Αν νομίζεις ότι ο κορυφαίος ψυχίατρος έδινε συμβουλές pop ψυχολογίας για χωρισμούς, κάνεις λάθος.
Η αλήθεια για την εμμονή μας με τους ανθρώπους που μας κατέστρεψαν κρύβεται βαθιά μέσα μας, και είναι πολύ πιο άβολη από όσο αντέχουμε να παραδεχτούμε.
Αν ψάχνεις στο ίντερνετ τσιτάτα του Καρλ Γιούνγκ που να σε συμβουλεύουν γλυκά να σταματήσεις το «overthinking» για τον πρώην, τον τοξικό φίλο ή τον άνθρωπο που σε πρόδωσε, ψάχνεις άδικα. Ο πατέρας της αναλυτικής ψυχολογίας δεν έγραφε ρηχούς οδηγούς επιβίωσης. Η αλήθεια που άφησε παρακαταθήκη είναι πολύ πιο σκληρή και γκρεμίζει τη βολική μας θυματοποίηση: Όταν το μυαλό σου κολλάει εμμονικά σε αυτούς που σου έκαναν κακό, στην πραγματικότητα δεν αναλύεις τη δική τους κακία. Αναλύεις ένα δικό σου, άλυτο εσωτερικό κενό, το οποίο εκείνοι απλώς πάτησαν σαν διακόπτη.
Καρλ Γιούνγκ: Το απόφθεγμα που εξηγεί γιατί προσελκύεις συνέχεια τους λάθος ανθρώπους
Η αιχμαλωσία του συμπλέγματος
Η σύγχρονη βιομηχανία της αυτοβελτίωσης βάφτισε αυτή την εξουθενωτική λούπα σκέψεων «υπερανάλυση», δίνοντάς σου την ψευδαίσθηση ότι το πρόβλημα είναι η συμπεριφορά του άλλου. Στο σύμπαν, όμως, αυτό το φαινόμενο εξηγείται αυστηρά μέσω των «Συμπλεγμάτων».
Όταν κάποιος σου συμπεριφέρεται με τρόπο που σε διαλύει και εσύ χάνεις τον ύπνο σου προσπαθώντας να καταλάβεις τα κίνητρά του, ο άνθρωπος αυτός έχει μόλις ενεργοποιήσει ένα δικό σου απωθημένο τραύμα. Εκείνη τη στιγμή, το σύμπλεγμα καταλαμβάνει τη συνείδησή σου και αυτονομείται. Γι’ αυτό νιώθεις ότι δεν μπορείς να ελέγξεις τις σκέψεις σου όσο κι αν προσπαθείς. Τα εκρηκτικά υπήρχαν ήδη μέσα σου, καλά κρυμμένα. Ο άλλος ήταν απλώς η τυχαία σπίθα που τα πυροδότησε.
Το άβολο μάθημα της προβολής
Εδώ μπαίνει στο παιχνίδι η πιο κυνική έννοια της ψυχανάλυσης: η «Προβολή». Η μόνη πραγματική, σχετική φράση που έχει πει ο Γιουνγκ είναι: «Όλα όσα μας εκνευρίζουν στους άλλους, μπορούν να μας οδηγήσουν σε μια καλύτερη κατανόηση του εαυτού μας».
Υπεραναλύοντας το πόσο άδικα σου φέρθηκαν, ουσιαστικά τους χρησιμοποιείς σαν μια οθόνη προβολής. Ρίχνεις πάνω τους τη δική σου αδυναμία να βάλεις όρια, τον δικό σου πανικό εγκατάλειψης ή τη δική σου συναισθηματική ανεπάρκεια. Η υπερανάλυση είναι ένας εξαιρετικά βολικός αμυντικός μηχανισμός. Σε κρατάει ασφαλή στη ζεστή θέση του θύματος που αδικείται διαρκώς, γλιτώνοντάς σε από την τρομακτική ευθύνη να κοιτάξεις κατάματα τα δικά σου σκοτάδια.
Η λύτρωση της ανάληψης ευθύνης
Η πραγματική θεραπεία, λοιπόν, δεν πρόκειται να έρθει ποτέ δια μαγείας, την ημέρα που θα καταλάβεις επιτέλους γιατί σου φέρθηκαν έτσι. Δεν θα έρθει αναμασώντας το παρελθόν τους. Η λύτρωση ξεκινά τη στιγμή που θα σταματήσεις να ασχολείσαι με το δικό τους κενό και θα γυρίσεις τον καθρέφτη σε εσένα, ρωτώντας τον εαυτό σου με απόλυτη, ωμή ειλικρίνεια: Γιατί το δικό σου τραύμα ήταν τόσο ανοιχτό, ώστε να τους επιτρέψεις εξαρχής να τραφούν από τη ζωή σου;
Όταν σου λένε «δεν θέλω ταμπέλες», αλλά ο Τάσος Λειβαδίτης έχει γράψει: «Κι όταν δεν πεθαίνει ο ένας για τον άλλον, είμαστε κιόλας νεκροί»