Έχουμε μια αξιοθαύμαστη ικανότητα να βρίσκουμε καλές εξηγήσεις για όσα μας μικραίνουν. Ονομάζουμε ωριμότητα την παραίτηση, σύνεση τον φόβο, δικαίωση την επιμονή μας να έχουμε πάντοτε δίκιο.
Κι ύστερα συναντάμε μια φράση του Αλμπέρ Καμύ που χαλάει αυτή την επιμελώς τακτοποιημένη εικόνα. Κάτι μέσα μας διαμαρτύρεται. Συνήθως εκείνο που είχε βολευτεί περισσότερο.
Ο Καμύ μάς φέρνει αντιμέτωπους με την ευθύνη να ζούμε χωρίς να έχουμε εξασφαλίσει όλες τις απαντήσεις. Να επιλέγουμε ενώ αμφιβάλλουμε, να αντιστεκόμαστε γνωρίζοντας το κόστος, να αγαπάμε ανθρώπους που καμία βεβαιότητα δεν μπορεί να κρατήσει κοντά μας. Η διαύγεια έχει εδώ κάτι απαιτητικό: όσο καθαρότερα βλέπεις, τόσο δυσκολότερα μπορείς να προσποιηθείς πως δεν κατάλαβες.
Ίσως γι’ αυτό ορισμένες σκέψεις του θα θέλαμε να τις είχαμε συναντήσει νωρίτερα. Πριν ξοδέψουμε χρόνια περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή. Πριν αφήσουμε έναν θυμό να καθορίσει τον χαρακτήρα μας ή μπερδέψουμε την αποδοχή των άλλων με την προσωπική μας ελευθερία. Βέβαια, υπάρχει και η ενοχλητική πιθανότητα να τις είχαμε διαβάσει και να είχαμε προσπεράσει βιαστικά. Χρειάζεται κάποτε να εξαντλήσεις μια δικαιολογία για να αντέξεις τη φράση που την καταρρίπτει.
Το «νωρίτερα» του τίτλου κουβαλά αυτή τη μικρή πικρία. Την υποψία πως θα μπορούσαμε να είχαμε προστατεύσει λίγο καλύτερα τον χρόνο μας, να είχαμε πει ένα απαραίτητο «όχι», να είχαμε ζήσει με λιγότερες αναβολές. Διαβάζοντας τον Καμύ, το ερώτημα επιστρέφει αναπόφευκτα στο παρόν: τώρα που το βλέπουμε, τι σκοπεύουμε να κάνουμε;
Αλμπέρ Καμύ: Η σκοτεινή ψυχολογία της απιστίας και ο μύθος του αμετανόητου Δον Ζουάν
20 αποφθέγματα του Άλμπερ Καμύ
- Είναι προτιμότερο να ζω τη ζωή μου σαν να υπάρχει Θεός και να πεθάνω για να ανακαλύψω ότι δεν υπάρχει παρά να ζω τη ζωή μου σαν να μην υπάρχει και να πεθάνω για να ανακαλύψω ότι υπάρχει.
- Μη βαδίζεις μπροστά μου γιατί μπορεί να μην σε ακολουθήσω. Μη βαδίζεις πίσω μου γιατί μπορεί να μη σε οδηγήσω. Βάδιζε πλάι μου και γίνε ο σύντροφός μου.
- Γοητεία είναι ένας τρόπος να παίρνεις την απάντηση «ναι», χωρίς να έχεις κάνει κάποια ξεκάθαρη ερώτηση.
- Η πραγματική γενοκτονία απέναντι στο μέλλον είναι να τα δίνεις όλα στο παρόν.
- Μπορείς να κρίνεις το χαρακτήρα ενός άντρα παρατηρώντας την όψη της γυναίκας του.
- Μια από τις χειρότερες αιτίες εχθρότητας είναι η λύσσα και η ποταπή επιθυμία να δεις να υποκύπτει, αυτός που τολμάει να αντιστέκεται σ’ αυτό που σε συνθλίβει.
- Από το κουτί της Πανδώρας όπου βρίσκονταν πλήθος τα κακά της ανθρωπότητας, οι Έλληνες άφησαν την ελπίδα να βγει τελευταία από τα άλλα, σαν το πιο τρομερό από όλα. Δε γνωρίζω πιο συγκινητικό συμβολισμό. Γιατί η ελπίδα, αντίθετα απ’ ο,τι πιστεύουμε, ισοδυναμεί με παραίτηση. Και ζω σημαίνει δεν παραιτούμαι.
- Ζωή είναι το άθροισμα των επιλογών μας.
- Ελεύθερος είναι εκείνος που μπορεί να ζει χωρίς να λέει ψέματα.
- Τι είναι ένας επαναστάτης; Ένας άνθρωπος που λέει όχι.
- Σε τελευταία ανάλυση, χρειάζεται περισσότερο κουράγιο για να ζήσεις παρά για να αυτοκτονήσεις.
- Πρέπει να έχει κανείς έναν έρωτα, ένα μεγάλο έρωτα, για να του εξασφαλίζει άλλοθι στις αδικαιολόγητες απελπισίες που κυριεύουν όλους μας.
- Το σχολείο μας προετοιμάζει για τη ζωή σε έναν κόσμο που δεν υπάρχει.
- Το να δημιουργείς είναι σαν να ζεις δυο φορές.
- Η ανάγκη να έχεις πάντα δίκιο, σφραγίδα ενός χυδαίου πνεύματος.
- Δεν μου αρέσουν τα μυστικά των άλλων. Με ενδιαφέρουν όμως οι εξομολογήσεις τους.
- Η παγίδα του μίσους είναι ότι σε δένει με τον χειρότερο εχθρό σου.
- Στη μέση του χειμώνα, ανακάλυψα τελικά ότι μέσα μου υπάρχει ένα αόρατο καλοκαίρι.
- Η πολιτική και η μοίρα της ανθρωπότητας διαμορφώνονται από ανθρώπους χωρίς ιδανικά και χωρίς μεγαλείο. Άνθρωποι που έχουν μεγαλείο μέσα τους δεν ασχολούνται με την πολιτική.
- Είναι ευχαριστημένοι από τη ζωή μόνο αυτοί που δεν την έχουν ζήσει.
Κική Δημουλά: Η αφοπλιστική ειλικρίνεια για τον έρωτα, την ποίηση και το αναπόδραστο τέλος