Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή
Η Γωγώ Μπρέμπου στο Θέατρο Πειραιώς 131. Φωτογραφία: Σίσσυ Μόρφη
Η Γωγώ Μπρέμπου πρωταγωνιστεί στην παράσταση Η Συγκάτοικος σε σκηνοθεσία Βίκυς Βολιώτη. Φωτογραφία: Σίσσυ Μόρφη
Η Γωγώ Μπρέμπου στο Θέατρο Πειραιώς 131. Φωτογραφία: Σίσσυ Μόρφη
Έχετε αντιμετωπίσει τέτοια στερεότυπα στη δουλειά σας, είτε λόγω φύλου είτε λόγω ηλικίας;
Όχι, για έναν συγκεκριμένο λόγο. Ξεκίνησα να δουλεύω πολύ νέα, σε μια εποχή που υπήρχε μεγάλη άνθηση στην ιδιωτική τηλεόραση και το θέατρο ήταν επιδοτούμενο και οργανωμένο. Ανέβαιναν πολλά κλασικά έργα και δεν υπήρχε η οικονομική δυστοκία που αντιμετωπίζουμε σήμερα στην Ελλάδα. Η οικονομική δυσκολία φέρνει μαζί της και ταξικά ζητήματα. Κάποιος μπορεί να μην έχει γεννηθεί σε ένα περιβάλλον που θα του επιτρέψει να προχωρήσει εύκολα. Για αρκετά χρόνια αυτές οι δυσκολίες δεν ήταν τόσο έντονες. Αν δεν μου άρεσε κάτι, δεν το έκανα. Αν ένιωθα ότι κάποιος με πίεζε, μπορούσα να αντιδράσω. Είχα επίσης την τύχη οι πρώτες μου συνεργασίες να είναι με γυναίκες σκηνοθέτριες και σεναριογράφους.
Σήμερα τα πράγματα έχουν γίνει αρκετά χειρότερα, παρά τις κινητοποιήσεις και τις διεκδικήσεις. Η οικονομική δυσκολία επηρεάζει περισσότερο εκείνον που προσπαθεί να αλλάξει μια παγιωμένη κατάσταση. Για μένα, το ζήτημα είναι πολιτικό αλλά και ζήτημα καθημερινότητας. Η ανάγκη δεν γνωρίζει νόμο. Όταν κάποιος βρίσκεται σε απόλυτη ανάγκη, δεν μπορείς να του ζητάς να συμπεριφέρεται σαν να ζει σε ιδανικές συνθήκες.
Στην πανδημία, όταν ζούσε ακόμη η Φώφη Γεννηματά, είχα συμμετάσχει σε μια διαδικτυακή συζήτηση, όπου μια πολύ σοβαρή καθηγήτρια, ειδική σε θέματα ισότητας, είχε επισημάνει ότι καθοριστικό βήμα για την κοινωνική παρουσία των γυναικών είναι η οικονομική τους ανεξαρτησία. Είχε αναφέρει ότι πριν από την οικονομική κρίση στην Ελλάδα υπολογιζόταν πως θα χρειάζονταν 75 χρόνια για να διορθωθούν οι ανισότητες. Μετά την κρίση, η εκτίμηση είχε φτάσει στα 130 χρόνια. Δεν μπορώ να ξεχάσω όσα συνέβησαν στην Ελλάδα εκείνη τη δεκαετία: το καμένο Αττικόν, τη Marfin, την Αθήνα να καίγεται, τις ουρές έξω από τα ΑΤΜ, τις περικοπές και τις απολύσεις. Δεν μου φαίνονται σαν ένα κακό όνειρο. Μου φαίνονται σαν κάτι που μπορεί να ξανάρθει.
«Η εποχή μας έχει ανάγκη από περισσότερους ανθρώπους που ασχολούνται με τα κοινά, πηγαίνουν να ψηφίσουν και δεν πιστεύουν ότι τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει. Αλίμονο αν κάποιος πάψει να παλεύει για κάτι ιδανικό».
Νιώθετε την ανάγκη να έχετε πιο έντονο δημόσιο λόγο; Θα σκεφτόσασταν να είστε υποψήφια βουλευτής στις επόμενες εκλογές, δεδομένου ότι είστε μέλος της Επιτροπής Διεύρυνσης του ΠαΣοΚ;
Όλα είναι προς σκέψη και όλα είναι προς συζήτηση. Φυσικά και με ενδιαφέρει πάρα πολύ. Η πολιτική ως επαγγελματική δραστηριότητα απαιτεί σοβαρή σκέψη και αφοσίωση. Δεν είναι κάτι απλό. Ωστόσο, ο πολιτικός λόγος με ενδιαφέρει από τότε που ήμουν δεκαπέντε χρονών. Είναι φυσιολογικό ένας άνθρωπος που ζει σε μια οργανωμένη πολιτεία να ενδιαφέρεται για το πώς λειτουργεί. Η εποχή μας έχει ανάγκη από περισσότερους ανθρώπους που ασχολούνται με τα κοινά, πηγαίνουν να ψηφίσουν και δεν πιστεύουν ότι τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει. Αλίμονο αν κάποιος πάψει να παλεύει για κάτι ιδανικό. Το ιδανικό λέγεται ιδανικό επειδή δεν θα γίνει ποτέ απόλυτα πραγματικότητα, αλλά κάπου πρέπει να κοιτάς. Δεν μπορείς να κοιτάς συνεχώς κάτω. Πρέπει να πάψουμε να έχουμε μνήμη χρυσόψαρου. Να σκεφτούμε τι έχει συμβεί, σε ποιες περιπέτειες μπήκαμε, ποιες ήταν οι αιτίες και ποιες πολιτικές επιλογές έγιναν. Να βγάλουμε τα συμπεράσματά μας και μετά ας διαφωνήσουμε. Αλλά να διαφωνήσουμε πάνω σε γεγονότα, όχι σε εικασίες.
Οι γυναικοκτονίες έχουν δημιουργήσει μια αίσθηση οπισθοδρόμησης και αδυναμίας;
Είναι μια απειλή για όλες τις γυναίκες. Έχει να κάνει με το φύλο σου, οπότε ταυτίζεσαι θέλοντας και μη. Ακόμη κι αν έχεις φρουρό, καταλαβαίνεις ότι αυτή η απειλή αφορά όλες μας. Πιστεύω ότι ο όρος «γυναικοκτονία» πρέπει να οριστεί νομικά και οι ποινές να είναι πολύ αυστηρές. Παράλληλα, το περιβάλλον πρέπει να βρίσκεται σε εγρήγορση. Έχουν εγκαταλειφθεί, στο όνομα της χειραφέτησης, ορισμένες πρακτικές που θεωρώ σημαντικές. Όταν ήμασταν νέες, οι φίλοι μας μάς πήγαιναν μέχρι το σπίτι και περίμεναν να μπούμε μέσα. Αυτό δεν με έκανε να αισθάνομαι αδύναμη. Ήταν ένας τρόπος προστασίας. Βέβαια, η κοινωνία έχει αλλάξει, αλλά είναι καλύτερο να είσαι ασφαλής παρά να θέτεις τον εαυτό σου σε κίνδυνο. Δεν το θεωρώ περιοριστικό. Το πρόβλημα είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων. Μπορεί κάποιοι να βλέπουν κάτι ανησυχητικό και να λένε «άστον, δεν πειράζει». Όταν όμως κάποιος σε χτυπάει, δεν υπάρχει «δεν πειράζει». Πρέπει να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα αμέσως.
Άρα χρειάζεται να θεσπιστεί συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο για τον όρο «γυναικοκτονία»;
Χρειάζεται το νομικό πλαίσιο. Οι θεσμοί μετακινούνται όταν πιέζει η κοινωνία, αλλά και η κοινωνία οφείλει να στηρίζει τους θεσμούς. Αν δεν υπάρχουν νόμοι, πρέπει να τους φτιάξουμε. Αυτό είναι η πολιτεία.
INFO «Η Συγκάτοικος» της Τζεν Σίλβερμαν – πρώτη παρουσίαση στην Ελλάδα, σε σκηνοθεσία Βίκυς Βολιώτη, στο Θέατρο Πειραιώς 131, με έναρξη τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου
Αγορά εισιτηρίων για την παράσταση «Η συγκάτοικος» από το inTickets.