«Ακούγονται ξανά απόψεις που θεωρούσαμε ότι ανήκουν στο παρελθόν (…) Αυτό δείχνει ότι η κοινωνία δεν κινείται γραμμικά προς τα εμπρός. Υπάρχει πάντα ο κίνδυνος της οπισθοδρόμησης. Γι’ αυτό και θεωρώ ότι οι καλλιτέχνες οφείλουμε να έχουμε κεραίες ανοιχτές. Να επιλέγουμε έργα που δεν υπηρετούν μόνο τη δική μας ευχαρίστηση, αλλά λειτουργούν και ως υπενθύμιση, ως ένα είδος εγρήγορσης»
Ο Γιάννης Αναστασάκης στο θέατρο ΕΛΕΡ. Φωτογραφία: Σίσσυ Μόρφη
Ο Γιάννης Αναστασάκης με τη Μαρία Τσιμά και τον Κυριάκο Μαρκάτο, που παίζουν στο «Χελιδόνι». Φωτογραφία: Σίσσυ Μόρφη
Γιάννης Αναστασάκης @Σίσσυ Μόρφη
Γιάννης Αναστασάκης @Σίσσυ Μόρφη
Πάντως ο νόμος ψηφίστηκε και έχει πάρει τον δρόμο της εφαρμογής.
Τελικά «ώδινεν όρος και έτεκεν μυν». Έγιναν απεργίες, αποχές από τους σπουδαστές των σχολών, μεγάλη αναστάτωση τόσα χρόνια. Ελπίζω ότι στην πορεία θα διορθωθούν κάποια πράγματα, αλλά η αρχή δεν είναι, κατά τη γνώμη μου, η καλύτερη δυνατή.
«Στο ΚΘΒΕ δείξαμε ότι υπάρχει ένας άλλος τρόπος να διευθύνει κανείς ένα θέατρο, έχοντας υπόψη και την κοινωνία γύρω του και την οικονομική δυσπραγία των ανθρώπων και ότι το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα πρέπει να είναι υψηλό.»
Από τη θητεία σας στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, τι έχετε κρατήσει;
Όταν παρέλαβα ως διευθυντής, το θέατρο είχε χρέος 8.600.000 ευρώ. Με τη βοήθεια της Μαρίας Τσιμά, που ήταν αναπληρώτρια διευθύντρια και με τη βοήθεια του προέδρου του Δ.Σ., Άρη Στυλιανού και του αείμνηστου αντιπροέδρου Δημοσθένη Δώδου, πάντα με ένα Δ.Σ. που ήταν στο πλευρό μας, τρέξαμε πολύ αυτή την ιστορία ώστε τουλάχιστον το θέατρο να μην χρωστάει. Όντως τον Μάιο του 2019 δεν χρωστούσε πια τίποτα και μάλιστα αφήσαμε και ένα περιθώριο μπροστά – δύο εκατομμύρια ευρώ – για να λειτουργήσει μέχρι το τέλος της χρονιάς εκείνης. Γι’ αυτό είμαι καταρχήν περήφανος και ευχαριστημένος που δεν ήμουν μόνος μου και είχα βοήθεια από πολλούς ανθρώπους.
Η άδεια που είχαμε ήταν να φέρουμε το θέατρο κοντά στην πόλη και αυτό επίσης το καταφέραμε: από 100.000 θεατές το χρόνο που είχαν πριν οι παραστάσεις, έφτασαν τους 200.000 θεατές στο τέλος του 2019.
Πάλεψα ακόμη οι παραστάσεις αυτές να είναι με έργα ενδιαφέροντα, αλλά και με σκηνοθέτες καλούς από την παλιά και τη νέα γενιά σκηνοθετών: ήρθαν ο Κώστας Τσιάνος αλλά και ο Θανάσης Παπαγεωργίου και η Ιώ Βουλγαράκη, ο Γιάννης Καλαβριανός, ο Γιάννης Μόσχος, η Γεωργία Μαυραγάνη και ακόμα πολλά νέα παιδιά που ζούσαν στη Θεσσαλονίκη και που έκαναν την πρώτη τους σκηνοθεσία στο ΚΘΒΕ.
Έπρεπε να τρέξω σε πολλά επίπεδα το θέατρο. Και το έκανα και με πολύ κόπο αλλά και με αγάπη γιατί είμαι Θεσσαλονικιός. Σπούδασα στη σχολή του ΚΘΒΕ, οπότε αισθανόμουν ένα ιδιαίτερο δέσιμο και με το θέατρο και με την πόλη ώστε να μην αφεθεί στη μοίρα του, γιατί είχε φτάσει σε ένα σημείο που τον Αύγουστο του 2015, τα χρέη ήταν υπέρογκα. Αυτή η προσπάθεια νομίζω πήγε καλά. Ανανεώθηκε η θητεία μου, μετά διακόπηκε ξαφνικά και απολύθηκα από τη νέα υπουργό Πολιτισμού. Αλλά δεν πειράζει, νομίζω ότι κάτι κάναμε και προσπάθησα να δείξουμε ότι υπάρχει ένας άλλος τρόπος να διευθύνει κανείς ένα θέατρο, έχοντας υπόψη και την κοινωνία γύρω του και την οικονομική δυσπραγία των ανθρώπων και ότι το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα πρέπει να είναι υψηλό.
Θα ήθελα να κλείσουμε με μια ερώτηση σχετικά με το «Χελιδόνι». Τι ελπίζετε να κρατήσουν οι θεατές από την παράσταση;
Ότι η αγάπη δεν είναι δεδομένη και δεν είναι αρκετή από μόνη της. Πρέπει να συνοδεύεται από κατανόηση, από αποδοχή, από την ικανότητα να δεις τον άλλον όπως πραγματικά είναι. Να δεχτούμε δηλαδή και τα δικά του θέλω. Να ακούσουμε τη φωνή του, να δούμε πραγματικά το βλέμμα του πώς είναι μέσα στον κόσμο και όχι να φτιάχνουμε μια εικόνα μόνοι μας και στην πραγματικότητα να αγαπάμε την εικόνα που έχουμε φτιάξει γι’ αυτόν. Εμείς ως συντελεστές της παράστασης, φανταζόμαστε ότι τα δύο πρωταγωνιστικά της πρόσωπα αποδέχονται ολοκληρωτικά το ένα το άλλο και κατακτούν την πραγματική αγάπη. Και αυτή η κατάκτηση, θέλει καθημερινή πάλη. Δεν είναι εύκολη, αλλά είναι ωραίο στην τέχνη να το θυμίζει κανείς. Είναι και το ζητούμενο της εποχής μας που είναι πολύ σκληρή, δυστυχώς.
Αν καταφέρουμε να κάνουμε αυτό το βήμα – να δούμε τον άλλον αληθινά – τότε ίσως μπορούμε να μιλήσουμε για μια πιο ουσιαστική μορφή αγάπης.
INFO «Το Χελιδόνι» του Γκιλιέμ Κλούα στο Θέατρο ΕΛΕΡ. Παραστάσεις από Δευτέρα 20 Απριλίου και κάθε Δευτέρα και Τρίτη.
Αγορά εισιτηρίων για την παράσταση «Το χελιδόνι» από το inTickets.