Ακούς «ταινία με απαγωγή» και είναι εύκολο να σκεφτείς το Taken: κάποιος εξαφανίζεται, ένας αποφασισμένος άνθρωπος ξεκινά να τον βρει και από εκεί και πέρα μετράμε αντίστροφα μέχρι την εκδίκηση.
Μόνο που το σινεμά έχει κάνει πολύ περισσότερα με αυτή την ιδέα.
Μια απαγωγή μπορεί να γίνει αστυνομικό μυστήριο, πολιτικό θρίλερ, μαύρη κωμωδία, western ή ακόμη και αφορμή για να μιλήσεις για κοινωνικές τάξεις και εξουσία. Δέκα ταινίες ξεκινούν από την ίδια βασική πράξη και καταλήγουν σε εντελώς διαφορετικά μέρη.
1. The Searchers (1956)
Μια απαγωγή βάζει μπροστά μία από τις διασημότερες αναζητήσεις στην ιστορία του western. Ο Ethan Edwards του John Wayne περνά χρόνια ψάχνοντας την ανιψιά του Debbie, η οποία έχει απαχθεί από Comanche. Όσο όμως η αναζήτηση προχωρά, ο John Ford υπονομεύει την απλή ιστορία του «ήρωα που θα σώσει το κορίτσι». Ο ρατσισμός και η εμμονή του Ethan κάνουν σταδιακά τον ίδιο να μοιάζει εξίσου απειλητικός με εκείνους που κυνηγά.
2. High and Low (1963)
Ο Akira Kurosawa στήνει ένα σχεδόν τέλειο ηθικό δίλημμα. Ένας πλούσιος επιχειρηματίας μαθαίνει ότι απήγαγαν τον γιο του και ζητούν τεράστια λύτρα. Υπάρχει μόνο ένα πρόβλημα: οι απαγωγείς πήραν κατά λάθος το παιδί του οδηγού του. Θα θυσιάσει την περιουσία και το μέλλον του για να σώσει ένα παιδί που δεν είναι δικό του; Το πρώτο μέρος παίζεται σχεδόν σαν ασφυκτικό θεατρικό μέσα σε ένα πολυτελές σπίτι. Το δεύτερο βγαίνει στους δρόμους της Yokohama και γίνεται αστυνομική έρευνα. Αν νομίζεις ότι μια ταινία του 1963 δεν μπορεί να σε κρατήσει στην άκρη του καθίσματος, αυτή είναι καλή περίπτωση για να αλλάξεις γνώμη.
3. Seance on a Wet Afternoon (1964)
Εδώ το σχέδιο είναι τόσο παράλογο ώστε σχεδόν δεν πιστεύεις ότι κάποιος αποφάσισε να το εφαρμόσει. Μια μέντιουμ πείθει τον σύζυγό της να απαγάγουν την κόρη ενός πλούσιου επιχειρηματία. Μετά σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τις υποτιθέμενες μεταφυσικές της δυνάμεις για να «βρει» το παιδί και να γίνει διάσημη. Η ταινία του Bryan Forbes δεν ενδιαφέρεται τόσο για το έγκλημα όσο για το ζευγάρι που βρίσκεται πίσω του και για το πόσο επικίνδυνη μπορεί να γίνει μια κοινή αυταπάτη.
4. State of Siege (État de siège, 1972)
Ο Κώστας Γαβράς μετατρέπει την απαγωγή σε πολιτικό πεδίο μάχης. Στην Ουρουγουάη, αντάρτες απαγάγουν έναν Αμερικανό αξιωματούχο και υποστηρίζουν ότι πίσω από το γραφειοκρατικό του προφίλ κρύβεται ένας άνθρωπος που εκπαιδεύει κατασταλτικούς μηχανισμούς. Το ενδιαφέρον είναι ότι η ταινία αρνείται την εύκολη ηθική βεβαιότητα: κρατική βία, βασανιστήρια, πολιτική τρομοκρατία και εκτελέσεις δημιουργούν έναν κόσμο στον οποίο το «ποιος είναι ο καλός» δεν απαντιέται εύκολα.
5. Rabid Dogs (Cani arrabbiati, 1974)
Τρεις εγκληματίες, μια ληστεία που έχει πάει στραβά, όμηροι και ένα αυτοκίνητο που μετατρέπεται σε κινούμενη φυλακή. Ο Mario Bava αφήνει στην άκρη τη γοτθική κομψότητα με την οποία συνδέθηκε το όνομά του και γυρίζει κάτι πολύ πιο βρόμικο και ασφυκτικό. Μεγάλο μέρος της ταινίας εκτυλίσσεται μέσα στο αυτοκίνητο, κάτω από έναν ανελέητο ήλιο, καθώς οι χαρακτήρες αποκαλύπτουν σταδιακά πόσο επικίνδυνοι μπορούν να γίνουν. Και το τέλος αξίζει να το ανακαλύψεις χωρίς spoiler.
6. The King of Comedy (1982)
Ο Rupert Pupkin δεν θέλει λύτρα. Θέλει τηλεοπτικό χρόνο. Ο επίδοξος κωμικός του Robert De Niro είναι πεπεισμένος ότι το μόνο πράγμα που τον χωρίζει από τη διασημότητα είναι η ευκαιρία να εμφανιστεί στην εκπομπή του παρουσιαστή Jerry Langford. Όταν οι κανονικοί τρόποι αποτυγχάνουν, αποφασίζει να τον απαγάγει. Ο Martin Scorsese μετατρέπει έτσι ένα σοβαρό έγκλημα σε μία από τις πιο άβολες μαύρες κωμωδίες για τη λατρεία της διασημότητας. Τέσσερις δεκαετίες αργότερα, η εμμονή του Rupert με το να γίνει γνωστός μοιάζει λιγότερο παράξενη απ’ όσο θα έπρεπε.
7. Patty Hearst (1988)
Το 1974 η κληρονόμος Patty Hearst απήχθη από τη Symbionese Liberation Army. Λίγο αργότερα εμφανίστηκε να δηλώνει ότι είχε ενταχθεί στην οργάνωση και στη συνέχεια φωτογραφήθηκε ένοπλη σε ληστεία τράπεζας. Ο Paul Schrader δεν προσπαθεί να μετατρέψει αυτή την απίστευτη πραγματική ιστορία σε συμβατικό thriller. Την αφηγείται από την οπτική της ίδιας της Hearst, βάζοντας τον θεατή μέσα στην απομόνωση, τον φόβο και την ψυχολογική αποδιοργάνωση της αιχμαλωσίας. Η Natasha Richardson κρατά το κέντρο μιας ταινίας που ενδιαφέρεται περισσότερο για το τι συμβαίνει στο μυαλό ενός ομήρου παρά για τον θόρυβο γύρω από την υπόθεση.
8. The Big Lebowski (1998)
Φυσικά οι Coen θα έβρισκαν τρόπο να κάνουν ακόμη και μια ιστορία απαγωγής να μοιάζει με τεράστιο μπέρδεμα που κανείς δεν καταλαβαίνει πλήρως. Ο Dude του Jeff Bridges μπλέκει σε μια υπόθεση λύτρων όταν τον περνούν για έναν άλλο Jeffrey Lebowski και η σύζυγος του τελευταίου εξαφανίζεται. Από εκεί ξεκινούν βαλίτσες με χρήματα, μηδενιστές, bowling, παράξενα όνειρα και ένα μυστήριο που γίνεται όλο και πιο περίπλοκο κυρίως επειδή σχεδόν όλοι παίρνουν λάθος αποφάσεις. Η απαγωγή είναι η αφορμή. Ο Dude είναι ο λόγος που επιστρέφουμε.
9. Man on Fire (2004)
Εδώ πλησιάζουμε περισσότερο στο έδαφος που αργότερα θα έκανε το Taken παγκόσμιο φαινόμενο. Ο Denzel Washington είναι ο John Creasy, ένας εξαντλημένος πρώην πράκτορας που αναλαμβάνει να προστατεύσει τη μικρή Pita στην Πόλη του Μεξικού. Η σχέση τους χτίζεται αργά και γι’ αυτό, όταν το κορίτσι απάγεται, η αλλαγή της ταινίας έχει πραγματικό βάρος. Ο Tony Scott αφήνει τότε το δράμα και πατάει το γκάζι σε ένα στιλιζαρισμένο revenge thriller. Η εκδίκηση είναι βίαιη, αλλά λειτουργεί επειδή η ταινία έχει πρώτα αφιερώσει χρόνο στο να μας εξηγήσει γιατί ο Creasy νοιάζεται.
10. It Was Just an Accident (2025)
Ο Jafar Panahi αντιστρέφει τη συνηθισμένη ερώτηση. Τι γίνεται αν έχεις απαγάγει τον λάθος άνθρωπο; Ο Vahid πιστεύει ότι ο δεμένος άνδρας στο βαν του είναι ο βασανιστής που τον κακοποίησε όταν βρισκόταν στη φυλακή. Δεν είναι όμως απολύτως βέβαιος. Έτσι αναζητά άλλους πρώην κρατούμενους για να επιβεβαιώσουν την ταυτότητά του. Από αυτή την αμφιβολία γεννιέται μια ιστορία για την εκδίκηση, το τραύμα και το τι συμβαίνει όταν το θύμα αποκτά ξαφνικά εξουσία πάνω στον άνθρωπο που θεωρεί θύτη του.
Μια απαγωγή, δέκα εντελώς διαφορετικές ταινίες
Το ενδιαφέρον είναι ότι το Taken δεν βρίσκεται καν σε αυτή τη δεκάδα. Και αυτό μάλλον αποδεικνύει πόσο μεγαλύτερη είναι η συγκεκριμένη κινηματογραφική κατηγορία από το μοντέλο «απαγωγή, καταδίωξη, εκδίκηση» που κυριάρχησε στα σύγχρονα action thrillers.
Στον Kurosawa η απαγωγή γίνεται ταξική σύγκρουση. Στον Κώστα Γαβρά πολιτική. Στον Scorsese σάτιρα της διασημότητας. Στους Coen ένα υπέροχο χάος. Και στον Panahi ένα ερώτημα για το αν η εκδίκηση μπορεί ποτέ να διορθώσει όσα έχουν ήδη συμβεί.
Ίδια αφετηρία. Δέκα τελείως διαφορετικοί λόγοι για να πατήσεις play.
Αν σου αρέσει το Watch & Chill, πρόσθεσέ μας στις αγαπημένες σου πηγές στο Google.
🚫 Το περιεχόμενο του Watch & Chill προστατεύεται από τη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, αντιγραφή ή τροποποίηση, με ή χωρίς παράθεση συνδέσμου, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια.