Γκραντιέ ώστε να ικανοποιήσει τις δικές του πολιτικές βλέψεις, για να μεταπείσει τον βασιλιά ο οποίος υποστηρίζει τη διατήρηση της ανεξαρτησίας της Λουντέν, χρησιμοποιεί τις υστερικές καταγγελίες της Αδελφής Τζιν με σκοπό να επικαλεστεί ιεροσυλία και να καλέσει τον «ύποπτο» ιερέα σε (στημένη, προφανώς) δίκη, την οποία θα ζήλευε μέχρι και η Ιερά Εξέταση.
Η ξεκάθαρα αγέραστη ματιά και αισθητική αντίληψη του Ράσελ στις «Δαιμονισμένες» γίνονται ένα ιδανικό όχημα άσκησης κινηματογραφικού διασυρμού, όπου το ιστορικό δράμα συντονίζεται ανίερα με τη θρησκευτική υστερία για να επιτευχθεί η επίδειξη της εικαστικής υπερβολής. Συμπερασματικά, ο συνδυασμός του ρόλου (και της επιβολής προς το πόπολο) της πολιτικής εξουσίας και της Εκκλησίας προβάλλονται ως μορφές απόλυτης και πλέον απροκάλυπτης βαρβαρότητας, ξεφεύγοντας από το πλαίσιο της ιστορικής αναπαράστασης και κλείνοντας το μάτι της διαχρονικότητας του προβλήματος για την ανθρωπότητα με όρους «μυθοπλασίας» που καταλήγουν να προκαλούν τον τρόμο (διόλου τυχαία, σε προσωπική μου λίστα των πιο σημαντικών έργων του συγκεκριμένου genre, οι «Δαιμονισμένες» βρίσκονται στη θέση #31).
Το φιλμ του Ράσελ παρουσιάζεται εδώ δίχως τους ακρωτηριασμούς του παρελθόντος, περιλαμβάνοντας σεκάνς που θα ενοχλήσουν τόσο έντονα όσο και το 1971 (τους λογοκριτές, βέβαια, διότι το κοινό ποτέ δεν τις είδε στις κινηματογραφικές αίθουσες), με κορυφαία εκείνη του «βιασμού» του Ιησού, μία παραληρηματικά και ταπεινωτικά βέβηλη οπτικοποίηση της απελευθέρωσης των για δεκαετίες καταπιεσμένων καλογριών οι οποίες επιτέλους εκφράζουν τις σεξουαλικές τους ορέξεις επάνω στο… «ίνδαλμά» τους. Δίχως να ξεχνάμε την ονειρική «αποκαθήλωση» του εσταυρωμένου Γκραντιέ ή το «δώρο» ενός καρβουνιασμένου φαλλού (που κάλλιστα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο αυτοϊκανοποίησης).
Παραδόξως, τα χρόνια που μετράμε από την εποχή της δημιουργίας των «Δαιμονισμένων» ενίσχυσαν τη διαχρονική του οξυδέρκεια, με τον οπτικό ναρκισσισμό του Ράσελ να αξίζει (περισσότερο από ποτέ) να μας βρίσκει… γονατιστούς μπροστά του! Καταραμένη ή όχι, τούτη η ταινία αποτελεί ένα από τα πιο αδυσώπητα, μεγαλειώδη και ελεύθερα στο μυαλό έργα στα χρονικά του σινεμά, ένα αριστούργημα που ούτε αναμένει τη συγχώρεση κανενός, ούτε και διατίθεται να ζητήσει την άδεια κανενός για να υπάρξει. Στον αιώνα τον άπαντα.


