Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή
«ΤΑ ΝΕΑ», 3.7.1993, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» | «ΤΑ ΝΕΑ»
«Δύο φορές το ίδιο “θαύμα” δε γίνεται»
Δύο χρόνια αργότερα, ο «ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ» επιχειρούσε να αποτυπώσει τις μουσικές επιρροές των Nirvana, αλλά και το αποτύπωμα που είχαν ήδη αφήσει.
Στις 29 Σεπτεμβρίου 1993, με αφορμή την κυκλοφορία του επόμενου άλμπουμ τους, «In Utero», το περιοδικό έγραφε:
«Οι Nirvana ξεκίνησαν το ’86, το ’88 κυκλοφόρησαν τον πρώτο τους δίσκο και το ’91 έκαναν μεγάλη επιτυχία με το άλμπουμ “Nevermind”.
»Πούλησαν εννέα εκατομμύρια αντίτυπα σ’ όλο τον κόσμο και έγιναν το αγαπημένο γκρουπ των νεαρών ακροατών.
»Επηρεασμένοι από το βρετανικό πανκ, τα χαρντ ροκ συγκροτήματα, αλλά και από τους Beatles, έπαιξαν πρώτοι αυτό που αργότερα ονομάστηκε grunge (περιθωριακό αμερικάνικο ροκ)».
Το περιοδικό, ωστόσο, αντιμετώπιζε με επιφύλαξη το κατά πόσο το «In Utero» θα μπορούσε να επαναλάβει την εμπορική επιτυχία του προκατόχου του:
«BMG. Θεωρούνται οι άρχοντες του χαρντ ροκ. Περιθωριακοί μεν, αλλά πλούσιοι και εμπορικοί προσπαθούν να επαναλάβουν την περυσινή τους επιτυχία. Δύο φορές το ίδιο “θαύμα” όμως δεν γίνεται».
Και όμως, το «In Utero», σημείωσε επίσης, τεράστια εμπορική και καλλιτεχνική επιτυχία, παρά το γεγονός ότι οι δημιουργοί του επέλεξαν συνειδητά έναν πιο «άγριο» και αντισυμβατικό ήχο, σαφώς λιγότερο «εύκολο» για το ευρύ κοινό που είχε αγκαλιάσει το «Nevermind».
Ο δίσκος που άνοιξε τον δρόμο στο grunge
Ως ένα σημείο, πάντως, η εκτίμηση του «ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΥ» αποδείχθηκε εύστοχη. Όσο επιτυχημένο κι αν υπήρξε το «In Utero», δεν κατάφερε να επαναλάβει τη φρενίτιδα που είχε προκαλέσει δύο χρόνια νωρίτερα το «Nevermind».
Δεκατρία χρόνια μετά την κυκλοφορία του τελευταίου και μία δεκαετία μετά τον θάνατο του Kurt Cobain, «ΤΟ ΒΗΜΑ» της 21ης Νοεμβρίου 2004, κατέτασσε το «Nevermind» πρώτο ανάμεσα στα πέντε άλμπουμ που χαρακτήρισαν το grunge:
«Υπήρξε για το γκραντζ ό,τι ακριβώς και το “Never Mind The Bollocks” των Sex Pistols για το πανκ. Ανήκει σε εκείνες τις μαγικές στιγμές της δισκογραφίας όπου τα πάντα συνέτειναν προς την ολοκλήρωση ενός αριστουργήματος».
Από τον Σεπτέμβριο του 1991 μέχρι σήμερα, τα 12 (+1, με το περίφημο hidden track «Endless, Nameless» μετά από λεπτά σιγής στο “Something in the Way”) τραγούδια του «Nevermind» έχουν ξεπεράσει τα όρια της εποχής και του είδους μέσα στο οποίο γεννήθηκαν.
Το «Come As You Are», το «Lithium», το «In Bloom», το «Something in the Way» και, πάνω απ’ όλα, το «Smells Like Teen Spirit» εξακολουθούν να συστήνουν τους Nirvana σε νέες γενιές ακροατών.