Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή
Ο Αργύρης Ξάφης στο Εθνικό Θέατρο. Φωτογραφία: Γιώργος Βελλής
Ο Αργύρης Ξάφης στο Εθνικό Θέατρο. Φωτογραφία: Γιώργος Βελλής
Αργύρης Ξάφης. Φωτογραφία: Γιώργος Βελλής
Ο Αργύρης Ξάφης στο Εθνικό Θέατρο. Φωτογραφία: Γιώργος Βελλής
Υπήρξαν στιγμές στις πρόβες που σας ταρακούνησαν;
Θυμάμαι έντονα μια στιγμή σε έναν αυτοσχεδιασμό, αρκετά νωρίς στις πρόβες, όταν μία από τις ερμηνεύτριες της ομάδας διάλεξε να τραγουδήσει τη φράση «Ο Θεός μάς εγκατέλειψε από καιρό». Σηκώθηκε, τη χόρεψε, τη τραγούδησε, και εκεί αναρωτήθηκα πραγματικά πώς μπορείς μετά να ξαναπείς εσύ αυτή τη φράση. Σε ποιο επίπεδο να την πεις ξανά;
Οι άνθρωποι με αναπηρία κατέχουν μια πυκνότητα εμπειρίας, μια σχέση με τη δυσκολία και την υπέρβασή της, που δεν μπορεί να σε αφήσει ανεπηρέαστο. Κουβαλούν τις δυσκολίες τους, τις γνωρίζουν, τις υπερβαίνουν, εντάσσονται με αυτές κοινωνικά και αυτό από μόνο του είναι μια τεράστια μάχη. Κι εμείς, ως κοινωνία, συνεχίζουμε πολλές φορές να τους δυσκολεύουμε, να τους ταξινομούμε, να τους περιορίζουμε σε κατηγορίες.
Το εντυπωσιακό είναι ότι τα εμπόδια και οι δυσκολίες συνυπάρχουν με το χιούμορ. Εσύ μπορεί να σκέφτεσαι ότι θα τα είχες παρατήσει αν ήσουν στη θέση τους, ενώ εκείνοι όχι μόνο δεν τα παρατούν, αλλά δίνουν και κάτι παραπάνω. Αυτό σου μένει. Το κουβαλάς μαζί σου, το βάζεις στα μπαγκάζια σου. Δεν πρόκειται ούτε για εύκολες εμπειρίες ούτε συνηθισμένες. Και όταν οι δυσχέρειες ενσωματώνονται σε μια αρχαία τραγωδία, δημιουργούν μια πολύ ιδιαίτερη συνθήκη παράστασης. Μια συνθήκη που, ειλικρινά, ακόμη κι αν δεν έπαιζα εγώ σε αυτήν, θα ήθελα να τη δω ως θεατής και ως άνθρωπος του θεάτρου. Γιατί εκεί υπάρχουν αλήθειες που δεν έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε στη σκηνή.
Μια πολύ διαφορετική παράσταση στην Επίδαυρο και για εσάς σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη,
Μια εντελώς διαφορετική Επίδαυρος. Και δεν είναι κάτι που αναπαράγεται εύκολα, δεν είναι ένα «εύρημα» που το βρίσκεις και το ξανακάνεις. Είναι μια μοναδική εμπειρία. Και βέβαια είναι ιστορικό γεγονός και για τους θεατές. Από μόνο του, ως καλλιτεχνικό γεγονός, είναι πρωτοφανές ότι στην Επίδαυρο παρουσιάζεται ένας θίασος – ένα ensemble ερμηνευτριών και ερμηνευτών, με μέλη των Εν Δυνάμει, επιπλέον, συνδέεται και με το θέμα της αισθητηριακής προσβασιμότητας που έχει οργανώσει το Εθνικό Θέατρο.
Μετά τις Τρωάδες, τι ακολουθεί θεατρικά;
Αυτό που μπορώ να πω ήδη είναι ότι στο δεύτερο μισό της σεζόν, τέλη Ιανουαρίου με αρχές Φεβρουαρίου, θα ανεβάσουμε στο Θέατρο Θησείον τον Κοριολανό του Σαίξπηρ, μαζί με τον Νίκο Χατζόπουλο, ο οποίος αυτή την περίοδο ολοκληρώνει και τη νέα μετάφραση του έργου. Είναι ένα σπουδαίο κείμενο, σχετικά σπάνια παιγμένο, και ένα πρότζεκτ που το συζητάμε εδώ και πολύ καιρό. Τώρα ήρθε η στιγμή να γίνει.
Είναι ένα τρομακτικά σύγχρονο έργο στον τρόπο που μιλά για τον λαϊκισμό, τη χειραγώγηση της κοινής γνώμης και τη σχέση του λαού με την εξουσία. Δείχνει πόσο εύκολα μπορεί να παρασυρθεί η κοινή γνώμη και πόσο εύκολα μπορεί κάποιος που μοιάζει να είναι με το μέρος του λαού να γίνει ελιτιστής και να αποκοπεί τελικά από αυτόν. Σχολιάζει θέματα που επανέρχονται διαρκώς και συγκρούονται μέσα στην πολιτική, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει καταλάβει υπερβολικά μεγάλο χώρο στη ζωή μας.
Η πολιτική, ωστόσο, είναι κάτι από το οποίο δεν μπορούμε να απέχουμε.
Να το ξεκαθαρίσω: δεν εννοώ ότι δεν πρέπει να είμαστε πολιτικά όντα. Το αντίθετο. Η πολιτική πρέπει να είναι σε κάθε μας κίνηση, σε κάθε μας επιλογή, στον τρόπο που ζούμε, που συνυπάρχουμε, που βλέπουμε μια παράσταση και συζητάμε γι’ αυτήν. Αυτό είναι βαθιά πολιτική πράξη.
Αυτό που λέω είναι ότι ο βίος των πολιτικών έχει κατακλύσει τον δικό μας βίο σε έναν βαθμό που δεν του αναλογεί. Δεν μας ενδιαφέρει διαρκώς το παρασκήνιο, η μικροπολιτική, τα πρόσωπα, η αδιάκοπη φασαρία των ειδήσεων και των social media. Η πολιτική οφείλει να λειτουργεί και να φέρνει αποτέλεσμα, όχι να μετατρέπεται στο κεντρικό θέαμα της ζωής μας.
Νομίζω ότι αυτή η συνεχής φασαρία έχει φανατίσει τον κόσμο και του έχει στερήσει την ανάγκη για πιο ουσιαστικά πράγματα: για ζωή, για ομορφιά, για γεύση, για περίπατο, για σκέψη. Και νομίζω πως αυτό έχει φέρει και πολύ μεγάλη κατάθλιψη.
Το θέατρο – ευτυχώς – λειτουργεί ανέκαθεν σαν χώρος σκέψης και θεραπείας.
Φυσικά και δεν διαφωνώ καθόλου με αυτό. Το να δεις μια παράσταση και να τη συζητήσεις μετά είναι απολύτως πολιτική πράξη. Έτσι φτιάχτηκε το θέατρο και έτσι θα παραμείνει. Γι’ αυτό και το έχουμε ανάγκη. Απλώς χρειάζεται να ξαναβρούμε τη σωστή αναλογία: την πολιτική ως ουσία της ζωής μας και όχι τη διαρκή κατανάλωση του θεάματος της πολιτικής.
INFO Τρωάδες του Ευριπίδη. Διασκευή – Σκηνοθεσία: Ελένη Ευθυμίου. Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, 31 Ιουλίου & 1 Αυγούστου, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου.
Αγοράστε εισιτήρια για την παράσταση Τρωάδες από το InTickets.