Έτσι όπως τα απογεύματα είναι πιο φωτεινά, οι νύχτες γλυκαίνουν και η θερμοκρασία ανεβαίνει, το aperitivo γίνεται και πάλι η αγαπημένη συνήθεια του καλοκαιριού. Δεν πρόκειται απλώς για ένα ποτό πριν από το δείπνο, είναι μια ολοκληρωμένη ιταλική φιλοσοφία ζωής, κάτι σαν γέφυρα ανάμεσα στην πίεση της ημέρας και τη χαλάρωση της νύχτας, που απολαμβάνεται καλύτερα κάτω από τον ανοιχτό ουρανό.
Όμως, τι είναι αυτό που δίνει σε αυτή την εμπειρία την απόλυτη αίσθηση γοητείας και κομψότητας; Η απάντηση κρύβεται στον ήχο και πιο συγκεκριμένα, στη χρυσή εποχή του ιταλικού κινηματογράφου. Το ιταλικό σινεμά είναι αυτό που ουσιαστικά εφηύρε τη μουσική του aperitivo. Τις δεκαετίες του ’60, του ’70 και του ’80, οι Ιταλοί συνθέτες αποτύπωναν σε νότες το στυλ, τον αισθησιασμό και τη δίψα για ζωή της μεταπολεμικής Ιταλίας, μέσα από ένα μοναδικό κράμα από jazz, bossa nova, lounge και funky ρυθμούς. Αυτά είναι κάποια από τα διαμάντια εκείνης της εποχής και η ιστορία τους μέσα από τον ιταλικό κινηματογράφο:
Metti, una sera a cena (1969)
- Συνθέτης: Ennio Morricone
- Ερμηνεία: Florinda Bolkan
- Το κομμάτι: Metti, una sera a cena
Σε σκηνοθεσία Giuseppe Patroni Griffi, η ταινία αποτελεί ένα κομψό, προκλητικό δράμα της αστικής τάξης, γεμάτο ερωτικά μπερδέματα και υπαρξιακές αναζητήσεις στα τέλη των ’60s. Ο Ennio Morricone παραδίδει ένα από τα πιο αισθησιακά θέματα της καριέρας του. Το κομμάτι βασίζεται σε ένα υπνωτικό, επαναλαμβανόμενο μοτίβο bossa nova, όπου τα έγχορδα και το lounge πιάνο πλέκονται με τα νωχελικά, χωρίς στίχους, φωνητικά της Florinda Bolkan. Είναι η επιτομή του κοσμοπολίτικου ήχου.
La matriarca (1968)
- Συνθέτης: Armando Trovajoli
- Το κομμάτι: L’amore dice Ciao (Bossa Nova)
Μια προκλητική για την εποχή της κομεντί σε σκηνοθεσία Pasquale Festa Campanile, με πρωταγωνίστρια την πανέμορφη Catherine Spaak, που εξερευνά τη γυναικεία απελευθέρωση και ένα soundtrack-αριστούργημα της ιταλικής bossa nova. Ο Trovajoli χρησιμοποιεί ένα γλυκό, ακουστικό μοτίβο κιθάρας, διακριτικά φλάουτα και μια μελωδία που σου αποτυπώνεται αμέσως στο μυαλό. Έχει τη ζεστασιά του απογευματινού ήλιου που πέφτει πάνω στο δέρμα.
In viaggio con papà (1982)
- Συνθέτης: Piero Piccioni
- Το κομμάτι: Papà Funky
Μια κλασική commedia all’italiana σε σκηνοθεσία Alberto Sordi, ο οποίος συμπρωταγωνιστεί με τον Carlo Verdone. Η ταινία ακολουθεί το ταξίδι ενός πληθωρικού πατέρα με τον εσωστρεφή γιο του. Ο Piero Piccioni ντύνει την ταινία με το “Papà Funky”. Εδώ ο ήχος αποκτά μια ζωντανή, χορευτική funk ενέργεια. Με έντονη μπασογραμμή, κοφτές κιθάρες και παιχνιδιάρικα πνευστά, το κομμάτι αποπνέει την ανεμελιά των καλοκαιρινών διακοπών.
Il vuoto (1964)
- Συνθέτης: Armando Trovajoli
- Το κομμάτι: Il vuoto – Night jazz sax baritono
Ένα ασπρόμαυρο, εσωτερικό δράμα του Piero Schivazappa που εξερευνά το συναισθηματικό κενό και τις κοινωνικές συμβάσεις της δεκαετίας του ’60. Ο Armando Trovajoli φέρνει στο προσκήνιο τον καθαρόαιμο, νυχτερινό ήχο της cool jazz. Το κομμάτι κυριαρχείται από τον βαθύ, βελούδινο ήχο του βαρύτονου σαξοφώνου, δημιουργώντας μια άκρως ατμοσφαιρική αίσθηση vintage jazz bar.
Addio Alexandra (1969)
- Συνθέτης: Piero Piccioni
- Το κομμάτι: Colette
Ένα ψυχολογικό, αισθηματικό φιλμ του Enzo Battaglia που αποτυπώνει την αισθητική απελευθέρωση και το απαράμιλλο στυλ από τα τέλη της δεκαετίας του 1960. Ο Piero Piccioni συνδυάζει την ευρωπαϊκή lounge με ψυχεδελικά soft-rock στοιχεία της εποχής, χρησιμοποιώντας αιθέριες μελωδίες και vintage πλήκτρα που μοιάζουν να αιωρούνται στον χώρο.
Malesia Magica (1961)
- Συνθέτης: Riz Ortolani
- Το κομμάτι: La donna malese
Ένα ιταλικό ντοκιμαντέρ-mondo movie που προσπαθούσε να μεταφέρει στο κοινό τη μαγεία και την άγρια ομορφιά της Μαλαισίας. Ο Riz Ortolani δημιουργεί ένα εξαιρετικό δείγμα exotica και ορχηστρικής jazz. Με τη χρήση ιδιαίτερων κρουστών και αισθησιακών πνευστών, το κομμάτι φέρνει μια αύρα μυστηρίου και μακρινού ταξιδιού στο τραπέζι του aperitivo.
Sessomatto (1973)
- Συνθέτης: Armando Trovajoli
- Το κομμάτι: Sessomatto
Μια σπονδυλωτή, τολμηρή κωμωδία του Dino Risi που άφησε εποχή για το χιούμορ και την αποτύπωση των ηθών της δεκαετίας του ’70. Το ομώνυμο θέμα είναι ένας από τους μεγαλύτερους funk ύμνους του ιταλικού σινεμά. Με ένα εμβληματικό breakbeat στα τύμπανα, “βρώμικα” πνευστά και μια απίστευτα cool αισθητική, το κομμάτι έγινε αργότερα cult αντικείμενο λατρείας από DJs σε όλο τον κόσμο.
Scusi, facciamo l’amore? (1968)
- Συνθέτης: Ennio Morricone
- Το κομμάτι: A Lidia
Μια πικρή σατιρική κωμωδία του Vittorio Caprioli, που ακολουθεί έναν νερό, γοητευτικό άντρα ο οποίος κατακτά τις πλούσιες κυρίες της υψηλής κοινωνίας του Μιλάνου. Ο Morricone ξεδιπλώνει εδώ τον πιο lounge-pop εαυτό του. Το “A Lidia” είναι γεμάτο από ανάλαφρα έγχορδα, jazz drums και μια διάχυτη αίσθηση πολυτέλειας. Είναι η μουσική που θα άκουγε κανείς σε ένα high-end rooftop bar στο Μιλάνο, κοιτάζοντας την πόλη από ψηλά με ένα ποτήρι Franciacorta.
Il profeta (1968)
- Συνθέτης: Armando Trovajoli
- Το κομμάτι: Il profeta (Titoli)
Σκηνοθετημένη και αυτή από τον τρυφερο μάστορα της κωμωδίας Dino Risi, η ταινία σατιρίζει τον καταναλωτισμό της δεκαετίας του ’60 μέσα από την ιστορία ενός άντρα που εγκαταλείπει τον πολιτισμό για να ζήσει ως ερημίτης, αλλά γίνεται διάσημος παρά τη θέλησή του. Ο Trovajoli δημιουργεί ένα εκρηκτικό, swinging κομμάτι με έντονα πνευστά, groovy όργανο Hammond και έναν ρυθμό που σε παρασύρει να κουνήσεις το κεφάλι. Είναι γεμάτο θετική ενέργεια, ιδανικό για τις στιγμές που το aperitivo μετατρέπεται από χαλάρωση σε πάρτι.
Η μουσική του ιταλικού σινεμά ήταν ένας αυτόνομος τρόπος έκφρασης της dolce vita. Λίγο πάγο στο ποτήρι, το play στον ήχο και… dolce far niente. Salute!