Μετά από έναν επιτυχημένο κύκλο παραστάσεων στο Θέατρο Πορεία, η «Χαμένη Άνοιξη
Η υπόθεση του έργου τοποθετείται το καλοκαίρι του 1965, όταν ένας άνδρας, ο Ανδρέας, επιστρέφει στην Αθήνα ύστερα από 18 χρόνια εξορίας στην Τασκένδη. Μέσα σε 20 ημέρες, θα βρεθεί στο επίκεντρο μιας χώρας που βράζει.
Με αφορμή την πρεμιέρα του νέου κύκλου παραστάσεων, οι ηθοποιοί μιλούν στα «Νέα» για τους ρόλους τους και τη σκηνή που ξεχωρίζουν.
Στο βιβλίο – και στην παράσταση – παρουσιάζεται ως ένας ψυχικά ευαίσθητος (έως ασταθής), επιστήθιος φίλος του Αντρέα, που έχοντας βιώσει όλη την ματαίωση του Εμφυλίου και της μετέπειτα καχεκτικής δημοκρατίας μέχρι το ’65, από την έγνοια του για το πού πάει ο κόσμος, κατέληξε να διαβάζει και να συλλέγει τα πάντα από εφημερίδες και περιοδικά, να κρυφακούει συνομιλίες, να περιπλανιέται στην πόλη. Ένα πνεύμα ανήσυχο, ανυπότακτο, στα όρια της ψυχικής κατάρρευσης, που – περισσότερο στην παράστασή μας, απ’ ότι στο βιβλίο – λειτουργεί ως άλλο «σήμα κινδύνου»: προειδοποιεί συνεχώς για το κακό που έρχεται.
Η αγαπημένη μου σκηνή είναι η πιο αληθινή στιγμή του, η μόνη που, ίσως, τον ακούμε να μιλάει για τον εαυτό του.
Η ορμητική της διεκδίκηση, η οξυδέρκεια της, η καθαρή πολιτική της άποψη που δεν έχει μολυνθεί από καμία πικρία, ήττα, συμφέρον κινητοποιούν και τον έως τότε μουδιασμένο Ανδρέα. Η ελπίδα πως δεν έχουν όλα χαθεί και πως όλοι μαζί μπορούμε να οικοδομήσουμε τον κόσμο που θέλουμε να ζήσουμε, γεμίζει τουςδρόμους της Αθήνας. Και όπως είναι φυσικό για δύο ανθρώπους που οραματίζονται τον κόσμο με τον ίδιο τρόπο και παλεύουν μαζί γι’αυτόν, συνδέονται ερωτικά.
Η αγαπημένη μου σκηνή είναι η πρώτη της εμφάνιση. Μανιώδης καπνίστρια αλλά και αυτοδίδακτη «χαρτορίχτρα» υποδέχεται τον ανηψιό της μετά από την επίσκεψή του στην Λειβαδιά και ξεδιπλώνει όλη την ίντριγκα που ο ίδιος αρνείται να δει, πεισματικά δεμένος στην πρώτη εντύπωση που του έδωσε η Αθήνα όταν επέστρεψε, μετά από 18 χρόνια στην Τασκένδη. «Κι όταν είδες το Χίλτον…αυτό το τέρας έλεγες…Καλά βρε παιδάκι μου, ούτε εμένα μ’ αρέσει. Αλλά τι ξέρω εγώ από αρχιτεκτονική; Αφού βοηθάει τον τουρισμό..» θα πει η θεία.
Για μένα αυτή η ατάκα εκφράζει την εποχή αλλά και όλους τους ανθρώπους διαχρονικά, που οι εξελίξεις τους ξεπερνούν και αυτοί τις αποδέχονται γιατί το να πηγαίνουν ενάντια στο «ρεύμα» τους έχει εξουθενώσει. Δεν είναι ήρωας η θεία. Αλλά όταν η Ώρα φτάσει, θα βγει στους δρόμους και θα ενώσει την φωνή της με όλους για να σωθεί ό, τι σώζεται, για να γεννηθεί μια καινούργια Άνοιξη.
Πριν ξεκινήσουμε την παράσταση λέω καμιά φορά κανένα στίχο ή καμιά εξυπνάδα. Τις προάλλες θυμήθηκα το εξής υπέροχο του Τίτου Πατρίκιου:
Κι αυτή η ανάγκη για βεβαιότητες γεννά, με έναν παράδοξο τρόπο, μια σιωπηλή τρυφερότητα. Δεν είναι ένας ήρωας που υψώνει τη φωνή· είναι κάποιος που διασχίζει την καταιγίδα προσπαθώντας να μην ταράξει τα νερά – παρότι στον πυρήνα του ξέρει ότι τα νερά έχουν ήδη ταραχτεί. Κουβαλά έναν αυτοσαρκασμό σχεδόν άθελά του, σαν να αντιλαμβάνεται ότι καμία λογική δεν επαρκεί απέναντι στο χάος, κι όμως συνεχίζει. Αυτό τον κρατάει ζωντανό.»
«Η πρώτη μας μεγάλη σκηνή με τη Φλώρα είναι καθοριστική γιατί αποτελεί τη στιγμή που συμπυκνώνεται όλη η ένταση της εποχής. Δύο άνθρωποι προσπαθούν να μιλήσουν ενώ γύρω τους επικρατεί μια αίσθηση αποδιοργάνωσης. Η σκηνή είναι χτισμένη πάνω στη λεπτή γραμμή ανάμεσα στη νηφαλιότητα και στο υπόγειο άγχος που δεν λέγεται αλλά υπάρχει. Οι λέξεις αποκτούν βάρος όχι επειδή είναι δραματικές, αλλά επειδή ειπώνονται σε μια στιγμή όπου κάθε φράση μπορεί να σημαίνει κάτι περισσότερο απ’ ό, τι αφήνει να φανεί.
Υπάρχει μια αδιόρατη τρυφερότητα, μια εύθραυστη εμπιστοσύνη, αλλά και μια διαρκής σύγκρουση ανάμεσα στο προσωπικό και στο συλλογικό. Εκεί, μέσα σε αυτή την ιδιαίτερη σιωπή της σκηνής, διαφαίνεται για πρώτη φορά πως οι δύο τους δεν αντιμετωπίζουν απλώς μια δύσκολη συζήτηση· κουβαλούν ολόκληρη την αστάθεια μιας εποχής που τους υπερβαίνει. Κι αυτό κάνει τη στιγμή μοναδική.»