Αν οι συγγραφείς ανακάλυψαν τη συνταγή και οι μουσικοί έβαλαν το ρυθμό, το Χόλιγουντ είναι ο απόλυτος σεφ των θεωριών συνωμοσίας. Ο κινηματογράφος λατρεύει το σκοτάδι, τις σκιώδεις κυβερνήσεις και τους ήρωες που ξεστομίζουν τη φράση: «Μας λένε ψέματα!».
Στην πραγματικότητα, οι θεωρίες συνωμοσίας είναι το απόλυτο « cheat code» για τους σεναριογράφους: σου δίνουν έναν έτοιμο, πανίσχυρο κακό, έναν μπερδεμένο αλλά αποφασισμένο πρωταγωνιστή, και την τέλεια δικαιολογία για να γίνουν εκρήξεις σε ιστορικά μνημεία.
Να πώς το σινεμά πήρε τις φοβίες μας και τις έβαλε σε κουτί με ποπ κορν:
1. Το «Παρανοϊκό Σινεμά» των 70s: Όταν η Πραγματικότητα Ξεπέρασε την Οθόνη
Πριν το Χόλιγουντ αρχίσει να βάζει εξωγήινους και μυστικές στοές, οι ταινίες συνωμοσίας ήταν εξαιρετικά ρεαλιστικές και τρομακτικές. Μετά το σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ και τη δολοφονία του Κένεντι, οι Αμερικανοί συνειδητοποίησαν ότι η κυβέρνησή τους όντως κρατούσε μυστικά.
Ταινίες όπως το «Όλοι οι Άνθρωποι του Προέδρου» (1976) ή η «Υπόθεση Παράλλαξ» (1974) έδειξαν ότι ο μεγαλύτερος συνωμοσιολόγος δεν είναι ένας τύπος με καπέλο από αλουμινόχαρτο, αλλά ένας απλός δημοσιογράφος με ένα σημειωματάριο. Αυτή η εποχή γέννησε το κλασικό κινηματογραφικό κλισέ: ο ήρωας μιλάει σε έναν σκοτεινό τηλεφωνικό θάλαμο, η βροχή πέφτει και μια μυστηριώδης φιγούρα με καπαρντίνα τού ψιθυρίζει «ακολούθα το χρήμα».
2. Το Φαινόμενο «Νταν Μπράουν» και οι Τουρίστες με τα Εισιτήρια
Όταν το Χόλιγουντ αποφάσισε να μεταφέρει τα βιβλία του Νταν Μπράουν στη μεγάλη οθόνη, η Μασονία και οι μυστικές οργανώσεις έγιναν επίσημα pop κουλτούρα. Στον «Κώδικα Ντα Βίντσι» και το «Illuminati» (Angels & Demons), βλέπουμε τον Τομ Χανκς με ένα περίεργο κούρεμα να τρέχει μέσα στο Βατικανό και το Λούβρο, λύνοντας γρίφους που ήταν κρυμμένοι σε πίνακες του 15ου αιώνα.
Το αποτέλεσμα; Η Καθολική Εκκλησία εξοργίστηκε, οι συνωμοσιολόγοι ένιωσαν ότι δικαιώθηκαν, και το Χόλιγουντ μέτρησε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια στο box office. Το αστείο είναι ότι οι ταινίες αυτές έκαναν τις μυστικές οργανώσεις να φαίνονται τόσο cool, που οι Στοές σε όλο τον κόσμο έπρεπε να βγάλουν ανακοινώσεις που έλεγαν: «Λυπούμαστε, αλλά δεν έχουμε κρυμμένα κλειδιά πίσω από το άγαλμα του Αγίου Πέτρου, απλώς μαζεύουμε λεφτά για το τοπικό ορφανοτροφείο».
3. Μελ Γκίμπσον και η «Θεωρία Συνωμοσίας» (Το Απόλυτο Profile)
Αν θέλετε να δείτε πώς μοιάζει το μυαλό ενός ανθρώπου που έχει διαβάσει όλο το εναλλακτικό ίντερνετ, η ταινία «Θεωρία Συνωμοσίας» (1997) με τον Μελ Γκίμπσον είναι το απόλυτο αριστούργημα. Ο Γκίμπσον υποδύεται έναν οδηγό ταξί στη Νέα Υόρκη που βλέπει συνωμοσίες παντού: από το φθόριο στο νερό μέχρι τα μηνύματα στα κουτιά των δημητριακών.
Το ευφυές twist της ταινίας; Μία από τις εκατοντάδες τρελές θεωρίες που έχει δημοσιεύσει στο ερασιτεχνικό του περιοδικό τυχαίνει να είναι 100% αληθινή. Ξαφνικά, η CIA αρχίζει να τον κυνηγάει. Η ταινία αυτή έγινε η αγαπημένη κάθε συνωμοσιολόγου στον πλανήτη, γιατί επιβεβαίωσε το μεγάλο τους όνειρο: «Μπορεί να είμαι τρελός, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν με κυνηγάνε».
4. Τα Blockbusters που Έκαναν τη Συνωμοσία… Διασκέδαση
Για όσους βαριούνται το βαρύ πολιτικό θρίλερ, το Χόλιγουντ δημιούργησε το «Στα Ίχνη του Χαμένου Θησαυρού» (National Treasure) με τον Νίκολας Κέιτζ. Εδώ η Μασονία δεν είναι κακιά, είναι απλώς μια ομάδα πατριωτών που έκρυψε τον χρυσό των Φαραώ και των Ναϊτών κάτω από τη Νέα Υόρκη.
Ο Νίκολας Κέιτζ κλέβει τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ επειδή στο πίσω μέρος έχει έναν χάρτη γραμμένο με αόρατο μελάνι. Είναι η απόλυτη απόδειξη ότι στο σινεμά, μια θεωρία συνωμοσίας δεν χρειάζεται να βγάζει νόημα – αρκεί να έχει γρήγορο ρυθμό, έναν πρωταγωνιστή που δεν ανοιγοκλείνει τα μάτια του και μια καλή δικαιολογία για να εξερευνήσεις αρχαίους υπονόμους.
Το συμπέρασμα
Το Χόλιγουντ αγαπά τις θεωρίες συνωμοσίας γιατί στην οθόνη, σε αντίθεση με την πραγματική ζωή, όλα βγάζουν νόημα στο τέλος. Στο σινεμά, ο ήρωας ανακαλύπτει τον κακό, τον ξεμπροστιάζει, και ο κόσμος σώζεται.
Στην πραγματικότητα, η οικονομία και η πολιτική είναι ένα χαοτικό χάος χωρίς σενάριο. Ίσως γι’ αυτό προτιμάμε να πληρώνουμε εισιτήριο για να πιστέψουμε ότι ο πλανήτης απειλείται από τους Ιλουμινάτι, παρά να αποδεχτούμε ότι απλώς κυβερνάται από ανθρώπους που δεν ξέρουν πώς να συνδέσουν το Zoom στη συνεδρίαση.
Αν βρήκες το άρθρο ενδιφέρον, γιατί δεν το κοινοποιείς;