Μια ασυνήθιστη κλοπή έργου τέχνης σημειώθηκε στο Ισουάρ της κεντρικής Γαλλίας: άγνωστοι αφαίρεσαν ένα χάλκινο εξώφυλλο βάρους περίπου 150 κιλών, το οποίο είχε φιλοτεχνήσει ο Salvador Dalí. Το έργο ανήκει στο περίφημο «Βιβλίο της Αποκάλυψης», έναν μνημειώδη τόμο που παρουσιάζεται ως το ακριβότερο βιβλίο του κόσμου. Οι δράστες, όμως, δεν πήραν τις περγαμηνές με το κείμενο. Έφυγαν μόνο με την εντυπωσιακή χάλκινη θήκη, αφήνοντας πίσω τους ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο κατάφεραν να τη μετακινήσουν.
Μια βαριά λεία από ένα κέντρο τέχνης
Η κλοπή έγινε τη νύχτα της 4ης προς την 5η Οκτωβρίου στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης του Ισουάρ, στην περιοχή Πυ-ντε-Ντομ της Ωβέρνης. Το βάρος της θήκης είναι από τα πιο παράξενα στοιχεία της υπόθεσης. Δεν πρόκειται για ένα μικρό αντικείμενο που μπορεί κάποιος να κρύψει εύκολα ή να μεταφέρει χωρίς δυσκολία. Παρ’ όλα αυτά, η αστυνομία δεν έχει διευκρινίσει πώς απομακρύνθηκε το έργο, ούτε εάν οι δράστες διέρρηξαν τον χώρο.
Το βιβλίο έμεινε ασφαλές, όχι όμως ολόκληρο
Η σημαντική διάκριση είναι ότι δεν εκλάπη ολόκληρο το βιβλίο. Οι περίπου 150 περγαμηνές που περιέχουν το κείμενο της «Αποκάλυψης του Αγίου Ιωάννη» φυλάσσονται σε θησαυροφυλάκιο και παραμένουν στη θέση τους. Αυτό που χάθηκε ήταν το χάλκινο εξώφυλλο, ένα ξεχωριστό καλλιτεχνικό έργο και βασικό μέρος του συνόλου. Η ασφάλεια των σελίδων διασώζει το περιεχόμενο του τόμου, αλλά δεν αναιρεί την απώλεια της θήκης που είχε δημιουργηθεί ειδικά για αυτόν.
Μια ιδέα που συγκέντρωσε 14 δημιουργούς
Η ιστορία του έργου ξεκινά το 1958, όταν ο Joseph Forêt, εκδότης τέχνης από την Ωβέρνη, σχεδίασε έναν τόμο εμπνευσμένο από τη βιβλική Αποκάλυψη. Για τη δημιουργία του συγκέντρωσε 14 σημαντικούς καλλιτέχνες και συγγραφείς του 20ού αιώνα. Ανάμεσά τους βρίσκονταν οι Jean Cocteau, Bernard Buffet και Jean Giono. Ο Salvador Dalí ανέλαβε το περίτεχνο χάλκινο εξώφυλλο. Το αποτέλεσμα ήταν μια συλλογική δημιουργία στην οποία το κείμενο, η καλλιγραφία και η εικαστική τέχνη συνυπήρχαν στο ίδιο αντικείμενο.
Οι αριθμοί πίσω από τις περγαμηνές
Οι λεπτομέρειες της κατασκευής δείχνουν την κλίμακα του εγχειρήματος. Το πλήρες έργο περιλαμβάνει 150 τεράστια φύλλα περγαμηνής, τα οποία επιλέχθηκαν από 300.000 δέρματα προβάτου. Η καλλιγραφική εργασία απαίτησε 2.000 ώρες, ενώ 550 γράμματα διακοσμήθηκαν με χρυσό. Αυτοί οι αριθμοί βοηθούν να καταλάβουμε γιατί ο τόμος ξεχωρίζει από μια συνηθισμένη πολυτελή έκδοση. Η ιδιαίτερη μορφή του δεν περιορίζεται στο εξώφυλλο: εκτείνεται στα υλικά, στη διακόσμηση και στον χρόνο που αφιερώθηκε στις σελίδες του.
Μια απώλεια χωρίς συγκεκριμένη αποτίμηση
Παρότι ο τόμος περιγράφεται ως το ακριβότερο βιβλίο του κόσμου, δεν αναφέρεται συγκεκριμένη χρηματική αξία για την κλεμμένη θήκη. Η απώλεια χαρακτηρίστηκε ανεκτίμητη, με έμφαση στη σημασία του έργου και στην προσπάθεια που χρειάστηκε για να δημιουργηθεί. Χρειάζεται, επομένως, να ξεχωρίζουμε τον χαρακτηρισμό του συνολικού βιβλίου από μια τεκμηριωμένη τιμή για το χάλκινο εξώφυλλο. Τα διαθέσιμα στοιχεία περιγράφουν ένα μοναδικό έργο, χωρίς να δίνουν οικονομική αποτίμηση του τμήματος που αφαιρέθηκε.
Το Λούβρο και η κλοπή των κοσμημάτων
Η υπόθεση του Ισουάρ προστίθεται σε μια σειρά κλοπών σε γαλλικά μουσεία. Τον Οκτώβριο του προηγούμενου έτους, δράστες μπήκαν στην Αίθουσα του Απόλλωνα στο Λούβρο κατά τη διάρκεια της ημέρας και αφαίρεσαν κοσμήματα του Στέμματος αξίας περίπου 88 εκατομμυρίων ευρώ. Καθώς διέφευγαν, έριξαν το στέμμα της αυτοκράτειρας Ευγενίας. Η συγκεκριμένη περίπτωση ξεχωρίζει τόσο για την αξία της λείας όσο και για το γεγονός ότι η κλοπή πραγματοποιήθηκε μέρα, σε έναν τόσο γνωστό μουσειακό χώρο.
Αντικείμενα και πίνακες χάθηκαν μέσα σε λίγα λεπτά
Τον Ιούλιο, μασκοφόροι έκλεψαν 27 αντικείμενα αξίας 4,5 εκατομμυρίων ευρώ από το Μουσείο Lalique στην Αλσατία, μέσα σε μόλις 11 λεπτά. Τον ίδιο μήνα, άτομα που προσποιούνταν τους επισκέπτες άρπαξαν από μουσείο της Βουργουνδίας το χρυσό περιδέραιο της Πριγκίπισσας του Βιξ, ηλικίας 2.500 ετών. Τον Σεπτέμβριο, δύο μασκοφόροι αφαίρεσαν τέσσερις πίνακες από το Μουσείο Ρενουάρ στο Καν-συρ-Μερ σε λιγότερο από τρία λεπτά. Εγκατέλειψαν δύο στον κήπο όταν έφτασε η αστυνομία. Οι περιπτώσεις διαφέρουν, αλλά αποτυπώνουν τη διαδοχή σοβαρών απωλειών από μουσειακούς χώρους.
Γνωρίζατε την ιστορία αυτού του ιδιαίτερου βιβλίου και του χάλκινου εξωφύλλου του; Αν σας φάνηκε ενδιαφέρουσα, μπορείτε να μοιραστείτε το κείμενο και να ανακαλύψετε περισσότερα σχετικά θέματα τέχνης και πολιτισμού στην ιστοσελίδα μας.