Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή
Ο Σπύρος Σύρμος κινείται ανάμεσα σε διαφορετικές μορφές αφήγησης, αναζητώντας κάθε φορά τον τρόπο με τον οποίο η μουσική μπορεί να συνομιλήσει με την εικόνα, το σώμα και το συναίσθημα. Στο «MyCenae», τη νέα χοροθεατρική παραγωγή της Βαλεντίνης Γιαννοπούλου, που παρουσιάζεται στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά για μία και μοναδική βραδιά την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου, ο διεθνώς αναγνωρισμένος μουσικοσυνθέτης καλείται να μεταφράσει σε ήχο έναν από τους πιο σκοτεινούς μύθους της αρχαίας ελληνικής παράδοσης. Ακολουθεί μάλιστα τη σωματική γλώσσα της παράστασης, αφήνοντας χώρο ακόμη και στη σιωπή.
Μιλά στο ΒΗΜΑ για τη διαδικασία δημιουργίας του «MyCenae», για τη στιγμή που μια πρόβα άλλαξε την κατεύθυνση της μουσικής του, για τη σημασία του απρόβλεπτου, αλλά και για την πρώτη του όπερα, «The Blank Canvas», που του χάρισε δύο διακρίσεις στο Λονδίνο και μια θερμή υποδοχή από τον Guardian.
Τι ήταν αυτό που σας κέντρισε στο «MyCenae»; Τι σας ενδιέφερε περισσότερο στην προσέγγιση της Βαλεντίνης Γιαννοπούλου;
Με κέντρισε η εξερεύνηση ενός άκρως σκοτεινού μύθου που διεισδύει στον πυρήνα της ανθρώπινης ύπαρξης. Η προσέγγιση της Βαλεντίνης Γιαννοπούλου είναι πολυεπίπεδη. Δουλεύει με επιρροές διαφορετικές μεταξύ τους, πλάθει, υφαίνει το υλικό αυτό και το επιστρέφει ως μια προσωπική σωματική γλώσσα με έναν τρόπο ευφυή και εντυπωσιακό αλλά ταυτόχρονα οικείο και αναγνωρίσιμο για το κοινό.
«Όταν πήγα σε μια πρόβα για μια σκηνή σε εξέλιξη και είδα ένα απίστευτο σύμπλεγμα σωμάτων να κινείται αργά, οργανικά, όλο σαν ένας ζωντανός οργανισμός. Ήταν συγκλονιστικό. Εκεί είπα ότι για αυτό πρέπει να δουλέψω σε άλλο επίπεδο».
Πώς μεταφράζεται ένας τόσο φορτισμένος αρχαιοελληνικός μύθος σε μουσική; Υπήρχε εξαρχής η ανάγκη να αποφύγετε μια «αναμενόμενα αρχαιοελληνική» ηχητική προσέγγιση;
Μεταφράζεται μουσικά με βάση την υφή του μύθου από τη μια και με το ποιες πτυχές του θέλει η σκηνοθέτης να αναδείξει. Η ηχητική προσέγγιση οφείλει να ευθυγραμμίζεται με την προσέγγιση του σκηνοθέτη. Η Βαλεντίνη Γιαννοπούλου με πλήρη συναίσθηση της αρχαίας τραγωδίας δε συμπεριλαμβάνει εμφανή αρχαιοελληνικά ή ακόμα και αρχαιοπρεπή στοιχεία. Άρα δεν υπήρχε μια τέτοιου είδους κατεύθυνση ως επιλογή.
Πώς γράφεται μουσική για το σώμα; Είναι διαφορετική η διαδικασία όταν ο συνθέτης γνωρίζει ότι η μουσική θα συνομιλήσει με την κίνηση των χορευτών και όχι μόνο με μια φωνή ή μια εικόνα;
Το κλειδί είναι στην αποκωδικοποίηση και ερμηνεία της σωματικής γλώσσας στην οποία αναφέρθηκα πριν. Έπειτα δίνω προτεραιότητα στην κίνηση αναδεικνύοντας και εμπλουτίζοντας με προσοχή αφήνοντας την να υπάρχει ανεμπόδιστα μέσα στο χώρο. Σε αυτούς τους δύο βασικούς άξονες κινείται ο τρόπος εργασίας μου με το σώμα και την κίνηση. Στην περίπτωση του «MyCenae» είμαι τυχερός γιατί είδα αυτή τη σωματική γλώσσα να φτιάχνεται, να γεννιέται από τη Βαλεντίνη Γιαννοπούλου.
«Αφήνω πολύ χώρο στο απρόβλεπτο, τώρα πια το περιμένω κιόλας».
Υπήρξε κάποια στιγμή στη διαδικασία δημιουργίας όπου η κίνηση των χορευτών άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο είχατε φανταστεί τη μουσική;
Ναι υπήρξε. Όταν πήγα σε μια πρόβα για μια σκηνή σε εξέλιξη και είδα ένα απίστευτο σύμπλεγμα σωμάτων να κινείται αργά, οργανικά, όλο σαν ένας ζωντανός οργανισμός. Ήταν συγκλονιστικό. Εκεί είπα ότι για αυτό πρέπει να δουλέψω σε άλλο επίπεδο.
Πόσο αφήνετε χώρο στο απρόβλεπτο; Μπορεί ένα έργο να σας οδηγήσει τελικά σε μια κατεύθυνση που δεν είχατε σχεδιάσει;
Αφήνω πολύ χώρο στο απρόβλεπτο, τώρα πια το περιμένω κιόλας. Είναι σαν ένα παιχνίδι που προκύπτει συνήθως κάπου μεταξύ έμπνευσης και επεξεργασίας. Ναι, όλο αυτό πολλές φορές μπορεί να σε οδηγήσει προς μεγάλη έκπληξη σε απρόβλεπτες κατευθύνσεις. Το «μυστικό» είναι να διαθέτεις το κατάλληλο ένστικτο να το διακρίνεις και την ανάλογη τεχνική να το αξιοποιήσεις.
Η πρώτη σας όπερα, The Blank Canvas, βραβεύτηκε δύο φορές στο Λονδίνο και απέσπασε ιδιαίτερα θερμή υποδοχή από τον Guardian. Τι σας έμαθε εκείνη η πρώτη μεγάλη εμπειρία;
Μου ζητήθηκε να γράψω μια όπερα δωματίου διάρκειας 90 λεπτών. Βούτηξα στα βαθιά και κράτησα αμείωτο το ενδιαφέρον του κοινού και των κριτικών. Έμαθα να χειρίζομαι έργα μεγάλης διάρκειας. Να κρατάω αναλογίες, ισορροπίες να ελέγχω τη δομή, κάτι που είναι εμφανές και στα 60 λεπτά του «MyCenae». Είναι ένα επίτευγμα και μια μεγάλη ηθική ικανοποίηση. Ο καθηγητής μου Γιάννης Μεταλλινός μου είχε πει «Να κοιμάσαι με τα 4 αστέρια του Guardian κάτω από το μαξιλάρι». Ε λοιπόν αυτό κάνω από τότε!
Πόσο σημαντική είναι για εσάς η σιωπή; Υπάρχουν στιγμές όπου η μουσική πρέπει συνειδητά να αποσυρθεί για να αφήσει χώρο σε μια εικόνα, μια κίνηση ή ένα συναίσθημα;
Είναι πολύ σημαντική. Η ίδια η σιωπή είναι μουσική. Είναι αντίβαρο ή ισορροπιστής, μπορεί να είναι όμως και μια κραυγή ή μια δήλωση, αναλόγως πώς θα τη χειριστείς. Όπως θα δείτε στο «MyCenae» η επιλογή της σιωπής έχει γίνει με μεγάλη επιμέλεια από εμένα και τη Βαλεντίνη ενισχύοντας τη λειτουργικότητα της χορογραφίας/σκηνοθεσίας.
Αν η μουσική είναι ένας τρόπος να αφηγείσαι χωρίς λέξεις, τι είναι αυτό που προσπαθείτε εσείς να πείτε μέσα από τη μουσική σας;
Είναι μια βαθύτερη ανάγκη, άλλοτε να μεταφέρω ένα μήνυμα, άλλοτε να μεταδώσω ένα αίσθημα και άλλοτε να μεταφράσω σε ήχο τη λογική. Η σύνθεση του «MyCenae» μπορώ να πω ότι την καλύπτει επαρκώς και σε πολύ γερές δόσεις.
Αγοράστε το ειστήριό σας για την παράσταση MyCenae από το InTickets.